Кіріспе
Австралиялық крикетші Генри Джеймс Герберт "Туп" Скотт (26 желтоқсан 1858 – 23 қыркүйек 1910) – Виктория штатының бірінші сыныпты және Австралияның тестілік крикет командаларында ойнаған австралиялық крикетші. Ол 1884 жылы Англияға жасаған крикет турнесінде Лондонды тамашалауға деген құштарлығынан туындаған «тупенс» (екі пенни) лақап атын алды. Скотт Виктория штатының Тоорак қаласында дүниеге келді, бірақ көп ұзамай Мельбурнға көшіп, жоғары деңгейде крикет ойнай бастады. 1878 жылдың ақпанында бірінші сыныпты ойынға дебют жасады және көп ұзамай Австралия құрамасына ілікті. 1886 жылғы Англияға жасаған Австралия турнесінде ол капитан болып тағайындалды, бірақ турне аяқталған соң Англияда қалып, медицина саласында мансап қуды және енді бірінші сыныпты крикетпен айналыспады. Скотт оң қолмен орташа жылдамдықпен доп тастаушы ретінде бастады және бірінші сыныпты дебютінде 33 ұпайға 6 қақпаны алудың үздік көрсеткішін көрсетті. Алайда, ол орта буын шабуылшысы ретінде халықаралық деңгейдегі ойыншыға айналды. Ол төрт бірінші сыныпты жүздік соқты, оның ішінде 1884 жылы Овалда Австралия үшін 102 ұпай жинады. Ағылшын және австралиялық билік арасындағы дау нәтижесінде Австралия құрамасының басшылығы Скоттқа жүктелді, бұл Австралия капитаны Билли Мердокты қызметтен шеттетуге әкелді. Дегенмен, ол басқарған команда ішкі дау-дамайларға ұшырады, оған ықпал етуге мүмкіндік болмады және турне сәтсіз аяқталды. Скотт білікті дәрігер ретінде Австралияға оралды. Крикеттен қол үзді және Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Скон қаласында жеке практика ашты, кейін қала әкімі және бас судья болып қызмет етті. 1910 жылы Скон қаласында тифтен қайтыс болды.
Henry James Herbert "Tup" Scott (26 December 1858 – 23 September 1910) was an Australian cricketer who played first class cricket for Victoria and Test cricket for Australia. He acquired his nickname during a cricket tour of England in 1884 from his love of London sightseeing tours which cost two pence or "tuppence". Scott was born in Toorak, Victoria, and soon moved to Melbourne, where he began to play cricket at a high level. He made his first class debut in February 1878, and was soon chosen for the Australian team. By the time of the 1886 Australian tour of England, he had been appointed captain, but he remained in England at the tour's conclusion to pursue a career in medicine, and played no further first class cricket. Scott began as a right arm fast medium bowler and achieved his best analysis of six wickets for 33 runs on his first class debut. But it was as a middle order batsman that Scott developed into an international player. He scored four first class centuries, including one for Australia when he scored 102 at The Oval in 1884. Scott assumed the leadership of the Australian team following a dispute between English and Australian authorities which resulted in the dropping of Billy Murdoch, the Australian captain. However, the team which he led was afflicted by internal disputes over which he could exert no authority, and the tour was unsuccessful. Scott returned to Australia as a qualified medical practitioner. He retired from cricket and set up a practice in the rural New South Wales town of Scone, where he later served as mayor and chief magistrate. He died at Scone of typhoid in 1910.
