Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Швейцариядағы исламның рөліне шолу
Overview of the role of the Islam in Switzerland
Ислам Швейцарияға негізінен 20 ғасырдың соңынан бастап көші-қон арқылы келді. 1980 жылы жалпы халықтың 1% -ынан кем болған Швейцариядағы тұрақты тұрғындар арасындағы мұсылмандардың үлесі отыз жыл ішінде бес есеге өсті, 2013 жылы 5% -тан астам деп бағаланды. Олардың көп бөлігі бұрынғы Югославиядан (2010 жылы 56% деп бағаланды, олардың көпшілігі Босния және Герцеговина мен Косоводан); тағы 20% (2010 жылғы бағалау бойынша) Түркиядан. Бұл 1960-1970 жылдары Швейцарияның Югославия мен Түркиядан келген жас жігіттерді қонақ жұмысшы ретінде шақыруының нәтижесінде болды. Бастапқыда бұл жігіттер Швейцарияда уақытша болуды жоспарлаған, бірақ 1970 жылдары Швейцарияның көші-қон заңдары қайта қаралып, отбасын біріктіруге рұқсат берілді. Осылайша, жаңа заңдар осы жас жігіттердің әйелдері мен балаларын елге кіргізуге мүмкіндік бергендіктен, олар Швейцарияда қалды. Швейцариядағы мұсылмандардың басым көпшілігі сүнни бағытына жатады. Швейцарияның белгілі мұсылмандарының қатарында Тарик Рамазан, Фритжоф Шуон, Титус Буркхардт, Гранит Хака, Ксердан Шакири және Изабел Эберхардт бар.
Islam in Switzerland has mostly arrived via immigration since the late 20th century. Numbering below 1% of total population in 1980, the fraction of Muslims in the population of permanent residents in Switzerland has quintupled in thirty years, estimated at just above 5% as of 2013. A majority is from Former Yugoslavia (estimated at 56% as of 2010, most of them from Bosnia and Herzegovina and Kosovo); an additional 20% (2010 estimate) is from Turkey. This is due to the fact that in the 1960s and 1970s, Switzerland encouraged young men from Yugoslavia and Turkey to come as guest workers. Initially these young men were only planning on staying in Switzerland temporarily, however, revised Swiss immigration laws in the 1970s permitted family regrouping. Consequently, these men ended up staying in Switzerland as these new laws allowed the wives and children of these young men into the country. The vast majority of Muslims in Switzerland adhere to the Sunni branch. Notable Swiss Muslims include Tariq Ramadan, Frithjof Schuon, Titus Burckhardt, Granit Xhaka, Xherdan Shaqiri and Isabelle Eberhardt.
Демография
Мұсылман халқының ең көп шоғырлануы неміс тілді швейцариялық үстіртте. Мұсылман халқының 5%-дан астамы бар кантондар:
The largest concentration of Muslim population is in the German speaking Swiss plateau. The cantons with more than 5% Muslim population are:
Женева – мұсылман халқының (6.24%) орташа көрсеткіштен (5.40%) сәл жоғары болатын неміс тілді емес жалғыз кантон. (Ұлыбританиядағы исламмен салыстырыңыз). Ешбір әкімшілік бірлікте мұсылман халқы 8.55%-дан аспайды, ал ешбір қала немесе ауылда 16.8%-дан аспайды. Кантонның мұсылмандар санының ең төменгі көрсеткіші 1.82% (италия тілді Тичино). Швейцариядағы мұсылмандардың 88.3%-ы иммигранттар (56.4%-ы бұрынғы Югославиядан, көбінесе босниялықтар мен Косоводан келген албандар), 20.2%-ы Түркиядан және 6%-ы Африкадан (3.4%-ы Солтүстік Африкадан). 400 000 мұсылманның шамамен 10 000-ы швейцариялықтар болып саналады.
