Кіріспе

17 ғасырдағы испан миссиясы, Мексиканың Баха-Калифорния Сур штаты

Миссия Сан-Франциско Хавьер де Вигге Бяундо – Баха-Калифорния түбегіндегі Сан-Хавьерде орналасқан испан миссиясы. Ол Жаңа Испания вице-корольдігінің отарлық дәуірінде салынған. Қазіргі кезде бұл орын Баха-Калифорния Сур штатының Лорето муниципалитетінде орналасқан. Миссия 1699 жылы Рим-католик шіркеуінің иезуиттерімен құрылып, 1817 жылы жабылды. Миссионерлердің мақсаты – жергілікті кочими тайпаларын христиан дініне өткізу болған. Миссиялық шіркеу бүгінгі күнге дейін сақталған және пайдаланылуда.

Этимология

Миссия Франциск Ксавьерге арналған, ол Наварралық католик миссионері және қасиетті кісі, сонымен қатар Иса қоғамын құрушылардың бірі болды.

Тарих

Иезуиттер 1697 жылы Лоретода Misión de Nuestra Señora de Loreto Conchó-ны құрды, бірақ Лорето аймағында ауыл шаруашылығы үшін жеткілікті су болмағаны және осылайша, өзін-өзі қамтамасыз ете алмайтыны тез анықталды. Лоретоға келген кочими тайпасының өкілдері иезуиттерге жақын орналасқан Сьерра-де-ла-Джиганта тауының ар жағында егін өсіруге жарамды жерлер бар екенін хабарлады. 1699 жылдың мамыр айында Франсиско Мария Пикколо онға жуық кочими тайпасының жетекшілерімен және он испан сарбазымен бірге атпен тауларды кешіп, үндістер Биаундо деп атаған аңғарға кірді, ол Калифорния шығанағынан ішкі аймаққа қарай орналасқан. (Миссия атының екінші бөлігі – Вигге – кочими тайпасының «тау» деген сөзінен шыққан.) Аңғардағы кочими тайпасының қоныс-жайының тұрғындары достыққа толы болды және Пикколо олардың 30 баласын дінге шомылдырды. 1699 жылдың қазан айында Пикколо испан сарбаздары мен үндістандық дінге өткендермен бірге оралып, миссия құрылысын бастады. Пикколо 1699 жылдың 3 желтоқсанында миссияны қадірледі, ал Сан-Франциско Хавьер (сондай-ақ Хавьер) Баха-Калифорнияда салынған екінші ең ұзақ сақталған миссияға айналды. Миссия 1701 жылы үндістердің көтерілісі қаупіне байланысты тастап кетілді, бірақ 1702 жылы Хуан де Угарте оны қайта жаңартып құрды. Дегенмен, суаруға жеткілікті су болмағандықтан егін өсіру әрекеттері сәтсіз аяқталды және 1710 жылы миссия бірнеше шақырым оңтүстікке, бұлақтан сумен қамтамасыз етілген қазіргі орнына көшірілді. Еңбекқор Угарте бөгеттер, су құбырлары және тас ғимараттар салды. 1744 жылдан 1758 жылға дейін Мигель дель Барко «Баха-Калифорния миссиялық шіркеулерінің гауһары» деп аталған ғимаратты салды.

Жергілікті халық

Кохимилер Баха-Калифорния түбегінің орталық бөлігіндегі қатал шөлдер мен тауларда өмір сүрген көшпелі және жартылай көшпелі аңшы-жинақшылар болды. Иезуиттер Кохимилерді оңтүстік көршілері Гуаикура және Перикуестерге қарағанда соғысқа аз құмар және миссиялар мен миссионерлерді көбірек қабылдайтын халық деп санады. Иезуиттер таратып берген тағам бастапқыда Кохимилерді миссияға тартты, бірақ ұзақ мерзімде миссионерлер Кохимилерді отырықшы шаруалар мен үй жануарларын өсірушілерге айналдыруға тырысты. Дегенмен, халықтың миссияда шоғырлануы еуропалық аурулардың, мысалы, шешек пен қызылшаның таралуына жағдай жасады. Аурулардың салдарынан 18-шы ғасырда жергілікті халықтың саны тұрақты түрде азайды. 1768 жылы миссияда 482 адам болса, 1808 жылы олардың саны 83-ке дейін төмендеді. 19-шы ғасырда Кохимилер мәдениет ретінде және ерекше халық ретінде жоғалып кетті.

Тастауы

1817 жылға қарай миссия тасталып қалған болатын. Шіркеу қайта қалпына келтіріліп, қазір Мексиканың Ұлттық антропология және тарих институтының күтімінде. 2010 жылы бұрынғы миссия орнындағы Сан-Хавьер ауылында 131 адам тұрды. Миссияда бірнеше әкелінген өсімдік түрлері әлі де өседі немесе өсіріледі: құрма, жүзім, цитрус жемістері және, ерекше айта келерлік жайт, ежелгі зәйтүн ағаштары.