Алғашқы жылдар
Скотт 1858 жылғы 26 желтоқсанда Виктория штатының Тоорак қаласында Джон мен Элизабет Скотттың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Мельбурн газ және кокс компаниясының хатшысы болды. Скотт Весли колледжінде және Мельбурн университетінде білім алды, онда ол және оның екі бауыры медицина мамандығы бойынша тәмамдады. Он үш жасында колледж командасы үшін ойнағанда, Виктория крикетінің ықпалды тұлғасы Сэм Костик оны байқады; Костик: "Ол кішкентай жігіт жақсы ойыншы болады!" Скотт 1878 жылғы ақпанда он тоғыз жасында Виктория құрамасы сапында Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы өткен ойында тұңғыш рет жоғары деңгейдегі матчқа қатысты. Сидней крикет алаңы 1893-94 жылдарға дейін Ассоциация алаңы деп аталды және 1894-95 маусымы алдында Сиднейде қайта аталды. Ол 2 және 0 ұпай жинады, бірақ Жаңа Оңтүстік Уэльстің екінші иннингінде 33-ке 6 қақтыру арқылы жылдам орташа темпте доп тастаушы ретінде көзге түсті. Колония үшін келесі матчы 1882 жылғы наурызда Аделаида Овалда Оңтүстік Австралияға қарсы өткен кезде болды. Оңтүстік Австралия 31 ұпаймен жеңіске жетті. Викторияның бірінші иннингін ашқан Скотт 9 және 10 ұпай жинады. Wisden 1882 жылы Скотттың әлеуеті алғаш рет байқалғанын және ол 1882-83 маусымында Викторияның тұрақты ойыншысы болғанын жазды. Wisden бұл иннингтің "Австралияның 1884 жылы Англияға келген командасына кіруіне басты себеп болды" деді. Скотт Олд Траффордтағы бірінші сынақ матчында 12 ұпай жинаса, қалған екеуінде үлкен ұпай жинады. Лордста өткен екінші сынақ матчында ол 75 ұпай жинап, 31 ұпай жинады. Wisden жазғандай, "Скотт командада орынға лайықты екенін тағы бір рет дәлелдеді. Ол Бойлдің тамаша қолдауына ие болды, ал бөлінуге дейін соңғы қақпа үшін 69 ұпай салынды. Скотт салқынқанды, сенімді, шебер крикет ойнады". Австралияның екінші иннингі туралы сөйлегенде, Wisden былай деді: "Соңғы күні Скотт иннингтердегі жеңілістен құтқаруға батыл күш салды, бірақ сәтті болмады. Ол австралиялықтардың екі иннингінде де ең көп ұпай жинаған ойыншы болды, ал оның бір рет 105 ұпай жинағаны өте жақсы нәтиже болды". Wisden былай мәлімдеді: "Скотт 102 ұпай жинап, үш жарым сағат бойы ойнады, ол ойнаған 207 ұпайдың ішінде". Оның Мурдокпен үшінші қақпа үшін жасаған 207 ұпайлық серіктестігі сынақ матчында 200 ұпайлық серіктестікке қол жеткізген алғашқы жағдай болды. Турдағы басқа жетістіктерінің арасында Скотт Лордстағы "Джентльмендерге" қарсы 82 ұпай, Клифтон колледжінің жабық алаңында Глостерширге қарсы 79 ұпай және Челтенхэмдегі колледж алаңында Глостерширге қарсы екінші матчта 65 ұпай жинады. Ол 24 рет аулап, 3 қақпаны құлатты. Тур кезінде Скотт Лондонның ашық автобустарында жүруді ұнатқаны үшін "Туп" деген лақап атын алды, олардың әрқайсысы екі пенске немесе "тупенске" тұрады.