Geneva is the only non German speaking canton where the Muslim population (6.24%) is slightly above the average (5.40%). (compare Islam in the United Kingdom). No administrative unit has more than 8.55% of Muslim population, and no town or village more than 16.8%. The lowest percentage of Muslims in a canton is 1.82% (the Italian speaking Ticino). 88.3% of Muslims in Switzerland are of immigrant background (56.4% from former Yugoslavia, mostly Bosniaks, and Albanians from Kosovo), 20.2% from Turkey and 6% from Africa (3.4% from North Africa). 10,000 of the 400,000 Muslims are believed to be native Swiss converts.
Тарих
10 ғасырда араб тілінде сөйлейтін мұсылмандар Жерорта теңізіндегі Фраксинет үлгісінен бірнеше онжылдық бойы Вале аймағына қоныстанды. Олар Ұлы Сент-Бернард жотасын басып алды және тіпті солтүстіктегі Сент-Галлен мен шығыстағы Раетияға дейін жетті. Ислам діні 20 ғасырға дейін Швейцарияда болған жоқ. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропаға ірі көші-қон басталғанда пайда болды. 1963 жылы Ахмадия мұсылман қауымы Цюрихте алғашқы мешітті салды. 1950-ші және 1960-шы жылдардағы мұсылман қауымының болуы негізінен Женевадағы халықаралық дипломаттар мен саудиялық бай туристердің болуымен байланысты болды. Мұсылман иммиграциясы 1970-ші жылдары басталды және 1980-ші, 1990-шы жылдары күрт өсті. 1980 жылы Швейцарияда 56 600 мұсылман болды (жалпы халықтың 0,9%). Бұл көрсеткіш келесі отыз жылда бес есеге артты, әсіресе 1990-шы жылдардағы Югославия соғысы кезінде бұрынғы Югославиядан келген иммиграцияға байланысты. Мұсылман халқының саны жылдам өсіп келе жатқанмен, 1990-шы жылдардың басынан бастап өсу қарқыны төмендеді. 1980-ші жылдары өсім 2,7 есе (жылдық 10%), 1990-шы жылдары 2,0 есе (жылдық 7%), 2000-шы жылдары шамамен 1,6 есе (жылдық 5%) болды. Тичино кантонында азаматтардың бастамасымен референдум өткізілгеннен кейін буркаға тыйым салынды. 65% тыйым салуды қолдады және тыйым салу конституциялық деп танылды, ол 2016 жылдың шілдесінде күшіне енді. Заңды бұзушыларға 10 000 швейцариялық франкқа дейін айыппұл салынады. Осы буркаға тыйым салудың басты ұйымдастырушыларының бірі қазір мұсылмандардың қоғамдық жерлерде намаз оқуына тыйым салуға тырысуда. 2018 жылдың қыркүйек айында Сент-Галлен кантонында бетін жабатын киімге тыйым салу 67% дауыспен мақұлданды. Ислам орталық кеңесі, Швейцариядағы ең ірі исламдық қауымдастық ұйымы екенін жалған мәлімдейді (оның мүшелері Швейцариядағы шамамен 400 000 мұсылманның 1% -дан азын құрайды) мұсылман әйелдерінің беттерін жабуын жалғастыруды ұсынды.
