Юлиус Штрайхер: Нацисттік пропагандашы және Нюрнберг сот талқылауындағы айыпталушы

Кіріспе

Нацистік Германия саясаткері және баспагер (1885–1946)

Юлиус Штрейхер (12 ақпан 1885 – 16 қазан 1946) – нацистік партияның мүшесі, Франконияның гаулейтері (аймақтық басшысы) және ұлттық заң шығару органы Рейхстагтың депутаты. Ол қатыгез антисемиттік көзқарастарымен белгілі болған «Дер Штюрмер» газетінің негізін қалап, оның баспагері болды. Бұл газет нацистік пропаганда машинасының маңызды бөлігіне айналды. Баспахана қаржылық тұрғыдан өте табысты болды және Штрейхерді миллионер етті. Соғыстан кейін Штрейхер Нюрнберг тақырыбы бойынша сотта адамзатқа қарсы қылмыс жасады деп танылды. Ол еврейлер қырғынға ұшырап жатқанын білген кезде, өзінің жек көруге толы антисемиттік үгітін тоқтатпағаны дәлелденді. Осы үшін ол дарға асылды. Штрейхер Нюрнберг трибуналында геноцидке ұлтағандығы үшін жауапкершілікке тартылған нацистік режимнің алғашқы өкілі болды.

Ерте өмір

Штрейхер Бавария Корольдігіндегі Флейнхаузен қаласында дүниеге келді. Ол әкесі сияқты бастауыш мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді. 1913 жылы Штрейхер Нюрнбергте наншының қызы Кунигунде Ротқа үйленді. Олардың екі ұлы болды: Лотар (1915 жылы туған) және Эльмар (1918 жылы туған). 1914 жылы Штрейхер неміс армиясына қатарына қосылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстағы ерекше жауынгерлік көрсеткені үшін ол 1-ші және 2-ші дәрежелі Темір крестпен марапатталды, сондай-ақ офицер (лейтенант) шенімен майдандық комиссия алды. Бұл, оның әскери қызметінің есебінде нашар мінез-құлықтың бірнеше жағдайы тіркелгеніне және офицерлердің көпшілігі аристократиялық отбасылардан шыққан кезде болды. Бірінші дүниежүзілік соғысы аяқталғаннан кейін Штрейхер демобилизацияланып, Нюрнбергке қайтып келді. Оралғаннан кейін, Штрейхер тағы да оқытушылық қызметке кірісті, бірақ 1919 жылы оны "радикалды антисемит"ке айналдырған белгісіз оқиға болды.

Ертедегі саясаты

Штрайхерге соғыстан бұрынғы Германиядағы, әсіресе Теодор Фричтің антисемитизмі зор әсер етті. 1919 жылдың ақпан айында Штрейхер 1918 жылғы сәтсіз Германия коммунистік революциясынан кейін пайда болған түрлі радикалды ұлтшыл ұйымдардың бірі – антисемиттік Deutschvölkischer Schutz und Trutzbund (Германиялық ұлттық қорғау және қорғаныс одағы) ұйымында белсенді болды. Мұндай топтар еврейлер мен большевиктердің синонимді екенін, және олардың Германияны коммунистік үкімге бағындыруға тырысатын сатқындар екенін қалыптастырды. 1920 жылы Штрейхер нацистік партияның, яғни Nationalsozialistische Deutsche Arbeiter Partei (Ұлттық социалистік неміс жұмысшы партиясы немесе NSDAP) платформасына жақын топ – Deutschsozialistische Partei (Германия социалистік партиясы, DSP) –ға көшті. DSP 1919 жылғы мамыр айында Рудольф фон Себоттендорфтың бастамасымен «Туле» қоғамының ұрпағы ретінде құрылған, ал оның бағдарламасы механика инженері Альфред Бруннердің (1881–1936) идеяларына негізделген; 1919 жылы партия ресми түрде Ганноверде ашылды. Оның басшы мүшелері Ханс Георг Мюллер, Макс Сессельманн және Фридрих Визель болды, олар «Мюнхнер Беобахтердің» алғашқы екі редакторы еді. Юлиус Штрейхер 1919 жылы Нюрнбергте өзінің жергілікті бөлімшесін құрды. 1919 жылдың соңына қарай DSP-ның Дюссельдорф, Киль, Франкфурт-на-Майне, Дрезден, Нюрнберг және Мюнхенде филиалдары болды. Штрейхер неміс социалистерін одан да қатыгез антисемиттік бағытта жылжытуға тырысты – бұл әрекет оған қарсылық туғызды, ол 1921 жылы топтан шығып, өзінің қазіргі зор қолдаушыларын тағы бір ұйымға, Deutsche Werkgemeinschaft (Неміс жұмысшы қауымдастығына) әкелді, ол әртүрлі антисемиттік «фольк» қозғалыстарын біріктіруді көздеді. Осы аралықта Штрейхердің еврейлерге қарсы риторикасы осыншалық деңгейге жетті, Deutsche Werkgemeinschaft басшылығы оны қауіпті деп санады және оның "еврейлер мен шетелдік нәсілдерге" деген жеккөрушілігін сынады.

