Кіріспе

Сент-Патрик тазару орны – Ирландияның Донегал графтығындағы Лох-Дерг көліндегі Станция аралында орналасқан ежелгі қасиетті саяхат орны. Аңыз бойынша, бұл орын бесінші ғасырда пайда болған, сол кезде Мәсіх Сент-Патрикке Станция аралындағы Чистилищеге кіретін есік болатын үңгірді көрсеткен. Оның орта ғасырлардағы маңыздылығы 1185 жылға дейінгі мәтіндерде айтылуынан және XV ғасырдан бастап Еуропаның карталарында көрсетілуінен анық көрінеді. 1492 жылғы Мартин Бехаймнің әлем картасында белгіленген жалғыз ирландтық жер осы.

Орналасқан жері

Тоғызыншы ғасырда Сент-Патриктің тазару орнының нақты қайда орналасқаны туралы шатасушылықтар болды – ол Станция аралында ма, әлде Донегал графтығындағы Лох-Дерг көліндегі Сент-Айлендте ме. Мысалы, Ирландияның он тоғызыншы ғасырдың басындағы Ordnance Survey карталары (1837–42) тазару орнын Сент-Айлендте көрсетеді. Дегенмен, оның Станция аралында орналасқандығы орта ғасырлардан бері үзілмей келе жатқан дәстүр. Бұл сол кезге жататын құжаттарда анық көрсетілген, сондай-ақ Сэр Джеймс Уэрдің "De Hibernia" (1654) еңбегіндегі және Фр. Томас Карвтың "Lyra Hibernica" (1666) кітабындағы Станция аралының егжей-тегжейлі картасында "Caverna Purgatory" деп белгіленген.

Қор

Аңыз бойынша, Киелі Патрик болашақ ізбасарларының күмәндануына көңілі толып, олар оның үйретулеріне нақты дәлелдер көргенше сенбейтінін айтқан. Киелі Патрик Құдайдан оған Құдай Сөзін жеткізуге және ирланд халқын дінге көшіруге көмектесуін тіледі, ал Құдай оған жердегі шұңқырды көрсетті, ол оны Тазару орны деп атады. Осы орынды көрсету арқылы, адамдар оның айтқандарына сенеді. Тазару орнын көргеннен кейін, адамдар соңында жұмақтың қуанышы мен тозақтың азабының шындығын біледі. Бесінші ғасырдағы Ирландия туралы құжаттардың аздығын ескере отырып, Киелі Патриктің Лох-Дергке барғандығына ешқандай дәлелдің жоқтығына таң қалмаймыз. Бұл аңыз болғанымен, ол 12 ғасырға жататын, кейінірек пайда болған аңыз. Дегенмен, Патриктің өмір сүрген кезінде осы жердегі монастырды басқарған және мүмкін құрған жергілікті абат Киелі Дабхеог немесе Дабхеок туралы әлдеқайда берік дәстүр бар. Оның есімі осы ерте ғасырлардан бері аймақтағы бірнеше жерлермен байланысты, мысалы: Лох-Дергтің оңтүстік жағалауындағы Киелі Дабхеогтің отырғышы, Седавок (Киелі Дабхеогтің орындығы) және осы қаладағы тау, Седавог тауы. Лох-Дерг көліндегі аралдардың бірі де оның құрметіне аталған: Киелі Дабхеог аралы, ол Киелі Арал немесе басқа арал болуы мүмкін.

Үңгір

Үңгір 1632 жылдың 25 қазанынан бері жабық болғанмен, ертедегі қажылардың бірнеше сипаттамалары сақталған. Олар оны үңгір, жертөле немесе жабық шұңқыр деп атаған. Кіреберіс жабық және құлыпталған, ені шамамен 0,6 метр, биіктігі 0,9 метр болатын. Үңгірге кіргеннен кейін шамамен алты сатырдан төмен түсетін еді. Үңгір екі бөлікке бөлінген: біріншісі шамамен 3 метр (9 фут) ұзындықта, екі жағы тіктеп жасалған және тек тізе бүгуге жеткілікті биіктікте болды; бұрылыстан кейін тағы 1,5 метр (5 фут) ұзындықтағы ойыс болды. Мұндай орындар Ирландияда ХХ ғасырға дейін қолданылып келді. Қазіргі заманда адамдар осы кішкентай жабық кеңістіктерге түрлі шөптерді жағып, емдік түтінді тыныс алғандарын білеміз. "Purgatorium" деген атау бастапқыда латын тілінде "тазалау және тазарту орны" деген мағынада қолданылған болуы мүмкін, қазіргі сауна сияқты; себебі "Purgatory" (тазару орны) ұғымының "өлгеннен кейінгі жазалау орны" деген түсінігі тек XIII ғасырға дейін ғана кеңінен таралды. Осылайша, бұл үңгір адамдар физикалық немесе рухани ем алу үшін барған орын болған, тіпті XII ғасырда Киелі Патрикпен байланыстырып, рухани емдік орын ретінде танылатынға дейін.

