Кіріспе

Сиэтл Марди Грасы қақтығысы 2001 жылдың 27 ақпанында Сиэтл қаласында Марди Грас мерекесі кезінде Пионер сквері ауданында тәртіпсіздіктер туындаған кезде болды. Шамамен үш жарым сағат бойы мерекелеушілерге көптеген кездейсоқ шабуылдар жасалды. Жанжалдар, вандализм және қару қолданылғаны туралы көптеген хабарлар тарады. Жергілікті кәсіпорындарға келтірілген залал 100 000 доллардан асты. Шамамен 70 адам жарақат алды. Бірнеше әйел зорлыққа ұшырады. Крис Киме есімді бір ер адам, зорлық көріп жатқан әйелге көмектесуге тырысқанда алған жарақаттарынан көз жұмды. Бұл Сиэтлде үш жылдың ішінде болған екінші ірі тәртіпсіздік оқиғасы болды, алғашқысы – 1999 жылғы Дүниежүзілік сауда ұйымының (ДСҰ) министрлер деңгейіндегі әлемдік еркін сауда жөніндегі конференциясы кезінде болған Сиэтлдегі ДСҰ наразылықтары. Марди Грас мерекесінің алдында көп адам жиналды және кейбір тәртіпсіздіктер орын алды. Полиция бөлімінің оқиғаға уақтылы араласпауы полиция қызметкерлерінің кәсіби этикасын бұзғаны туралы айыптауларға әкелді. Оқиға кезінде және одан кейін қала әкімі мен полиция бастығының жауаптары қатаң сынап талданды. Бұл зорлық-зомбылық қаладағы ірі Марди Грас мерекелерін тоқтатуға және ауданның беделін түсіруге себеп болды.

Өмірбаян

Пионер алаңы сол кезде көптеген барлары мен клубтарымен Сиэтл қаласының түнгі өмірінің орталығы деп сипатталған. 1977 жылдан бері осы ауданда Марди Гра мерекесі тойланып келді; 1979 жылы тәртіпсіздіктер кезінде 90-нан астам азамат және 30 полицей қызметкері жарақат алған. 2001 жылғы Жемісті сейсенбіге дейінгі жұма және сенбі күндері мерекелік шараларды полиция тоқтатты, ал қаланың велосипедтік патрулі мерекелік көңіл-күйді басудың алдында болды. Сенбі күні Сиэтл полициясының бағалауынша, түн ортасынан кейін аймақта 4000-нан 6000-ға дейін адам жиналған. Көрермендер күдіктінің қолынан тапанша табылуын көрген соң, полицейлерге тас және бөтелке лақтырды. Жұртшылықты тарату алдында терезелер сынып, бұрыштан көзді қорғайтын газ, резеңке оқтар мен шоқ снарядтары қолданылды. Осы қатаң шараларға қатысушылар наразылық білдірді. Сол жылы Остин, Фресно және Филадельфия қалаларында да мерекелік шаралар зорлық-зомбылықпен өтті.