Streicher was heavily influenced by the endemic antisemitism found in pre war Germany, especially that of Theodor Fritsch. In February 1919, Streicher became active in the antisemitic Deutschvölkischer Schutz und Trutzbund (German Nationalist Protection and Defense Federation), one of the various radical nationalist organizations that sprang up in the wake of the failed German Communist revolution of 1918. Such groups fostered the view that Jews and Bolsheviks were synonymous, and that they were traitors trying to subject Germany to Communist rule. In 1920 Streicher turned to the Deutschsozialistische Partei (German Socialist Party, DSP), a group whose platform was close to that of the Nazi Party, or Nationalsozialistische Deutsche Arbeiter Partei (National Socialist German Workers' Party or NSDAP). The DSP had been created in May 1919 as an initiative of Rudolf von Sebottendorf as a child of the Thule Society, and its program was based on the ideas of the mechanical engineer Alfred Brunner (1881–1936); in 1919, the party was officially inaugurated in Hanover. Its leading members included Hans Georg Müller, Max Sesselmann and Friedrich Wiesel, the first two editors of the Münchner Beobachter. Julius Streicher founded his local branch in 1919 in Nuremberg. By the end of 1919, the DSP had branches in Düsseldorf, Kiel, Frankfurt am Main, Dresden, Nuremberg and Munich. Streicher sought to move the German Socialists in a more virulently antisemitic direction – an effort which aroused enough opposition that he left the group and brought his now substantial following to yet another organisation in 1921, the Deutsche Werkgemeinschaft (German Working Community), which hoped to unite the various antisemitic völkisch movements. Meanwhile, Streicher's rhetoric against the Jews continued to intensify to such a degree that the leadership of the Deutsche Werkgemeinschaft thought he was dangerous and criticized him for his obsessive "hatred of the Jews and foreign races."

Нацизм

1921 жылы Штрейхер Германия Социалистік партиясынан шығып, нацистік партияға қосылды. Ол өзімен бірге ДСП мүшелерінің жеткілікті санын әкелді, бұл нацистік партияның құрамын бір түндізде екі есеге жуық арттырды. Кейін ол саяси жұмысының нәтижесінде неміс еврейлерімен байланысқа түскендіктен, «сол себепті кейіннен нәсілдік саясат туралы жазушы және сөйлеуші болуға тағдырланғанмын» деп мәлімдеді. Ол Адольф Гитлердің сөзін тыңдау үшін Мюнхенге барды, бұл оқиға оны түбірінен өзгертті. Сол сәт туралы сұрағанда, Штрейхер былай деді:

In 1921, Streicher left the German Socialist Party and joined the Nazi Party, bringing with him enough members of the DSP to almost double the size of the Nazi Party overnight. He would later claim that because his political work brought him into contact with German Jews, he "must therefore have been fated to become later on, a writer and speaker on racial politics". He visited Munich in order to hear Adolf Hitler speak, an experience that he later said left him transformed. When asked about that moment, Streicher stated:

Nearly religiously converted by this speech, Streicher believed from this point forward that, "it was his destiny to serve Hitler". In May 1923 Streicher founded the sensationalist newspaper Der Stürmer (The Stormer, or, loosely, The Attacker). From the outset, the chief aim of the paper was to promulgate antisemitic propaganda; the first issue had an excerpt that stated, "As long as the Jew is in the German household, we will be Jewish slaves. Therefore he must go." Historian Richard J. Evans describes the newspaper:
[Der Stürmer] rapidly established itself as the place where screaming headlines introduced the most rabid attacks on Jews, full of sexual innuendo, racist caricatures, made up accusations of ritual murder, and titillating, semi pornographic stories of Jewish men seducing innocent German girls. In November 1923, Streicher participated in Hitler's first effort to seize power, the failed Beer Hall Putsch in Munich. Streicher marched with Hitler in the front row of the would be revolutionaries. As a result of his participation in the attempted Putsch, Streicher was suspended from teaching. His loyalty to the cause earned him Hitler's lifelong trust and protection; in the years that followed, Streicher would be one of the dictator's few true intimates. Streicher, Rudolf Hess, Emil Maurice, and Dietrich Eckart were the only Nazis mentioned in Mein Kampf; in the book, Hitler praised him for subordinating the German Socialist Party to the Nazi Party, a move Hitler believed was essential to the success of the National Socialists. When the Nazi Party was banned in the aftermath of the failed coup attempt, Streicher in early 1924 joined the Greater German People's Community (Großdeutsche Volksgemeinschaft, GVG) a Nazi front organization established by Alfred Rosenberg. Streicher challenged Rosenberg's weak leadership and on 9 July 1924 was elected as Chairman of the GVG in his place. When Hitler was released from his prison sentence at Landsberg am Lech on 20 December 1924 for his role in the Putsch, Streicher was one of the few remaining followers waiting for him at his Munich apartment. Hitler – who would value loyalty and faithfulness very highly throughout his life – remained loyal to Streicher even when he landed in trouble with the Nazi hierarchy. Although Hitler would allow suppression of Der Stürmer at times when it was politically important for the Nazis to be seen as respectable, and although he would admit that Streicher was not a very good administrator, he never withdrew his personal loyalty. In April 1924, Streicher was elected to the Bavarian Landtag (legislature), a position which gave him a margin of parliamentary immunity — a safety net that would help him resist efforts to silence his racist message. In January 1925 he also joined the Nuremberg City Council. Hitler re founded the Nazi Party on 27 February 1925 in a speech at the Bürgerbräukeller in Munich. Streicher was present and pledged his loyalty; the GVG was soon formally disbanded. As a reward for Streicher's loyalty and dedication, on 2 April he was appointed Gauleiter of Nordbayern the Bavarian region that included Upper, Middle and Lower Franconia. He established his capital in his home town of Nuremberg. His jurisdiction would undergo several changes in the coming years. On 1 October 1928, it was significantly reduced to the area around Nuremberg Fürth. On 1 March 1929, it again expanded, absorbing a neighboring Gau. Now encompassing all of Middle Franconia, it was renamed Gau Mittelfranken. Finally, in April 1933, the districts were consolidated and became simply Gau Franken. In the early years of the party's rise, Gauleiter were essentially party functionaries without real power; but in the final years of the Weimar Republic, as the Nazi Party grew, so did their power. Gauleiters such as Streicher wielded immense power and authority under the Nazi state.

