Кіріспе

Луи Сахардың балалар кітаптар сериясы "Уайсайд мектебі" – Луи Сахардың жазған қысқа әңгімелер циклінен тұратын балалар кітаптары. Серияға "Уайсайд мектебінен қисайған оқиғалар" (1978), "Уайсайд мектебі құлап жатыр" (1989), "Уайсайд мектебі көбірек ерекшелікке ие болады" (1995) және "Уайсайд мектебі Қиямет бұлтының астында" (2020) кітаптары кіреді. Кітаптарда жобаны дұрыс оқымағандықтан, мектепті қате салған құрылысшы туралы айтылады. Сөйтіп, мектеп 30 қабаттан тұратын биік ғимарат ретінде салынды. Жоспардан 19-шы қабат алынып тасталды. Сахар математика мен жұмбақтардан тұратын екі қосымша кітап шығарды: "Уайсайд мектебінен қисайған арифметика" (1989) және "Уайсайд мектебінен тағы да қисайған арифметика" (1994). "Уайсайд: Фильм" – 2005 жылы көрсетілген, кітаптарға негізделген телефильм, одан кейін 2007 жылдан 2008 жылға дейін көрсетілген "Уайсайд" анимациялық сериалы жарық көрді.

Өмірбаян

Калифорния университетінің Беркли қаласындағы студент кезінде, жазушы Луи Сахар колледжлік кредит алу үшін бастауыш мектепте жұмыс істеуге кірісті. Сахар кейіннен былай деп еске алды:

«Мұны ойлап тұрып, өте жақсы ұсынысқа келістім. Колледжге кредит, үй тапсырмасы жоқ, курстық жұмыстар да, емтихан да жоқ, менің міндетім – Беркли қаласындағы Хиллсайд бастауыш мектебінің екінші-үшінші сыныптарына көмектесу ғана еді. Сыныпта көмектесуден бөлек, мен түскі үзіліс уақытындағы бақылаушыға айналдым, балалар арасында мені «Аула мұғалімі Луи» деп атады. Бұл мен үшін колледждегі ең сүйікті сабағым болды, және өмірімді өзгертетін тәжірибеге айналды.»

Тарихтық конвенциялар

"Sideways Arithmetic From Wayside School" кітабында кейіпкерлер сөздерді қосу, алу және көбейту арқылы есептейді. Wayside мектебіндегі балалар 4+7=11 дегенді сандармен, сөзбен емес, үйреткенге дейін сандарды қосу туралы түсінік білмейді. Егер оқушы бір рет қателік жасаса, миссис Жюлс оның есімін "ДИСЦИПЛИНА" сөзінің астына жазады. Егер оқушы екінші рет қателік жасаса, миссис Жюлс сол оқушының атына белгі қояды. Егер оқушы үшінші рет қателік жасаса, миссис Жюлс оның есімін шеңберлеп, оны балабақша автобусымен түскі үзіліске үйіне жібереді. Үш рет ескерту жеткілікті болғанымен, миссис Жюлс Сэмми тәртіпсіздік жасағанда үшбұрыш та қосты. Тодд жақсы оқушы болғанымен, әр күні себепсіз жазаға ілігетіндіктен күн сайын балабақша автобусымен үйге жіберіледі. Пол да балабақша автобусымен үйге жіберіледі, бірақ бір рет ғана, Леслидің сабақ барысында шашын тартып алғаннан кейін. Бірде Джой ерте үйге жіберілуі мүмкін болғанда, Тодд оның серігі болады деп ойлады, бірақ Джой Джейсонның мұрнын сүйіп, оның істеген қатесін өтеді, осылайша ол желімнен босап, орындығынан тұрып кетеді. Миссис Жюлс тіпті уақытша жамандыққа берілгендігі үшін өзіндік үйге ерте жібереді. "Goozack" сөзі "Wayside School Gets a Little Stranger" кітабында есік үшін қолданылатын тағы бір сөз. Басшы кеңсе есігіне соғылып, киімдеріне кофе құйылып кеткеннен кейін, "есік" сөзі жаман сөз екенін айтты. Егер біреу "есік" десе, жазаланады. Сондықтан ол "есік" сөзін ауыстыру үшін "goozack" сөзін енгізді. Тодд жаңа ережені бұзған бірінші оқушы болды, себебі ол мектепке кешігіп, хабарламаны естімеді. Кейін, миссис Дразил "есік" деді, ал оқушылар оған "goozack" деп атау керектігін еске салды, ол дереу "Мистер Кидсваттер – "goozack"" деп жауап берді. Әр кітаптың соңғы сөйлемдері әрқашан ұйқастырылады. Бірінші кітапта Луи оларға әдеттегі мектеп туралы жаман оқиға айтқаннан кейін "барлығы наразылық білдірді" делінеді. Екінші кітап "барлығы маңырады" деп аяқталады, Луи ғимараттағы сиырлардан кетуін сұрағаннан кейін. Үшінші кітап Луи Мисс Ногардты сүйгеннен кейін "барлығы таң қалды" деп аяқталады. Төртінші кітап "барлығы шайнады" деген сөзбен аяқталады, оқушылар түстерді тану үшін Мисс Муш жасаған көкжиек қамырын шайнайды. Кітаптарда 19-қабатқа қатысты көптеген әңгімелер бар. Wayside мектебін салған адам 19-қабатты салуды ұмытып кеткен, сондықтан көптеген оқушылар оның жоқ екендігі туралы әзіл айтады. Бұл алғаш рет түпнұсқа кітаптың 19-тарауында айтылады, онда тарау он тоғызыншы қабаттағы мұғалімнің есімімен "Мисс Зарвес" деп аталады. Содан кейін оқырманға Мисс Зарвес 19-шы қабатта сабақ беретіні айтылады, бірақ он тоғызыншы қабат болмағандықтан, Мисс Зарвес жоқ, ал Мисс Зарвес болмағандықтан, 19-шы тарау да жоқ. Дегенмен, ол "18-ші және 20-шы қабаттар арасында" бар екені көрсетілген. Барлық оқушылар, соның ішінде миссис Жюлс, сонда болады, сондай-ақ сиыр мен, болжам бойынша, баскетбол да сонда болады, ол 19-қабатқа лақтырылғаннан кейін жоғалып кеткен. Сондай-ақ, 19-қабатқа кірген кейіпкерлер басқаларға көрінбейді. Он тоғызыншы қабаттағы оқушылар (Марк Миллер, Вирджиния, Ник және Рей Ганн) негізінен ойдан шығарылған кейіпкерлер. Мысалы, "Рей Ганн" – Бейбенің ойлап тапқан ағасы. Марк Миллер – Бенджамин Нэшмутқа миссис Жюлс берген есім.

Басқа медиа

2005 жылы Nelvana кітаптарға шала-шарпы негізделген, бір сағаттық "Уэйсайд: Фильм" телефильмін жасады. Бұл телефильм кейіннен 2007-2008 жылдары Nickelodeon (АҚШ) және Teletoon (Канада) телеарналарында көрсетілген Wayside атты сериалға айналды.