Кіріспе

Фредерик Уильям Фой (27 наурыз 1921 – 22 желтоқсан 2010) – американдық актер және радио мен теледидар хабаршысы. Ол "Жоңғар" (The Lone Ranger) баяндамасымен ең танымал. Радио тарихшысы Джим Хармон Фойды "радиодрама тарихындағы ең ұлы хабаршы-баяндаушы" деп атады. 1938 жылы орта мектепті бітіргеннен кейін, