Кіріспе

1963 жылы Атлантика мұхитындағы 2-санатты дауыл «Джинни» дауыл Канадаға соққан ең күшті тропикалық циклон болды, сондай-ақ АҚШ-тың Мэн штатына әсер еткен күнтізбелік жылдың соңғы дауыл болды. 1963 жылғы Атлантика дауыл маусымының сегізінші тропикалық дауыл және жетінші әрі соңғы дауыл «Джинни» 16 қазанда Багама аралдарында пайда болды, бірақ бастапқыда толыққанды тропикалық циклон емес еді. Солтүстікке, кейін солтүстік-батысқа қарай жылжу барысында «Джинни» тропикалық сипатқа ие болып, дауыл статусына дейін күшейді. Сегіз күн бойы ол АҚШ жағалауынан 250 миль (402 км) қашықтықта орналасты. Солтүстік Каролинаға жақындағаннан кейін «Джинни» оңтүстік-батысқа бұрылып, Флорида жағалауына 80 шақырымға дейін жақындады. Ол солтүстікке, шығысқа, содан кейін солтүстік-шығысқа бұрылды және өзінің ең жоғары нүктесінде 175 км/сағ жылдамдықпен жел соғып, күшейді. 29 қазанда «Джинни» Нова-Скотияға ең күшті әсер еткеннен кейін көп ұзамай экстратропикалық циклонға айналды. АҚШ жағалауына жақын болғанына қарамастан, оның салдары аз болды. Жағалаудың көп бөлігінде жағажай эрозиясы және шалшық жаңбыр тіркелді, бірақ жауын-шашын Оңтүстік Каролина мен Жаңа Англиядағы құрғақшылықты тоқтатуға көмектесті. Солтүстік Каролинада бір үйді үлкен толқындар қиратты. Ең көп зиян Жаңа Англияда болды, онда бірнеше ғимарат зақымдалып, мыңдаған адам электр қуатысыз қалды. «Джиннидің» өтуі Жаңа Англияның шығысында, әсіресе Солтүстік Мэнде қарлы боранға әкелді, оның салдарынан екі адам қаза тапты. Атлантикалық Канадада экстратропикалық дауыл қатты жел мен толқындар тудырып, қайықтарға зақым келтіріп, электр қуатын өшірді.

Метеорологиялық тарих

Гинни дауылы қазан айының ортасында Багам аралдарынан Бермудаға дейін созылған трогта пайда болды. Бастапқыда кең аумақта суық ауа басым болғандықтан, ол тропикалық сипатта болмады. Жүйе бастапқыда негізгі бағытта солтүстікке қарай жылжыды, 19 қазанда солтүстік-батысқа бұрылып, дауылдық желге жетті. Бірнеше күн бойы Гинни гибридтік құрылымды сақтап тұрды, 20 қазанда жел күшейгенімен, ол толыққанды дауыл емес еді. 22 қазанның таңында "Дауыл аулаушылар" Гиннидің толық тропикалық циклонға айналғанын хабарлады, олар 32 км диаметріндегі көзді байқады. Ол біртіндеп күшейіп, 29 қазанда ең жоғары жел жылдамдығына – 175 км/сағ жетті. Сол күні Гинни Ярмут, Нова-Скотия жағалауына шығып, желдің жылдамдығы 165 км/сағ болған күйінде әлсіреудің орнына, Канадаға соққан ең күшті тропикалық циклон атанды. Гинни көп ұзамай экстратропикалық жүйеге айналып, оның қалдықтары 30 қазанда Сент-Лоуренс шығанағында тарады.

Әсері

Желдің бастапқы кезеңінде мол жаңбыр жауды. Доминикан Республикасындағы Монсион және Багам аралдарындағы Грин-Тюртл-Кей хабарлағандай, Гинни даулы жүйтіп, АҚШ-қа бір аптадан астам уақыт жақын болғанмен, тек Шарлстон (Оңтүстік Каролина), Кейп-Фейр (Солтүстік Каролина) және Кейп-Хаттерастан ғана дауыл туралы ескерту шығарылды. Бұл дауыл қаупі төнген жағалаудың алтыдан бір бөлігін құрады. Флорида штатының Джексонвилл қаласында Гинни желдің күшін күшейтті, ал Дейтона-Бичте толқындар қалыпты деңгейден 1 метрге дейін көтеріліп, жағажайдың эрозиясына және мүлікке аздап зиян келтірді. Солтүстіктегі Грузияда да аздап зақымдар мен жағажай эрозиясы туралы хабарланды, бұл штаттың тарихындағы ең ауыр құрғақшылық жағдайын жеңілдетті. Жауын-шашын Пайн аралында ең жоғары деңгейге жетті. Бұл дауылмен байланысты ең жоғары желдің жылдамдығы болды, жағалау бойындағы толқындар қалыпты деңгейден 4 фут (1 метр) жоғары көтерілді. Вирджинияда дауыл аз ғана су тасқыны мен жағалау эрозиясына себеп болды. Гиннидің аймаққа алғашқы жақындауы кезінде Вирджиния жағалауында дауылды жел соқты, бірақ екінші жақындауында бұл болған жоқ. Кейіннен Гиннидің қаупіне байланысты Жаңа Англия үшін дауыл туралы ескерту жарияланды. Жаңа Англияның шығысында жаңбыр мөлшері артты, ал Кейп-Код пен Мэйндегі дауылдың күшті желдері бірнеше ағаштарды құлатты, олардың кейбіреулері электр сымдарына құлады. Штаттағы бірнеше шағын ғимараттар қирады, ал Мэйн штатының Кале қаласындағы пошта кеңсесінің шатыры ұшып кетті. Гинни – Мэйн штатына соңғы рет әсер еткен дауыл. Оның өтуі кезінде Гинни Жаңа Англияға суық ауа әкелді, нәтижесінде Массачусетс, Мэйн және Нью-Гэмпширде маусымның алғашқы қар жаууы тіркелді. Көптеген жерлерде қар тез еріді, бірақ солтүстік Мэйнде қардың қалыңдығы жоғары болды, Катахдин тауында ең биік көрсеткіш 1 метрге жетті. Қар тау-кеншісі мен саябақ күзетшісінің өліміне себеп болды.