Монастырь және оның функциялары

Лауг Дерг көлінің аралдарында V ғасырдан бері монастырь болған болуы мүмкін, және оған бал ұясы тәрізді келген шатырларда тұратын усаудагерлер кірген болуы мүмкін. Олардың іздері, қазірге дейін Станция аралында көрініп тұратын, тәуба ету орындарында сақталған болуы мүмкін. Шамамен 1130 жылы монастырь Армағ соборының билігімен, қасиетті Малахия басшылығымен Августин канондарының тұрақты орденіне берілді. Сентс аралындағы монастырь, тәуба мен дұға ниетімен келген қажыларды қабылдады. Бұл орын қажылардың Тазару орнына баруға дайындалуына да мүмкіндік берді. Құжаттарда көрсетілгендей, Тазару орнына баруды қалаған қажылар өз аймақтарынан немесе Армағтан епископтың рұқсатымен келетін. Олар содан кейін он бес күн ораза ұстап, дұға оқып, Станция аралына бару үшін дайындалатын, ол жаққа қайықпен жету оңай болды. Он бес күннің соңында қажылар өздерінің күнәларын мойындап, қасиеттілікке қатысып, соңғы рәсімдерді орындағаннан кейін жиырма төрт сағатқа үңгірге қамалатын. Ертесіне аббат есікті ашып, егер қажы тірі табылса, оны тағы он бес күн бойы ораза ұстап, дұға оқу үшін Сентс аралына қайтаратын. Қасиетті Дабхок заманынан бастап, осы аймақ алыс-жақтан келген қажыларды тартқан. XII ғасырға қарай олар континенттік Еуропаның түкпір-түкпірінен келді, көбінесе Англиядан кемемен келіп, Дублин немесе Дрогедаға түсетін. Олар сол порттардан жаяу жол тартатын, Ирландияның ауылдары арқылы екі апталық сапарға шығып, соңында өздерінің мақсатына жетер еді. Осы кезеңде көптеген күнәкарлар мен қылмыскерлер жасаған істері үшін тәуба ету және кешірім сұрау үшін қажылыққа жіберілді. Киелі Патриктің Тазару орны осындай тәуба етуші қажылар немесе шеттенушілер үшін ыңғайлы орын болатын, себебі усаудагерлер қауымдары оларды кешіруге ерекше құқылы деп есептелді.

Дерг көлінің жолы

Бесінші ғасырдағы паломник Гиллеберт Ланной қалдырған сипаттамаға сүйене отырып, 1430 жылы Дрогедадан Келлске дейін Бойн өзені бойымен өткен ортағасырлық қажырлы саяхат жолын анықтауға болады, олар, әдетте, Меллифонт, Слейн және Донагморда тоқтаған, монастырьларда болған, ортағасырлық саяхатшылар үшін бұл қалыпты жағдай еді. Содан кейін ол солтүстік-батысқа қарай Эннискилленге бет алды, оны ол Руссеаумостиер деп атады. Мұнда герцог оған қайық берді, сонда ол және оның серіктері Лох-Эрн көлімен жоғары қарай саяхаттап, Девениш, Инишмаксент және Уайт-Айлендке тоқтаған болуы мүмкін. Осы бағытта ол сондай-ақ маңызды Драмлан монастырынан өтіп кеткен болуы керек.

