Кіріспе

Сент-Томас Сиро-Малабар католик халықаралық ғибадатханасы, Малайаттоур (немесе Малайаттоур шіркеуі) – әлемдегі сегіз халықаралық ғибадатхананың бірі. Ол Үндістанның Керала штатындағы Ернакулам ауданындағы Малайаттоур Аңғамалыда орналасқан. Малайаттоур шіркеуі Үндістаннан ғана емес, бүкіл әлемнен көптеген ізбасарларды тартады. Бұл шіркеу Әулие Томас елшісінің Кераладағы жаңару қызметімен байланысты. Ватикан бұл шіркеуді әлемдегі сегіз халықаралық қасиетті орындардың бірі деп таныды. Әулие Томас Кералаға келген кезде, шіркеу орналасқан жерде дұға жасаған деген сенім бар. Тау үстіндегі шіркеу Калады қаласынан 15 шақырым қашықтықта жатыр. Малайаттоур және Коданад ауылдары Перияр өзенінің екі жағасында, табиғаты бұзылмаған көркем жерде орналасқан.

Тарих

Сент-Томас 52 жылы Кераладағы Кодунгаллурға (Кранганур) қоныс аударған деп есептеледі. 62 жылы Малиамкара жағалауына Малайатур арқылы оралған Қасиетті Томас «жартылай шіркеу» (Малиамкара шіркеуіне тәуелді шағын христиан қауымы) құрды. Ауызша дәстүрге сәйкес, Малайаттор арқылы сапар шегіп бара жатқанда, жауыздыққа ұшыраған жергілікті тұрғындармен кездескенде, ол төбе басына қашып кетті, онда дұғада қалды және жартастардың бірінде өз ізін қалдырды. Дәстүр бойынша, ол дұға етіп тұрғанда, жартасқа тигенде, одан қан ағып шықты. Шіркеу 1501 жылы португалдықтармен ашылды, олар 52 жылы аймаққа келген кезде, әулие Томас Мелиапор патшасы Чожа Перумалды үлкен бөлікті жағаға сүйреп, оны пилдердің жылжыта алмауына себеп болды. Әулие Томас реліквилері 3 ғасырда Сириядағы Эдессаға қайтарылды. 4 ғасырда Сент-Томас шіркеуі құлдырап кетті, сондықтан Эдессадан үлкен христиан тобы Малабарға көшіп барды. Оларды Эдесса митрополиті Мар Иосиф және бұрын Малабарға барып, мұндағы христиан қауымының қолдауға мұқтаж екенін көрген Кнай Тома атты саудагер басқарды. Шіркеудің басты мерекесі – Пасхадан кейінгі бірінші жексенбіде, яғни Құдайдың Ұлы Иса Мәсіхтің қайта тірілу күні. Дәстүр бойынша, әулие Томас тасқа айқыш белгісін жасап, оны сүйіп, Курисумудиде дұға еткен. Осы жерде керемет алтын айқыш пайда болды дегенді айтады. Тауға шығып бара жатқан паломниктер үнемі «Поннум Куришу Мутхаппо, Понмала Кайаттом» деп айқайлайды, яғни «Алтын Крест Патриархы! Біз осы алтын төбеге көтерілеміз!» деп шақырады. Бұл қасиетті орын 1998 жылдың 4 қыркүйегінде Бас Архиепископ Мар Варкей Кардинал Витайатхилдің бұйрығымен Архиепархия мәртебесіне көтерілді. Сондай-ақ, Малайаттоорда Перияр өзенінің жағасында, 900 жылы салынған Қасиетті Томас атындағы ежелгі шіркеу бар, ол қазіргі кезде приход шіркеуі ретінде қызмет етеді. Бұл шіркеудің жылдық фестивалі «Малайатоор Перунал» деп аталады және наурыз-сәуір айларында тойланады.