Осы сөзден дінге келгендей сезім алған Штрейхер осы сәттен бастап «Гитлерге қызмет ету – оның тағдыры» деп сенді. 1923 жылдың мамырында Штрейхер «Der Stürmer» («Штормер», немесе, шартты түрде «Шабуылдаушы») сенсациялық газетін құрды. Бастапқыда газеттің басты мақсаты антисемиттік насихатты тарату болды. Алғашқы санында: «Еврей неміс үйінде тұрғанша, біз еврейлердің құлдары болып қаламыз. Сондықтан олар кетіп қалуы керек» делінген еді. Тарихшы Ричард Эванс газетті былай сипаттайды:

«[Der Stürmer] тез арада еврейлерге қарсы ең қатыгез шабуылдар жасалатын, жыныстық меңзеулерге толы, нәсілшіл карикатуралар, жасалма айыптамалар мен еврей еркектерінің жазықсыз неміс қыздарын азғыруы туралы порнографиялық әңгімелер жарияланатын орын ретінде танылды. 1923 жылдың қарашасында Штрейхер Гитлердің билікті басып алуға жасаған алғашқы әрекетіне, Мюнхендегі сыра залы төңкерісіне қатысты. Штрейхер Гитлермен бірге төңкерісшілердің алдыңғы қатарында жүрді. Путч әрекетіне қатысқандығы үшін Штрейхер оқытушылық қызметінен шеттетілді. Оның бұл іске деген адалдығы Гитлердің өмір бойына сенімін және қорғанысын қамтамасыз етті. Келесі жылдары Штрейхер диктатордың ең жақын серіктерінің бірі болды. Штрейхер, Рудольф Гесс, Эмиль Морис және Дитрих Эккарт «Менің күресімде» есімдері аталған жалғыз нацистер болды. Кітапта Гитлер оны Германия Социалистік партиясын нацистік партияға бағындырғаны үшін мақтады, бұл Хитлердің ұлттық социалистердің табысы үшін маңызды деп санайтын қадам еді. Нацистік партияға жасалған сәтсіз төңкеріс әрекетінен кейін тыйым салынғанда, 1924 жылдың басында Штрейхер Альфред Розенберг құрған нацистік ұйым – «Үлкен неміс халық қауымдастығына» (Großdeutsche Volksgemeinschaft, GVG) қосылды. Штрейхер Розенбергтің әлсіз басшылығына қарсы шығып, 1924 жылдың 9 шілдесінде оның орнына GVG төрағасы болып сайланды. Гитлер 1924 жылдың 20 желтоқсанында Ландсберг-ам-Лехтағы түрмеден босатылғанда, Штрейхер оны Мюнхендегі пәтерінде күтіп тұрған аздаған ізбасарларының бірі болды. Гитлер – өмір бойы адалдық пен сенімділікті жоғары бағалаған адам – Штрейхерге нацистік иерархиямен қиындыққа тап болғанда да адал болды. Гитлер нацистердің беделін сақтау үшін саяси маңызды болған кезде «Der Stürmer» газетінің жабылуына рұқсат берсе де, Штрейхердің жақсы әкімші емес екенін мойындаса да, ол жеке адалдығынан ешқашан бас тартқан жоқ. 1924 жылдың сәуірінде Штрейхер Бавария Ландтагына (заң шығарушы органына) сайланды, бұл оған парламенттік иммунитет берді – оның нәсілшіл ойларын үнсіздендіруге бағытталған әрекеттерге қарсы тұруға көмектесетін қауіпсіздік желісі. 1925 жылдың қаңтарында ол Нюрнберг қалалық кеңесіне де кірді. Гитлер 1925 жылдың 27 ақпанында Мюнхендегі Бюгербрюкельерде сөйлеген сөзінде нацистік партияны қайта құрды. Штрейхер қатысып, адалдыққа ант берді. GVG жақын арада ресми түрде таратылды. Штрейхердің адалдығы мен берілгендігі үшін 2 сәуірде ол Баварияның жоғарғы, орта және төменгі Франконияны қамтитын Нордбаярен аймағының гаулейтері болып тағайындалды. Ол өзінің астанасын туған қаласы Нюрнбергке орнатты. Оның билігі алдағы жылдары бірнеше рет өзгерді. 1928 жылдың 1 қазанында ол Нюрнберг-Фюрт аймағымен шектелді. 1929 жылдың 1 наурызында ол көршілес гауды сіңіріп алып, қайтадан кеңейтілді. Енді ол бүкіл Орта Франконияны қамтиды және Гау Митфранкен деп аталды. Ақырында 1933 жылдың сәуір айында аудандар біріктіріліп, жай ғана Гау Франкен болып өзгерді. Партияның алғашқы жылдары гаулейтерлер нақты билігі жоқ партиялық қызметкерлер болды. Бірақ Веймар Республикасының соңғы жылдарында нацистік партия өскен сайын олардың билігі де артты. Штрейхер сияқты гаулейтерлер нацистік мемлекет кезінде орасан зор билік пен беделге ие болды.