Қатты сейсенбі

Сейсенбі күні кешке аудан мен оның барларына 4 мыңнан астам адам жиналды. Полиция мәліметінше, үлкен көпшілік орталық алаңда сағат 21:00-де жинала бастап, кейіннен айналағы көшелерге тарады. Мерекелеулерге ішімдік ішу, билеу және әйелдердің моншақтар үшін кеудесін ашық көрсетуі кірді. Көптеген ер адамдар әйелдерге қол сұғып, оларды қанауға тырысты. Полиция мәліметінше, кеш бойы жиналғандардың саны 5000-нан 7000-ға дейін жеткен. Полиция бір топ жасөспірім қызға шабуыл жасағанда ештеңе істемеді; Крис Киме оны қорғауға тырысқанда, топ оны өлтірді. Куәгерлердің айтуынша, Ким қорқып қалған әйелге көмектесуге тырысқанда жерге жығылып, ауыр жарақат алды. Ким бас жарақаттарынан қайтыс болды. Шамамен 70 адам жараланды, ал екеуі оқтан жарақат алды. Сағат 12:30-да 25-30 жас ақ жігіт полиция қатарына шабуыл жасады. Полиция шегінді, ал оларға бөтелкелер мен басқа да қоқыстар лақтырылды. Велосипедтегі полиция қызметкерлері перделі газды қолданып, көпшілікке қарсы шабуыл жасап, кейін шегінді. Полицияның араласуы аз болғандықтан, сағат 1:30-да көпшіліктің ішінде оқ атылып, ұрыс-керіс күшейді. Зы бронетехниканың көмегімен полиция көпшілікке қарсы жауынгерлік газ, перделі газ және жарықшаңдар қолданды. Көпшілік таңғы сағат 2-ден кейін таратылды. "The Stranger" газетінің редакциялық мақаласында бұл оқиға нәсілдік жеккөрушілікке байланысты және зорлық-зомбылықтың көп бөлігі ақ американдықтарға бағытталғаны айтылды. Сиэтлдегі жағдай шиеленісіп, қақтығысқа ұласты. Кейбір куәгерлер шабуылшылардың көп бөлігі афроамерикандықтар болғанын, бірақ құрбан болғандардың этникалық тегі ешқандай рөл атпағанын айтты. "Seattle Weekly" хабарлағандай, полиция бастапқыда шабуылдарды нәсілдік себептермен байланыстырмаған. Алайда, тұтқындалғандар туралы мәліметтерге қарағанда, жас қара нәсілділерге қатаң жазалар берілген, ал басқа да қауымдастықтар полиция машиналарын өртеп, көше шамдарын бұзған видеоларға қарамастан. Нәсілдік мәселелер жыныстық шабуылдарды көлеңкеге қалдырды. Бір ер адам әйелді күштеп қол сұққан деген айып тағылды. Жартылай жалаңаш әйелге екі ондаған ер адам қол сұғып жатқан суреттің Ұлттық баспасөз фотографтары қауымдастығы сыйлыққа ие болды, бірақ ол газетте жарияланбаған. Қырғыннан кейін Шелл Сиэтлде Марди Гра мерекелеулеріне тыйым салды. Марди Гра мерекесінен кейін Сиэтлде 6,8 магнитудалы Нискулли жер сілкінісі болды, бұл 37 жыл ішіндегі ең ауыр жер сілкінісі болды. Оның салдарынан адамдар зорлық-зомбылықтан көңілін аударып, жер сілкінісінен кейін қалпына келтіру жұмысына назар аударды. Сиэтлден тыс жерлерде бұл оқиғалар бұқаралық ақпарат құралдарында аз жарияланды және көпшілік есінде қалмады. 2011 жылы жергілікті барлар Пионер алаңында Марди Гра мерекелеулерін қайтадан өткізуге тырысты. Кішігірім Марди Гра іс-шаралары өткізілген, бірақ бұл бірнеше мекеменің бірлескен ұйымдастыруымен өткен алғашқы шара болды. Басқа топ та іс-шара ұйымдастыруды жоспарлаған, бірақ рұқсат алу процесі тым қиын болды.

Тергеу және сот ісін жүргізу

Керликовский бастапқыда оқиға орнындағы полицияға араласпауды бұйырды, оның орнына өсіп келе жатқан зорлық-зомбылықтың айналасын қоршауды ұстап тұруды тапсырды. Сол түні 21 адам тұтқындалды. Кейіннен ондаған адам видеотаспалар, фотосуреттер және куәгерлердің мәлімдемелері арқылы анықталып, полициямен сұраққа тартылды, бірақ ешқайсысы да айыпталмады. Тергеу көрсеткендей, 100-ден астам күдіктінің шамамен 75%-ы қара нәсілді адамдар еді. Қаланың беделіне нұқсан келді және оңай соттау қажет болды. Күдіктілердің көпшілігінде қылмыстық істер тіркелген және олардың бандиттік топтармен байланысы бар деп есептелді. Мыс білек киіп, адамдарды ұрып-соққан, суретке түсірілген және бейнежазбаға ілінген адам әйел мен екі еркекке жасаған шабуылдары үшін үш жылға бас бостандығынан айырылды, сотта өзінің айыптаушыларымен тікелей сөйлеу мүмкіндігіне ие болмады. Бұл жаза, үш айдан кейін концерт кезінде қылмыстық көмек көрсеткені үшін алған тоғыз айлық жазасымен бірге өтелді. 17 жасар Джерел Томас қазылар алқасы Томас Кимді үш рет басқа соққан видеоны көргеннен кейін Кимнің өліміне кінәлі деп танылды. Ол сондай-ақ, екі басқа адамға скейтбордпен шабуыл жасағаны үшін екінші дәрежелі шабуыл жасағаны үшін сотталды. 2009 жылдың желтоқсан айында Томас түрмеден мерзімінен бұрын босатылды. Бірақ ол көп ұзамай қайтадан қылмыс жасады.