Кіріспе

Матай 1:20 – Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының бірінші тарауының жиырмасыншы аяты. Бұрын Жүсіп Мәриямның жүкті екенін білгенде, оны тастауды ойлаған. Осы аятта оған періште түсінде келіп, оны сендіреді.

Талдау

Бұл - Матай жазған төрт түстің алғашқысы. Басқалары сияқты, бірақ Ескі Келісімдегілерден өзгеше, бұл түстер өте түсінікті, түсіндіруді қажет етпейді. Олбрайт пен Манн грекше "ангелос" сөзі көбінесе періште деп аударылғанын, бірақ ол жалпы құдайлық хабаршыны да білдіруі мүмкін екенін атап көрсетеді. Бұл жолдардағы періште бейнесі, олардың физикалық әлемдегі адамдарға ұқсас түрде пайда болуы, жиі кездесетін нұсқаға сай келмейді. Періште Жүсіпті "Дәуіт ұлы" деп атап, Исаның Дәуіттен тараған заңды мұрагер екенін қайтадан баса көрсетеді. "Мариямды әйелің етіп ал" деген сөзбен періште яһудилердің неке рәсімінің екінші кезеңіне сіңдіреді, онда келіншек күйеуінің үйіне көшеді. Грек тіліндегі мәтін және тараудың қалған бөлігінің мазмұны "алу" сөзінің жыныстық қатынасқа эвфемизм емес екенін анық көрсетеді. Жүсіптің Мариямды жақсы көруден неге "қорқуы" маңызды сұрақ. Гандри Марияның адалсыздыққа күдік келтіргені болса, ол осылай қорқымас еді дейді. Осылайша, Гандри бұл сөздердің таңдалуы Жүсіптің түс көруден бұрын Марияның бойындағы баланың құдайлық тууы туралы білгенін және оның құдайлық жоспарға араласып, Құдайды ашуландырудан қорқатындығын көрсетеді деп санайды. Бұл Лұқаның баяндамасына сәйкес келеді, онда Мария жүктілігінің мәні туралы бұрыннан хабардар болған. Боринг "қорқама" сөзінің Киелі кітаптағы періштелердің әдеттегі сәлемі екенін, Матай 28:5, 7 және Аян 1:17-де де кездесетінін атап көрсетеді. Матай 1:18-дегідей, Киелі Рух терминінің қолданылуы да осында қолданылады. Матайдың авторы жалпы құдайлық рухты айтады, ал Үштік құдайлығының Киелі Рухының ерекшелігі кейінірек дамиды. "Туды" деп аударылатын сөз (γεννηθεν, gennēthen) міндетті түрде биологиялық тууды білдірмейді. Англия тіліндегідей, ол жалпы алғанда, жарату немесе ойлап табу мағынасын да білдіруі мүмкін. Джейн Шаберг бұл жолдың Исаның адамдық биологиялық әкесі болуы мүмкін деген ойды жоққа шығармайтынын айтады. Ол осы етістіктің Ысқаққа қатысты қолданылғанын және Иоанн жазбаларында барлық христиандарға қатысты қайта-қайта қолданылғанын атап көрсетеді. Осылайша, Шабергтің түсіндіруінше, бұл жол киелі рухтың табиғи жолмен жүкті болған балаға әсер етуі ретінде түсіндірілуі мүмкін. Әйіз Ремигийдің айтуынша, Жүсіп Мариямды жасырын түрде тастап кетуді ойлаған, егер ол осылай істесе, оны пәк емес, жезөкше деп ойлағандар болар еді, сондықтан Жүсіптің бұл ниеті құдайлық аян арқылы өзгертілді, сондықтан "Ол осы туралы ойлағанда" делінеді. Әйіз Амбросий бұл жолдың пайда болған Құдайдың күшін көрсететінін, Ол Өзін қалай және қайда көргісі келсе, сонда көрінуге рұқсат ететінін айтады.