"Штурмердің" өрлеуі

1924 жылдан бастап Штрейхер «Der Stürmer» газетін жалпы антисемиттік шабуылдар үшін ғана емес, сонымен қатар Штрейхердің қарсыласы, мэр Герман Луппе үшін жұмыс істеген Нюрнберг қаласының лауазымды адамы Юлиус Флейшман сияқты нақты еврейлерге қарсы есептелген қаралау науқандары үшін де пайдаланды. «Der Stürmer» Флейшманды Бірінші дүниежүзілік соғыста шайқас кезінде квартирмейстерінен шұлық ұрлады деп айыптады. Флейшман Штрейхерді сотқа берді және сотта айыптауларды жоққа шығарды, нәтижесінде Штрейхер 900 марка айыппұл төледі. «Штурмердің» ресми ұраны – «Жүделер біздің бақытсыздығымыз» (Die Juden sind unser Unglück) – неміс заңдары бойынша іс қозғауға жатпайды деп танылды, себебі ол тікелей зорлық-зомбылыққа шақыру емес еді. Штрейхердің қарсыластары билік органдарына «Штурмердің» діни сезімдерді қорлауға қарсы заңды бұзғаны туралы шағымданып, оның «қанға батырылған жала» деген ескі айыптауды үнемі таратуын айтты – яғни, еврейлер христиан балаларын өлтіріп, олардың қанын маца жасау үшін пайдаланған деген орта ғасырлық жала. Штрейхер өзінің айыптаулары дінге емес, нәсілге негізделгенін, ал оның жарияланымдары саяси сөз болып есептелетінін және сондай-ақ неміс конституциясымен қорғалатынын мәлімдеді. Штрейхер еврейлерге қарсы алғашқы науқандарын газетті жабуға себеп болатын заңды бұзудың алдында, мүмкіндігінше радикалды талаптар қою үшін жоспарлады. Ол газетінде еврейлердің бүкіл әлемдік экономикалық дағдарысқа себепкер болғанын және 1920 жылдары Германияны қинаған жұмыссыздық пен инфляцияға жауапты екенін жазды. Ол еврейлерді Германияның жезөкшелік желілеріне жауапты ақ құл сатушылар деп мәлімдеді. Германиядағы нақты, шешілмеген кісі өлтірулер, әсіресе балалар мен әйелдерге қатысты, көбінесе «Der Stürmer» газетінде «еврейлердің діни салт бойынша жасаған кісі өлтіруі» деп түсіндірілді. Штрейхердің тұрақты тақырыптарының бірі – еврейлердің этникалық неміс әйелдеріне жасаған сексуалдық зорлық-зомбылық еді, ол осы тақырыпты жартылай порнографиялық трактаттар мен ар-ұятсыз сексуалдық әрекеттерді егжей-тегжейлі сипаттайтын суреттерді жариялау үшін пайдаланды. «Der Stürmer» газетіндегі пропаганданың порнографиялық аспектілеріне деген қызығушылық көптеген антисемиттер үшін маңызды ерекшелік болды. Картинист Филипп «Фипс» Руппрехттің көмегімен Штрейхер еврейлердің стереотиптік бейнелерін және сексуалдық сипаттағы кездесулерді суреттеді. Оның еврейлерді адамнан төмен және зұлым ретінде бейнелеуі, еврей азшылығын қарапайым немістердің көзінде адамгершіліктен айыру мен шеттетуде маңызды рөл атқарды деп саналады, бұл кейінірек Холокост жасалуына қажетті жағдайларды жасады. Өзін жауапкершіліктен қорғау үшін Штрейхер Гитлердің қорғауына сүйенді. Гитлер «Der Stürmer» газетін өзінің сүйікті газеті деп жариялады және әр апталық санының «Stürmerkasten» деп аталатын арнайы шыныдан жасалған стендтерге қойылып, көпшілік оқуына мүмкіндік берді. Газеттің таралымы 1935 жылы 600 000-ға жетті. Штрейхер «Der Stürmer» газетінде нацистердің көріп отырған мәселесіне қатысты бір мүмкін шешім ретінде еврейлерді Мадагаскарға тасымалдауды ұсынды. Штрейхердің баспа компаниясы балаларға арналған үш антисемит кітап шығарды, соның ішінде 1938 жылы жарық көрген «Der Giftpilz» (ағылшын тіліне «The Toadstool» немесе «The Poisonous Mushroom» деп аударылған), ең көп таралған пропагандалық туындылардың бірі, ол еврейлердің қауіпті екенін, олардың сыртқы түрі тартымды болғанымен, өлімге әкелетін саңырауқұлақ сияқты екенін ескертті. 1936 жылдың соңында Штрейхер 18 жасар Эльвира Бауэрдің «Жасыл далада түлкіге сенбе, ал антқа еврейге сенбе» атты әйгілі антисемит балалар сурет кітабын шығарды. Кітапта еврейлер «шайтанның балалары» ретінде, ал Штрейхер – барлық неміс балаларының ұлы тәрбиешісі және батыры ретінде бейнеленген. Штрейхер өзінің жамандау шабуылдарын еврейлерге ғана емес, сонымен қатар оларды еврейлерге қарсы жеткіліксіз жауыздық танытқандарға да бағыттады. Мысалы, ол Муссолиниді еврейлердің лакейі деп айыптады, себебі ол антисемит емес еді. 1935 жылдан бастап Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін «Штурмерде» еврейге қарсы көзқарасы жеткіліксіз деп танылған 6500-ден астам адам анықталды және жарияланды.