Құрысумуди

Куришумуди (Киелі крест төбесі) – Малаяттордағы тау. Ол Иса Мәсіхтің 12 апостолының бірі, әулие Томаның келген жері ретінде мәшһүр. Иса апостолдарына бүкіл әлемге барып, Жақсы жаңалықты уағыздауды бұйырды. Тома Үндістанға аттанып, 52 жылы Кодунгаллурға қонды. Ол жаулық күшпен қарсы алынып, өміріне қауіп төнді. Ол тау басына қашып, Құдайдың жанында бірнеше күн өткізді. Тераң қайғы мен азапта әулие Тома Раббыға дұға етіп, тасқа крест белгісін салды. Раббымыздың анасы, қасиетті Мариям, оған демеу беріп, күш-қуат сыйлады. Ол таудан түсіп, Тамил Надудағы Майлапурге саяхатын жалғастырды. Кейін аңшылар аң аулауға тауға барды. Түнде қалғанда олар таста жарқыраған крест белгісін көрді. Олардың қызығушылығын оятып, оны қаруларымен ұрды. Олардың таңғалуына қан ағып шықты. Олар аңғарға қашып, жергілікті халыққа хабарлады. Олар тауға шығып, дұға еткенде көптеген кереметтерді көрді. Осылайша Куришумудиге қажыналық сапардың бастауы болды.

Алтын крест

Куришумудиде киелі Томас тасқа тізе бүгіп, саусағымен крест сызып белгі берген кезде пайда болған деп саналатын Алтын крестті табуға болады. Ол ұзақ уақыт бойы сол жерде дұға етіп тұрды, соңында сол жерде алтын крест пайда болды. Кейіннен сол кресттің орнына шіркеу салынды, ал сол тастың үстіне тағы бір алтын крест орнатылды, ол шіркеудің ортасында қалып тұр.

Қасиетті Томаның аяқ іздері

Таудың ең қызықты көріністерінің бірі – тасқа басып қалған әйгілі із және Сент-Томас тізелерінің іздері еді. Қазіргі уақытта табиғи із жоқ, оның орнына шіркеу жасаған адам жасаған із (көшірме) бар.

Пилдер соққы берген ежелгі шіркеу

Құрышұмыдидегі ежелгі шіркеу бұрын қалың ормандармен оралып тұрған кезде пілдердің шабуылына ұшыраған. Шіркеудің артқы қабырғасында әлі де терең пілдің іздерін көруге болады.

Судың керемет қайнар көзі

Тау басындағы ежелгі шапельдің жанында орналасқан құдық, қасиетті Томас дұға оқығанда шөлін сусындаған жер деп есептеледі. Шөлі құрғағанда, ол тасты соғып, одан таза су ағып шықты. Қажылар құдықтағы судың ауруларды емдеуге қабілетті құдай күшіне ие деп санайды. Ватиканның бұл орынды халықаралық қажылық орталық деп мойындауымен, Малайаттоордағы қасиетті Томасқа арналған бұл танымал қасиетті орын, өзінің емдік күшін және рухани қуанышын көбірек келушілерге, сондай-ақ оның тыныштығын сезіну үшін келетіндерге жеткізеді.

Туристік ақпарат

Сент-Томас Кераланың түрлі жерлерінде, оның ішінде Коллам, Кодунгаллур, Нилаккал, Ниранм сияқты жерлерде шіркеулер салды. Бұл орталық Үндістандағы ең танымал және ең ірі Сент-Томас қасиетханасы болып табылады. Жыл сайын Пасхадан кейінгі алғашқы жексенбіде мыңдаған зыяратшылар осы қасиетті орынға жиналады, қасиетті нығмет іздеп. Шіркеу Иса Мәсіхтің өмірін бейнелейтін әдемі мүсіндермен, суреттермен және өрнектермен әсем безендірілген. Бұл шіркеуде күнә тазару және құдайға құлшылық ету мүмкіндіктері де бар. Шіркеуде сондай-ақ, дәстүрлі уағыз айту орны және крещение рәсімі үшін пайдаланылған ежелгі көл бар, олардың тарихи маңызы зор деп есептеледі.