1497 жыл

31-ші Ирландия ортағасырлық зерттеушілер конференциясында (2017) 15 ғасырдың соңында болған деп есептелетін қажылықтың алғашқы "жабылуының" тарихи реконструкциясы үшін жаңа гипотеза ұсынылды. Acta Sanctorum құралында бұл жабылудың голланд монахының айыптауымен байланысты екендігі айтылады, ол Лоу Дергке барып, кейін Ватиканға сапар шегіп, қажылықты ұйымдастырушыларды (епископ пен приорынды қоса) симония жасады деп айыптаған. П. Тавианидің пікірінше, бұл құжат жалған, оны ешқашан Дерг көлінде болмаған және Сент-Патрик Чистилищесін Орвиетодағы (Италия) Сент-Патрик құдырына ұқсас деп ойлаған адам жасаған. Папа ешқашан қажылықты тоқтату туралы бұйрық бермес еді, және шындығында мұндай жағдай болған емес. Нақтысы 1497 жылы Cathal Óg Mac Maghnusa (сол кезде Клогер епархиясының епископы қызметін атқарған), Францискан бақылаушысы Донегал аббаттығының сақшысы, қажылықтың бағытын түбегейлі өзгертуді қалаған. Әлем астына сапар туралы уәде енді берік бола алмады. Қажылықтың сақталуын қамтамасыз ету үшін, оны тек өкінішпен байланысты оқиғаға айналдыру қажет болды. Осы радикалды өзгеріске қарсылық білдіруі мүмкін кез келген қарсылықты жеңу үшін, ойдан шығарылған Папа бұйрығы жасалды. Монастырь 1632 жылы таратылды, бірақ жергілікті билеушілер монахтарға қалуға рұқсат берген көрінеді. 1710 жылы францискандар жазда аралда болып, қажылардың қажеттіліктерін қамтамасыз етті. Олар 1763 жылы Стейшн аралында Періштелердің Әйелі Мария шіркеуін салды. 1785 жылы Стейшн аралын басқару Клогердің Рим-католик епархиясына берілді. Шейн Лесли 1960 жылы епархияға аралдың толық иелігін сыйға тартты, ал Папа Иоанн XXIII оны мойындап, Санкт-Грегори орденінің командирі етіп тағайындады.

Қазіргі парыз

Қасиетті Патриктің тазару орнына зыярат етудің ешқашан тоқтатылғанына ешқандай дәлел жоқ, және одан бері он бес жүз жылдан асып, осы күндерге дейін жалғасуда. Жыл сайын негізгі қажылық маусымы мамырдың соңы – маусымның басында басталып, тамыздың 15-і күні, Марияның Көкке Көтерілу мерекесімен аяқталады. Бұл үш күндік қажылық, кез келген дінді ұстанатындарға немесе дінсіздерге де ашық, бірақ олар кем дегенде он бес жасқа толуы керек, денсаулығы жақсы болуы керек және ешкімнің көмегінсіз жүре және тізе бүге алуы тиіс. Қажылар бұрынғы түнде ораза ұстауды бастауы керек, олар күнінің басында (шамамен сағат 10-нан 13-ке дейін) Лох Дерг жағалауындағы Келушілер орталығына жиналады. Одан кейін қайық оларды Стейшн аралына жеткізеді. Аралға келген соң, оларға жатақхана бөлмесі беріледі, және жалаң аяқ, белгіленген және үзіліссіз дұға мен қасиетті рәсімдерді бастайды. Бұл дұғалар – «Біздің Әкеміз» (немесе Иеміздің дұғасы), «Асыл Мария» және «Апостолдардың Сенімі» (барлығы олар алатын кітапшаға енгізілген) – аралдағы белгіленген «бекеттерде» орындалады, соның ішінде алты «орын» бар, олар ежелгі келемелердің немесе аралық шатырлардың қалдықтары, көбінесе ирландиялық қасиеттілердің есімдерімен аталады. Бұл ертедегі монастырьлық келемелердің қалдықтары деп саналады. Қажылар бірінші түнді аралдағы базиликада дұға ете откізеді, ал екінші түні ғана жатақханада ұйықтай алады. Аралдағы қажылар әр күні қара нан, қара бисквит және қара шай немесе кофеден тұратын қарапайым тамақтанады. Үшінші күні таңертең олар қайықпен материкке қайтарылады, онда олар оразаларын түн ортасына дейін жалғастырады. Жыл бойы басқа да бағдарламалар бар, оларға Тыныш күндер, Отбасы күндері және Бір күндік рухы жаңару іс-шаралары кіреді. Бұл орынды Рим-католик шіркеуінің Клогер епархиясы басқарады. Қызметкерлер құрамына рухани және тұрмыстық мәселелерде көмектесе алатын адамдар кіреді. Мұнда ас үй, кір жуу бөлмесі, алғашқы медициналық жәрдем станциясы және кітап/сыйлық дүкені бар. 2020 және 2021 жылдары Ирландия Республикасында COVID-19 пандемиясының әлеуметтік салдарынан қажылық өткізілмеді. Ол 2022 жылы «Қажылардың паналау мұражайы» жаңа қосымшасымен қайта ашылды.