Beginning in 1924, Streicher used Der Stürmer as a mouthpiece not only for general antisemitic attacks, but for calculated smear campaigns against specific Jews, such as the Nuremberg city official Julius Fleischmann, who worked for Streicher's nemesis, mayor Hermann Luppe. Der Stürmer accused Fleischmann of stealing socks from his quartermaster during combat in World War I. Fleischmann sued Streicher and disproved the allegations in court, where Streicher was fined 900 marks. Der Stürmers official slogan, Die Juden sind unser Unglück (the Jews are our misfortune), was deemed non actionable under German statutes, since it was not a direct incitement to violence. Streicher's opponents complained to authorities that Der Stürmer violated a statute against religious offense with his constant promulgation of the "blood libel" – the medieval accusation that Jews killed Christian children to use their blood to make matzoh. Streicher argued that his accusations were based on race, not religion, and that his communications were political speech, and therefore protected by the German constitution. Streicher orchestrated his early campaigns against Jews to make the most extreme possible claims, short of violating a law that might get the paper shut down. He insisted in the pages of his newspaper that the Jews had caused the worldwide Depression, and were responsible for the crippling unemployment and inflation which afflicted Germany during the 1920s. He claimed that Jews were white slavers responsible for Germany's prostitution rings. Real unsolved killings in Germany, especially of children or women, were often confidently explained in the pages of Der Stürmer as cases of "Jewish ritual murder". One of Streicher's constant themes was the sexual violation of ethnic German women by Jews, a subject which he used to publish semi pornographic tracts and images detailing degrading sexual acts. The fascination with the pornographic aspects of the propaganda in Der Stürmer was an important feature for many antisemites. With the help of his cartoonist Phillip "Fips" Rupprecht, Streicher published image after image of Jewish stereotypes and sexually charged encounters. His portrayal of Jews as subhuman and evil is considered to have played a critical role in the dehumanization and marginalization of the Jewish minority in the eyes of common Germans – creating the necessary conditions for the later perpetration of the Holocaust. To protect himself from accountability, Streicher relied on Hitler's protection. Hitler declared that Der Stürmer was his favorite newspaper, and saw to it that each weekly issue was posted for public reading in special glassed in display cases known as "Stürmerkasten". The newspaper reached a peak circulation of 600,000 in 1935. One of the possible solutions to the Nazi's perceived problem Streicher mentioned in the pages of Der Stürmer was transporting Jews to Madagascar. Streicher's publishing firm also released three antisemitic books for children, including the 1938 Der Giftpilz (translated into English as The Toadstool or The Poisonous Mushroom), one of the most widespread pieces of propaganda, which warned about the supposed dangers Jews posed by using the metaphor of an attractive yet deadly mushroom. Late in 1936 Streicher also issued Trust No Fox on his Green Heath and No Jew on his Oath, an infamously anti Semitic children's picture book by 18 year old Elvira Bauer. In the book the Jews are depicted as 'children of the devil' and Streicher as the great educator and a hero of all German children. Streicher did not limit his vituperative attacks to Jews themselves but also launched them against those he perceived as insufficiently hostile towards Jews. For example, he dismissed Mussolini as a Jewish lackey for not being anti Semitic enough. Between 1935 and the end of the Second World War, upwards of 6,500 persons were identified and denounced in Der Stürmer for not being sufficiently anti Semitic.

