Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Апачи көз жасы – обсидианның немесе "обсидианиттердің" дөңгелектелген ұсақ тастары үшін қолданылатын танымал термин. Бұл қара немесе қою түсті табиғи жанартау шынысынан тұрады, көбінесе риолиттік құрамды және конхоидтық сыныққа ие. Литологиялық терминмен мареканит деп те аталады, обсидианның осы түрі диаметрі шамамен бірнеше миллиметрге дейін жететін, көбінесе ойық беттері бар, дөңгелектелген немесе бұрышты денелер түрінде кездеседі. Ішінде кейде жіңішке жолақтар немесе микролиттер болады. Шағылысқан жарықта қара және мөлдір емес көрінгенмен, жіберілген жарықта мөлдір болуы мүмкін. Апачи көз жасының Моос шкаласы бойынша қаттылығы 5-тен 5,5-ке дейін жетеді.
Popular term for pebbles of obsidian
Apache tears are rounded pebbles of obsidian or "obsidianites" composed of black or dark colored natural volcanic glass, usually of rhyolitic composition and bearing conchoidal fracture. Also known by the lithologic term marekanite, this variety of obsidian occurs as subrounded to subangular bodies up to about in diameter, often bearing indented surfaces. Internally the pebbles sometimes contain fine bands or microlites and though in reflected light they appear black and opaque, they may be translucent in transmitted light. Apache tears fall between 5 and 5.5 in hardness on the Mohs scale.
Геология
Апач көз жастары кремнийлі лава ағындарынан, лава күмбездерінен немесе күлді туфтардан пайда болады, көбінесе сұр перлитпен тығыз байланыста болады немесе оның ішіне ендіріледі. Бұл сфералар перлит массаларының ішіндегі ядролар түрінде кездеседі, олар әдетте концентрлі қисық, пияз қабығы сияқты жарықтардың текстурасын көрсетеді. Олардың қалыптасуы, көрінетіндей, дифференциалдық салқындауға және әртүрлі сілтілік және су мөлшеріне байланысты. Риолиттік лаваның салқындауы және суынуы кезіндегі артық су обсидианның гидратациялануына (яғни, обсидиан шынысына енген су оны перлитке айналдырады) себеп болады. Егер перлит толық гидратацияланбаса, жаңа обсидиан ядролары мареканиттің кесектері немесе Апач көз жастары түрінде қалады; осы текті пайда болуы геологиялық әдебиеттерде кейде сипатталған (мысалы,). Апач көз жастары АҚШ-тың батысындағы көптеген жерлерде, әсіресе Аризонадағы үшіншілік дәуірге жататын вулкандық аймақтардан жақсы белгілі, онда олардан үлгілер жиі жиналып, лапидарлық және үлгі саудасында сатылды. Неваданың батысындағы бірнеше аудандарда туф қабаттарынан эрозияға ұшыраған Апач көз жастары көптеп табылды; мұндай аймақтар тас іздеушілерге арналған нұсқаулықтар арқылы лапидар саудасында танымал болды. Осы орындардан алынған көптеген үлгілер тас іздеушілер мен лапидарлық әуесқойлар тарапынан ынтамен жиналды, көбінесе жылтыратылып, жартылай бағалы асыл тастар деп есептеледі; олардың орналасқан жерлері Роуз бен Фердоктың "Неваданың асыл тастары" бөлімінде көрсетілген.
Apache tears originate from siliceous lava flows, lava domes or ash flow tuffs, often in close association with or embedded in, gray perlite. The spherules occur as cores within perlite masses that typically exhibit texture of concentrically curved, onion skin fractures. Formation is apparently related to differential cooling and various alkali and water contents. Excessive water present during cooling and quenching of rhyolitic lava causes obsidian to hydrate (i. e., water entering the obsidian glass converts it to perlite). Where perlite is incompletely hydrated, fresh obsidian cores remain as pebbles of marekanite, or Apache tears; this origin has been occasionally described in the geologic literature (for example,). Apache tears are well known from tertiary volcanic terrain in numerous localities throughout the western United States, particularly Arizona, from where specimens were widely collected and sold in the lapidary and specimen trade. Several districts in western Nevada also have yielded abundant Apache tears eroding from tuff beds; such areas have been popularized in the lapidary trade through guides for rockhounds. Specimens from many of these sites have been avidly collected by rockhounds and lapidary enthusiasts, are often tumbled and may be considered semi precious gemstones; locations are noted in the section "Gemstones of Nevada" by Rose and Ferdock.
Мәдениет
"Апачи көз жасы" деген атау апачи тайпасының аңызынан шыққан: 1870 жылдары шамамен 75 апачи және АҚШ кавалериясы қазіргі Супериор, Аризона қаласын көріп тұрған тауда шайқасты. Жеңіліске шалдыққан апачи жауынгерлері, қоршаудан шығу үшін, аттарымен бірге таудан құлап, өлді, жауға тірі түсуге болмайтындықтан. Жауынгерлердің әйелдері мен туыстары осы қайғылы жаңалықты естігенде жылады, ал олардың көз жастары жерге тигенде тасқа айналды. Американдық әнші-әндер авторы Джонни Кэш 1964 жылы шыққан Bitter Tears: Ballads of the American Indian альбомы үшін "Apache Tears" (Апачи көз жасы) атты ән жазды.
The name "Apache tear" comes from a legend of the Apache tribe: about 75 Apaches and the US Cavalry fought on a mountain overlooking what is now Superior, Arizona, in the 1870s. Facing defeat, the outnumbered Apache warriors rode their horses off the mountain to their deaths rather than be killed. The wives and families of the warriors cried when they heard of the tragedy; their tears turned into stone upon hitting the ground. American singer songwriter Johnny Cash wrote a song entitled "Apache Tears" for his 1964 album Bitter Tears: Ballads of the American Indian.