Кіріспе

Германиядағы өзен, Тюрингиядағы сол аттас өзен.

Боде – Германияның Саксония-Анхальт штатындағы өзен, Саале өзенінің сол жақ саласы. Ол Харц тауларынан басталып, солтүстік бағытта ағып, тауларды суландырады. Содан кейін Ниенбург қаласынан Саале өзеніне құяды. Өзен атауы аңыз бойынша жабайы, ашуланған, богемиялық Бодо ханзадасының есімімен байланысты, ол Ростраппе аңызында ханзада Брунхильданың тәжін күзеткен қарақшы итке айналған, қазіргі Боде шатқалындағы (Bodetal) Кронензумпф ("тақ батпағы") орналасқан. Шатқал – Тресбург пен Тале арасындағы Боде аңғарының тар бөлігі.

Бодо аңызы

Дәстүр бойынша, бір кезде Тюрингиядан, қазіргі Германияның орталық бөлігінен, патшаның әдемі қызы Брунхильданы іздеп келген Бодо есімді алып болған. Ол оны өз еркіне қарсы үйленгісі келген. Брунхильда ақ атқа мініп қашып кетті, бірақ кенеттен терең шатқалға тап болды. Бір секіріспен ол шатқалдың арғы жағындағы жартасқа жетті, ал оның қуушысы құзырға құлап кетті. Оның атының іздері бүгінге дейін "Ростраппе" деп аталады. Ал Бодо итке айналды. Алайда, ат шатқалдан секіріп өткенде ханшайым алтын тәжін жоғалтты, оны енді өзен бойындағы аңғарда ит Бодо күзетіп тұрды. Өзенге Бодоның есімі берілді, ол сиқырға ұшыраған алып Бодоның құрметіне аталды.

Су тасқыны

Гарцтағы шарлаулар биік емес. Жылы Боде өзеніндегі Жоғарғы Боде шарлауы (Обере Боде шарлауы) – шамамен 1 метр биіктіктегі кішкентай сатылардан құралған, жылдам ағып жатқан арна (Штурцбах). Сол сияқты, Жылы Бодедегі Төменгі Боде шарлауы (Untere Bode Fall) да ұқсас биіктіктегі жартасқа ұқсайды. Боде шатқалындағы Бодекесел – бұл үлкен ойыстағы бұрынғы саты, ол 1798 жылы жарылыс арқылы 2 метрден 1 метрге дейін төмендетілген. Төртінші шарлауық – Кастенталда орналасқан.

Курс

Боде өзені Тресбург пен Тале арасында Боде шатқалы деп аталатын ұзын, тар аңғар арқылы иіліп-бұрылып ағып өтеді. Бүгінде бұл аңғар табиғат қорығы болып табылады. Боде шатқалы және оның ауылдары Теодор Фонтанның «Сесил» романының негізгі оқиға орны болып табылады. Өзен содан кейін Гарц алдындағы жазықтықта бұрылып, кейбір жерлерінде жағасы нығайтылып, каналға айналып, Ниенбургте Саале өзеніне құяды. Боде өзенінің маңызды салалары – Селке және Холтемме. Боде өзенінің бойындағы басқа қалалар: Кведлинбург, Вегелебен, Грёнинген, Ошерслебен, Хадмерслебен, Эгельн және Штассфурт. Тале қаласының солтүстігіндегі Боде шатқалы қазір қорғалатын аймақ болып табылады.

Су айдыны және қосалқы өзендер

Боде өзенінің бассейнінің аумағы шамамен 3000 км² құрайды. 1959 жылы Рапбоде тоғаны толық аяқталғаннан кейін ғана су тасқынының қаупі жойыла алды. Бодедегі су көлемі айтарлықтай өзгеріп отыруы мүмкін: 1925 жылғы Жаңа жылдық су тасқыны кезінде су ағыны тіркелді, ал одан кейінгі 1926 жылғы жазда ол тек құрайтын болды.