Штрайхер билік басында

1932 жылдың шілдесінде Штрейхер 26-шы сайлау округінен Рейхстаг депутаты болып сайланды және нацистік режим бойында осы мәртебені сақтап қалды. 1933 жылдың сәуір айында, нацистер Германия мемлекеттік аппаратын бақылауға алғаннан кейін Гаулейтерлерге зор билік берілді. Осыдан кейін Штрейхер еврей бизнесіне қарсы бір күндік бойкот ұйымдастырды, ол басқа да антисемиттік коммерциялық шараларға дайындық ретінде пайдаланылды. Ол билігін нығайта келе, Нюрнберг қаласын және Франкен Гауын дерлік басқарды, сондай-ақ Герсбруктан барлық еврей шығарылғанын мақтан тұтты. Жаулары оны «Нюрнберг патшасы» және «Франконияның құбыжығы» деп атады. Франкония Гаулейтері ретінде ол Frankenführer лақап атын алды. Штрейхер 1934 жылдың 27 қаңтарында SA қатарына SA Gruppenführer шенімен қосылды және 1937 жылдың 9 қарашасында SA Obergruppenführer шеніне көтерілді. 1935 жылдың 6 қыркүйегінде Гитлер оны Германия құқығы академиясына тағайындады. «Нью-Йорк Таймс» газеті бұл оқиғаны «Рейх Штрейхерді марапаттады. Антисемит көшбасшысы Германия құқығы академиясына тағайындалды» деген тақырыппен жариялады. Кейін Штрейхер 1935 жылғы антиеврейлік Нюрнберг заңдарын қабылдауда тек «жай ғана қатысқандығын» және онымен тікелей кеңеспегендіктен ренжіді деп мәлімдеді. Нацистік партияның «терең зияткерлікке қарсылығын» көрсететін Штрейхер бірде: «Егер барлық университет профессорларының миын таразының бір жағына, ал Фюрердің миын екінші жағына салсақ, қай жағы ауыр болады деп ойлайсыз?» деді. Штрейхерге Германия христиандарымен, Халықты ағарту және насихаттау министрлігімен, Рейхтің білім министрлігімен және Рейхтің шіркеулер министрлігімен бірлесіп Ұйымдастырылатын Германия шіркеу өміріне еврейдің ықпалын зерттеу және жою институтын құруға қатысуға бұйрық берілді. Бірақ хирургиялық операция Штрейхердің бұл жобаға толыққанды қатысуына кедері келтірді. Бұл антисемиттік көзқарас Киелі кітапқа қатысты нацистік қозғалыстың басында-ақ пайда болған, мысалы, Гитлердің ертедегі кеңесшісі Дитрих Эккарттың «Мұсадан Ленинге дейін большевизм: Адольф Гитлермен менің арадағы әңгіме» кітабында Жаңа өсиетке «еврей жасаған жалғандар» қосылғаны айтылған. 1938 жылдың тамызында Штрейхер Нюрнбергтің Бас синагогын Кристалл түніне қатысқан үлесі ретінде бұзуға бұйрық берді. Кейін Штрейхер бұл шешімінің себебі синагогтың архитектуралық дизайнына наразылығы болғанын, оның пікірінше ол «Германияның әдемі қала көрінісін бұзған» деп мәлімдеді.

In July 1932, Streicher was elected as a deputy of the Reichstag from electoral constituency 26, Franconia, a seat that he would hold throughout the Nazi regime. In April 1933, after Nazi control of the German state apparatus gave the Gauleiters enormous power, Streicher organised a one day boycott of Jewish businesses which was used as a dress rehearsal for other antisemitic commercial measures. As he consolidated his hold on power, he came to more or less rule the city of Nuremberg and his Gau Franken, and boasted that every Jew had been removed from Hersbruck. Among the nicknames provided by his enemies were "King of Nuremberg" and the "Beast of Franconia." Because of his role as Gauleiter of Franconia, he also gained the nickname of Frankenführer. Streicher became a member of the SA on 27 January 1934 with the rank of SA Gruppenführer and was promoted to SA Obergruppenführer on 9 November 1937. On 6 September 1935, Hitler named him to the Academy for German Law. The New York Times decried this action with the headline: "Reich Honors Streicher. Anti Semitic Leader is Named to Academy for German Law." Streicher later claimed that he was only "indirectly responsible" for passage of the anti Jewish Nuremberg Laws of 1935, and that he felt slighted because he was not directly consulted. Perhaps epitomizing the "profound anti intellectualism" of the Nazi Party, Streicher once opined that, "If the brains of all university professors were put at one end of the scale, and the brains of the Führer at the other, which end do you think would tip?" Streicher was ordered to take part in the establishment of the Institute for the Study and Elimination of Jewish Influence on German Church Life, that was to be organized together with the German Christians, the Ministry of Public Enlightenment and Propaganda, the Reich Ministry of Education and the Reich Ministry of the Churches. A surgical operation prevented Streicher from participating fully in this endeavor. This antisemitic standpoint concerning the Bible can be traced back to the earliest time of the Nazi movement, for instance Dietrich Eckart's (Hitler's early mentor) book Bolshevism from Moses to Lenin: A Dialogue Between Adolf Hitler and Me, where it was claimed that "Jewish forgeries" had been added to the New Testament. In August 1938, Streicher ordered that the Grand Synagogue of Nuremberg be destroyed as part of his contribution to Kristallnacht. Streicher later claimed that his decision was based on his disapproval of its architectural design, which in his opinion "disfigured the beautiful German townscape."