Виктория: 18841886 жыл
1884 жылғы қарашада Мельбурнге оралғаннан кейін Скотт Австралия командасы мен Джеймс Лиллиуайт, Альфред Шоу және Артур Шрусбери құраған ағылшын командасы арасындағы дауға қатысты. 1 қарашада, Австралиядан оралған команда әлі теңізде болғанда, Австралияның “The Age” газеті ағылшын туристерінің “Мердоктың командасына” қарсы Австралияда матч ойнағысы келмейтінін хабарлады. Сол айда ағылшын командасы Викториямен ойнағанда, Скотт Мердоктың командасының мүшесі болған жеті викториялықтың бірі ретінде қатысудан бас тартты. Нәтижесінде Виктория Крикет қауымдастығы тергеу аяқталғанша ойыншыларды уақытша шеттетуге мәжбүр болды. Ақпан айының соңында Скотт үшінші Тест матчына қатысты. Австралия алты ұпаймен жеңіске жетті, бірақ Скотт көзге түспеді. Ол қалған екі Тест матчына шақырылмады және сол маусымда бірінші сыныпты крикетпен ойнаған жоқ. 1885-86 маусымы басталғанға дейін Мельбурн Крикет клубы 1886 жылы Англияға австралиялық команда жіберу жоспарын жариялады. Бұл клубтың алғашқы гастрольдік команда құруы болды және тарихшы Крис Харт мұның негізінен лорд Харристің кеңесімен жасалғанын айтады, ол оларды клубтың ресми қолдауы бар команда Англияда жақсырақ қабылданады деп сендірді. 1885 жылғы 12 желтоқсанда Мельбурн Крикет клубының отырысында Түп Скоттты қоса алғанда, он үш ойыншының “колониядағы ең күшті команданы” құруға келіскені хабарланды. Скотт 1885-86 маусымында үш бірінші сыныпты матчта ойнады. Оның жақсы формасы сақталды, Австралия командасы өз колониясына қарсы матчта 74 ұпай жинады, ал туристер 10 ұпаймен жеңіске жетті. Бірақ финалдық матчта, Виктория құрамасы Ассоциация стадионында Жаңа Оңтүстік Уэльске қарсы ойнағанда, команда 150 ұпаймен жеңіліп, Скотт 16 және 0 ұпай жинады. Сол маусымда крикет ойнап жүріп, Скотт Мельбурн университетінде медициналық курстың үшінші жылын аяқтады. Wisden пікірінше: “Скотт үшін бұл өкінішті жағдай болды. Жағдай жақсырақ болғанда, ол жақсы жетістіктерге жетер еді, бірақ бақыты оған бұрылмады”. Wisden мәліметінше, Шеффилд Паркіндегі алғашқы матчта ойыншылар арасында даулар басталды, Укфилдте, ал Скотттың “жетекші ретінде жеткілікті күші де, тәжірибесі де болмады, оның лауазымының қиындықтары осыны талап етті”. Англия “Олд Траффордта” өткен бірінші Тест матчын төрт ұпаймен жеңіп алды. Wisden бұл матчты “ерекше матч” деп атады және Скотттың екінші иннингтегі 47 ұпайын “тамаша ойын” деп сипаттады. Бұл Австралияның Англияны жеңуге ең жақын болған сериясы болды және Wisden “олар керемет күрес көрсетті” деді. Wisden үшінші Тесттегі австралиялықтардың нашар формасын атап өтті, нәтижесінде “Англия тағы бір шешуші жеңіске жетті, бір иннингпен және 217 ұпаймен”. W. G. Grace Скотт 6 ұпай жинағанда оны ұстап алмағаннан кейін 170 ұпай жинады. Скотт өзінің алты Тест иннингінде 18.33 орташа есеппен 110 ұпай жинады, ең жоғары ұпайы Олд Траффордта 47 ұпайды құрады. Бірақ Австралияның соққысы нашар болды, серияда команда үшін тек бір жарты ғасырлық ұпай жиналды. Скотт бірнеше жақсы иннинг ойнады және турда 22.03 орташа есеппен 1278 ұпай жинады.
Зейнеткерлік
Саяхаты аяқталғаннан кейін Скотт Англияда қалып, медициналық біліктілігін аяқтады. Бірнеше жыл өткен соң Скотттан ойынды жалғастыруды қалаған-қаламағанын сұрағанда, ол былай деп жауап берді: "Австралия құрамасының капитаны болдым және бір тестілік матчта жүз ұпай жинадым. Көптеген адамдар осындай екі құрметке ие болғысы келер еді". Крикет жайында жазатын Рей Робинсон Скотттың ойынын "қайраттылығымен, емес көңілділігімен ерекшеленді" деп сипаттайды, бірақ ол кейде ерлікке шақырғандарын да көрсетті, мысалы, А. Г. Стилдің добын Овал стадионының павильонының төбесіне түсіргенде және Брэмолл Лейндегі Саул Уэйдтің добына шабуыл жасағанда. Скотт төленбеген шоттарды есептен шығарып тастайтын болған дегенді айтады. Ол Скон қаласының мэрі болып сайланды және үш жыл бойы қызмет етті, сонымен қатар қаланың бас судьясы да болды. 1910 жылдың 23 қыркүйегінде Тип Скотт қызбадан қайтыс болды. Скон қаласында жаңа аурухана ашылғанда, тұрғындар оны Скотт есімімен атап, Скотт еске алу ауруханасы деп берді.