Кіріспе

Алгебралық геометрияда Кодайра өлшемі κ(X) проективті алуан түрдің каноникалық моделінің мөлшерін анықтайды. Игорь Шафаревич семинарда беттердің маңызды сандық инвариантын κ деп атап көрсетті. Шигеру Иитака оны кеңейтіп, жоғары өлшемді алуан түрлер үшін Кодайра өлшемін анықтады (каноникалық өлшем деп те аталады), және кейіннен оны Кунихико Кодайраның құрметіне атады.

Кодайра өлшемінің түсіндірмелері

Келесі бүтін сандар теріс емес болса, тең болады. Жақсы анықтама – 2.1.33 теоремасы. Прож құрылымының өлшемі, X-тің бирационалдық баламалылық класына ғана байланысты X-тің каноникалық моделі деп аталатын проективті алгебралық сан. (Бұл тек қана каноникалық сақина шекті түрде туындаған жағдайда ғана анықталады, бұл нөлдік сипаттамада дұрыс және жалпы жағдайда болжамдалады.) d каноникалық бейнелеудің кескінінің өлшемі, d – кез келген оң санның барлық оң еселіктері үшін. R бөлшектік өрісінің трансценденттік дәрежесі, минус бір; яғни, t – алгебралық тәуелсіз генераторлардың табылатын саны. Плюригенераның өсу жылдамдығы: яғни, ең кіші κ саны, онда бұл шектелген. Үлкен O нотациясында, бұл минималды κ, сондықтан осы сандардың бірі анықталмаған немесе теріс болса, олардың барлығы да солай болады. Бұл жағдайда Кодайра өлшемі теріс деп айтылады немесе кейбір тарихи сілтемелер оны -1 деп анықтайды, бірақ сонда формула әрқашан орындалмайды және Иитака болжамының тұжырымы күрделене түседі. Мысалы, Кодайра өлшемі барлық X түрлері үшін тең болады.

Қолдану

Кодайра өлшемдері барлық алгебралық сорттарды бірнеше сыныпқа жіктеуге көмектесетін шамамен бөліс жасауға мүмкіндік береді. Төмен Кодайра өлшемді сорттар ерекше деп есептеледі, ал максималды Кодайра өлшемді сорттар – жалпы типте деп аталады. Геометриялық тұрғыдан қарағанда, Кодайра өлшемі мен қисықтық арасында шамамен сәйкестік бар: теріс Кодайра өлшемі оң қисықтыққа, нөлдік Кодайра өлшемі тегістікке, ал максималды Кодайра өлшемі (жалпы тип) теріс қисықтыққа сәйкес келеді. Төмен Кодайра өлшемді сорттардың ерекшелігі, оң қисықтығы бар Римандық көпүрліліктердің ерекшелігіне ұқсас (ал жалпы тип, оң емес қисықтықтың жиі кездесуімен байланысты); классикалық теоремаларды, әсіресе қысылған қималық қисықтық және оң қисықтық туралы теоремаларды қараңыз. Бұл тұжырымдар төменде толыққандай түсіндіріледі.

Жіктеуді қолдану

X – нөлдік сипаттамалы өріс бойынша теріс емес Кодайра өлшемінің сан алуандығы болсын, ал B – X-тің каноникалық моделі болсын, B = Proj R(X, KX); B өлшемінің X-тің Кодайра өлшеміне тең болуы. X – → B табиғи рационалдық картасы бар; X және B-ді көбейту арқылы алынған кез келген морфизм Иитака фибрациясы деп аталады. Минималды модель және молшылық болжамы Иитака фибрациясының жалпы талшығы Калаби–Яу сортты болып орналасуы мүмкін, әсіресе Кодайра өлшемі нөлге тең. Сонымен қатар, B-де (бірден-бір емес) тиімді Q-бөлгіші Δ бар, сондықтан (B, Δ) жұбы klt, KB + Δ кең, ал X-тің каноникалық сақинасы (B, Δ) каноникалық сақинасымен бірдей, дәрежелері кейбір d > 0-дің еселігі болады. Осы мағынада, X – жалпы типтегі негіз (B, Δ) үстінде Кодайра өлшемі нөлдік сорттар отбасына жіктеледі. (В сорттың өзі жалпы типті болуы міндетті емес екеніне назар аударыңыз. Мысалы, Кодайра өлшемі 1-ге тең беттер үшін Иитака фибрациясы P1 үстіндегі эллипстік фибрация болып табылады.) Аталған болжамдарды ескере отырып, алгебралық сорттарды жіктеу негізінен Кодайра өлшемі , 0 және жалпы типті жағдайларға дейін тоғысып келеді. Кодайра өлшемі және 0 үшін классификацияға қатысты бірнеше тәсілдер бар. Минималды модель және молшылық болжамы Кодайра өлшемі бар әрбір сан алуандықтың унирулді екенін білдіреді, ал нөлдік сипаттағы әрбір унирулді сан алуандықтың Фано талшықты кеңістігіне бирационал екені белгілі. Минималды модель және молшылық болжамы Кодайра өлшемі 0-ге тең әрбір сан алуандықтың терминалды сингулярлықтары бар Калаби–Яу сортты бірационал екенін білдіреді. Иитака болжамы бойынша, фибрацияның Кодайра өлшемі негіздің Кодайра өлшемі мен жалпы талшықтың Кодайра өлшемінің қосындысына тең немесе одан жоғары; шолу үшін қараңыз. Иитака болжамы 1970 және 1980 жылдары минималды модель теориясының дамуына түрткіс болды. Қазір көптеген жағдайларда бұл болжам дәлелденген, ал жалпы жағдайда минималды модель және молшылық болжамынан туындайды.

Моишезонның коллекторларымен байланысы

Накамура және Уэно келесі аддитивтілік формуласын күрделі көптүрліліктер үшін дәлелдеді. Негізгі кеңістік алгебралық болуы міндетті емес, бірақ барлық талшықтар изоморфты деген шарт өте ерекше. Осы шарт болған жағдайда да, егер талшық Моишезон болмаса, формула орындалмауы мүмкін. π: V → W компактты күрделі көптүрліліктердің аналитикалық талшықтар жиынтығы болсын, яғни π жергілікті түрде көбейтінді болып табылады (соның салдарынан барлық талшықтар күрделі көптүрліліктер ретінде изоморфты). Егер F талшығы Моишезон көптігі болса, онда…