Биліктен құлау

Жазушы және журналист Джон Гүнтер Штрайхерді «антисемиттердің ең нашары» деп сипаттады, ал оның артық әрекеттері тіпті басқа нацистердің де наразылығын тудырды. Штрайхердің мінез-құлқы соншалықты жауапсыз болғандықтан, ол партия басшылығын ұялтып жіберді; Гитлердің иерархиясындағы оның басты жауы рейхсмаршал Герман Геринг болды, ол оны жек көріп, кейіннен өзінің қызметкерлеріне «Штурмер» газетін оқуға тыйым салғанын мәлімдеді. Гитлермен ерекше қарым-қатынасына қарамастан, 1938 жылдан кейін Штрайхердің жағдайы күрт нашарлай бастады. Ол 1938 жылғы қарашада «Кристалл түнінен» кейін тәркіленген еврей мүлігін өзінде сақтап қалды деген айып тағылды; ол Геринг туралы жалған ақпарат таратып, оның қуаты жоқ екенін және оның қызы Эдда жасанды ұрықтандыру арқылы дүниеге келгенін айыптады; сондай-ақ, оның ашық түрде жасаған адалдығы, басқа гаулейтерлерге жасаған бірнеше ашулы сөздік шабуылдары және Нюрнберг көшелерінде айқалта жұлдырған қамшысымен жүргені сияқты, оның шектен шыққан жеке мінез-құлқына наразылық білдірілді. Ол Партияның Жоғарғы сотына жеткізіліп, «басшылыққа жарамсыз» деп танылды. 1940 жылдың 16 ақпанында оның партиялық лауазымдарынан айырылып, қоғамдық өмірден шығып қалды, бірақ оған гаулейтер атағын сақтап, «Der Stürmer» газетін шығаруға рұқсат берілді. Гитлер Штрайхерге, оның жағымсыз беделіне қарамастан, адал дос деп санағандықтан, оған берілгендігін жалғастырды. Штрейхердің әйелі Кунигунде Штрейхер 1943 жылы 30 жылдық некеден кейін қайтыс болды. 1945 жылдың мамыр айында Германия одақтас әскерлеріне тәслим болған кезде, Штрайхер кейіннен өзіне қол жұмсамауды шешкенін айтты. Оның орнына ол бұрынғы хатшысы Адель Таппеге үйленді. Бірнеше күннен кейін, 1945 жылдың 23 мамырында Штрейхер Австрияның Вайдринг қаласында 101-ші әуедесанттық дивизияның майоры Генри Плитт басқаратын американдық офицерлер тобымен ұсталды.