In the 10th century, Arabic speaking Muslims from their Mediterranean Fraxinet base settled in the Valais for a few decades. They occupied the Great St. Bernard Pass and even managed to reach as far as St. Gallen to the north and Raetia in the east. Islam was virtually absent from Switzerland until the 20th century. It appeared with the beginning of significant immigration to Europe, after World War II. A first mosque was built in Zürich in 1963 by the Ahmadiyya Muslim community. Muslim presence during the 1950s and 1960s was mostly due to the presence of international diplomats and rich Saudi tourists in Geneva. Substantial Muslim immigration began in the 1970s, and accelerated dramatically over the 1980s to 1990s. In 1980, there were 56,600 Muslims in Switzerland (0.9% of total population). This ratio quintupled over the following thirty years, notably due to the immigration from Former Yugoslavia during the 1990s Yugoslav War. While the Muslim population continues to grow rapidly, the rate of growth has decreased after the early 1990s. The growth rate corresponded to a factor of 2.7 over the 1980s (10% per annum), a factor of 2.0 over the 1990s (7% p. a. ), and a factor of about 1.6 over the 2000s (5% p. a.). The burka was outlawed in the canton of Ticino after a citizen initiative to hold a referendum. With 65% in favour of a ban and it was ruled that the ban was constitutional, the ban took effect in July 2016. Those who violate the law face a fine of up to CHF 10,000. One of the primary figures behind this burka ban is now attempting to ban Muslims from praying in public. In September 2018, a ban on face covering veils was approved with a 67% vote in favour in the canton of St Gallen. The Islamic Central Council, which falsely claims to be the largest Islamic community organisation in Switzerland (whose members make up less than 1% of the estimated 400,000 Muslims in Switzerland) recommended that Muslim women continue to cover their faces.
Мешіттер
Швейцарияда 260 мешіт және намаз оқитын бөлмелер, сондай-ақ олармен байланысты қызметтер бар деп есептеледі. 2007 жылы Берн қалалық кеңесі Еуропадағы ең ірі ислам мәдени орталықтарының бірін салу жоспарларын мақұлдамады. Швейцариядағы төрт мешітте минареттер бар, Цюрихте, Женевада, Винтертурда және Ванген-бей-Ольтенде мешіттер бар. Соңғысы бірнеше жылдық саяси және құқықтық даулардан кейін 2009 жылы салынды. Ванген минаретіне байланысты туған даудан кейін, 2009 жылдың қараша айында халықтың 57,5% дауысымен жаңа минареттер салуға тыйым салатын халықтық бастама қабылданды. Бұл тыйым қолданыстағы төрт минаретке қатысты емес. Швейцариялық Халық партиясы сайлауда жеңіске жеткенімен, науқан партия мүшесі Даниэль Штрейхтың ислам дініне кіргенімен дүрлігіп кетті. Штрейх жаңа минареттерге қарсы науқанға қарсылық білдіріп, ХХП-дан шықты. Бұл референдум басқа елдердің де алаңдаушылығын тудырды, швейцариялық сайлаушылардың көзқарасы оңға қарай бұрылып барады деген қабылдау қалыптасты.
It is estimated that there are 260 mosques and prayer rooms with connected services in Switzerland. In 2007 the Bern city council rejected plans to build one of the largest Islamic cultural centers in Europe. Four Swiss mosques have minarets, there is a mosque in Zurich, a mosque in Geneva, a mosque in Winterthur, a mosque in Wangen bei Olten. The latter was erected in 2009 following several years of political and legal disputes. In the wake of the Wangen minaret controversy, a popular initiative was passed with 57.5% of the popular vote in November 2009, introducing a ban on the construction of new minarets. The four existing minarets are not affected by the ban. Although the Swiss People's Party won the poll, the campaign was rocked by the conversion to Islam of Daniel Streich, a council member from the party. Streich left the SPP in opposition to their campaign against new minarets. The referendum also prompted concerns from other countries, with the perception that the Swiss electorate was increasingly shifting towards the right.
Санаты
Швейцарияның Федералды статистикалық кеңсесі жүргізген 2018 жылғы сауалнамада швейцариялық респонденттердің 29% исламға сенімсіздік білдірсе, 11% ислам дінін ұстанатындарға сенімсіздік білдірді. 2016 жылы осы сауалнамаға қатысушылардың 14% ислам дінін ұстанатындарға сенімсіздік танытқан еді.
In a 2018 survey conducted by Switzerland's Federal Statistics Office, 29% of Swiss respondents said they mistrusted Islam and 11% said they mistrusted Islamic followers. Comparatively, in 2016, 14% of Swiss respondents said that they mistrusted Islamic followers.