Сот және өлім жазасы

Сотталғанда Штрейхер тұтқындалғаннан кейін одақтас әскерлерінің өзін жаман қылық жасағанын мәлімдеді. Гюстав Гилберт Wechsler Bellevue IQ тестісінің неміс тіліндегі нұсқасын қолданғанда, Штрейхердің IQ көрсеткіші орташа (106) болды, бұл айыпталушылардың арасындағы ең төменгі көрсеткіш. Штрейхер әскери қызметте болған жоқ және Холокостты немесе басқа елдерді басып алуды жоспарлауға қатысқан жоқ. Дегенмен, соғыс кезіндегі оның әрекеттері, прокурорлардың пікірінше, оны Нюрнбергтегі Халықаралық әскери трибунал алдындағы ірі соғыс қылмыскерлерінің сотына қосуға жеткілікті болды – Штрейхер бір кезде даусыз билікке ие болған Нюрнбергте. Ол сот процесі бойында барлық судьяларының яһудилер екеніне шағымданды. Штрейхерге қарсы негізгі дәлелдер оның жылдар бойы жасаған көптеген сөздері мен мақалаларынан алынған. Прокурорлар Штрейхердің мақалалары мен сөздерінің өте қоздырғыш болғандықтан, оның кісі өлтіруге қатысы бар екенін, демек, яһудилерді жаппай қырып-жоюға бұйрық бергендермен бірдей кінәлі екенін айтты. Олар оның яһудилерге қарсы насихатты тіпті яһудилер қырғынға ұшырағанын білгеннен кейін де жалғастырғанын мәлімдеді. Штрейхер бейбітшілікке қарсы қылмыстардан ақталды, бірақ адамзатқа қарсы қылмыстар жасады деп танылды және 1946 жылдың 1 қазанында өлім жазасына кесілді. Оған қатысты үкімнің бір бөлігі былай делінген: Ол Ханс Фрицшемен бірге кейін геноцидке итермелеу ретінде жіктелетін қылмыс үшін алғаш рет айыпталып, сотталушы болды, бірақ Фрицше сотта ақталды. Сот барысында Штрейхер 1920 жылдары оны танымал еткен сот залындағы актерлік шеберлігін соңғы рет көрсетті. Ол өзінің қорғаушысының сұрақтарына яһудилерге, одақтастарға және сотқа қарсы тілдермен жауап берді және сот өкілдері оны жиі үнсіздікке мәжбүр етті. Штрейхерді Нюрнбергтегі басқа айыпталушылар толығымен қанағаттандырмады. Ол сондай-ақ куәлігінде "Штурмер" беттеріне жиі таңдап, енгізген еврей мәтіндерінен үзінділерге сілтеме жасады. Штрейхер 1946 жылдың 16 қазанының таңында Нюрнберг түрмесінде алғашқы Нюрнберг процесінен айыпталушылардың тоғыз адаммен бірге асылды. Штрейхердің өміріне қастысы Гёринг осыған дейін бірнеше сағат бұрын өз-өзіне қол жұмсаған. Штрейхердің асылуы сол түні орындалған асылулардың ең драматикалық болды. Ол аспа бағанасының түбінде "Хайл Гитлер!" деп айқайлады. Ол платформаға шығып, еврей жазбаларына соңғы рет келекелеумен сілтеме жасап, "Пуримфест!" деді. Штрейхердің басына капюшон кигізілгенге дейін айтқан соңғы сөзі: "Болшевиктер сендерді бір күні асып қояды!" Халықаралық жаңалықтар агенттігінің журналисі Джозеф Кингсбери Смит орындалған жаза туралы баяндамасында Штрейхердің басына капюшон түскеннен кейін ол "Адель, сүйікті әйелім!" деп айтқанын жазды. Куәгерлердің пікірінше, Штрейхер омыртқасының сынғанынан бірден өлмеді. Басқа бірнеше айыпталушылар сияқты, бұл да асылуды орындаушы аға сержант Джон С. Вудстың қасақана кінәсінен туындады. Штрейхердің денесі, тағы тоғыз асылған адамдардың денелерімен және Герман Герингтің денесімен бірге Остфридхофта (Мюнхен) өртеліп, күлдері Изар өзеніне шашылды.

During his trial, Streicher claimed that he had been mistreated by Allied soldiers after his capture. When the German version of the Wechsler Bellevue IQ test was administered by Gustave Gilbert, Streicher had an average IQ (106), the lowest among the defendants. Streicher was not a member of the military and did not take part in planning the Holocaust, or the invasion of other nations. Yet his actions during the war were significant enough, in the prosecutors' judgment, to include him in the trial of Major War Criminals before the International Military Tribunal – which sat in Nuremberg, where Streicher had once been an unchallenged authority. He complained throughout the process that all his judges were Jews. Most of the evidence against Streicher came from his numerous speeches and articles over the years. In essence, prosecutors contended that Streicher's articles and speeches were so incendiary that he was an accessory to murder, and therefore as culpable as those who actually ordered the mass extermination of Jews. They further argued that he kept up his antisemitic propaganda even after he was aware that Jews were being slaughtered. Streicher was acquitted of crimes against peace, but found guilty of crimes against humanity, and sentenced to death on 1 October 1946. The judgment against him read, in part:

He, along with Hans Fritzsche, were the first persons to be indicted for what would later be classified as incitement to genocide, though Fritzsche was acquitted at trial. During his trial, Streicher displayed for the last time the flair for courtroom theatrics that had made him famous in the 1920s. He answered questions from his own defence attorney with diatribes against Jews, the Allies, and the court itself, and was frequently silenced by the court officers. Streicher was largely shunned by all of the other Nuremberg defendants. He also peppered his testimony with references to passages of Jewish texts he had so often carefully selected and inserted into the pages of Der Stürmer. Streicher was hanged at Nuremberg Prison in the early hours of 16 October 1946, along with the nine other condemned defendants from the first Nuremberg trial. Göring, Streicher's nemesis, committed suicide only hours earlier. Streicher's was the most melodramatic of the hangings carried out that night. At the bottom of the scaffold he cried out "Heil Hitler!". When he mounted the platform, he delivered his last sneering reference to Jewish scripture, snapping "Purimfest!" Streicher's final declaration before the hood went over his head was, "The Bolsheviks will hang you one day!" Joseph Kingsbury Smith, a journalist for the International News Service who covered the executions, said in his filed report that after the hood descended over Streicher's head, he said "Adele, meine liebe Frau!" ("Adele, my dear wife!"). The consensus among eyewitnesses was that Streicher did not receive a quick death from spinal severing. As with at least several others, the bungled hanging was caused by the wilful incompetence of the hangman, Master Sergeant John C. Woods. Streicher's body, along with those of the other nine executed men and the corpse of Hermann Göring, was cremated at Ostfriedhof (Munich) and the ashes were scattered in the Isar River.

Әдебиетте

Штрейхер Филип Керрдің "Сары қылмыскер" (1990) детективтік романында қылмыстық психопат ретінде толыққанды бейнеленеді.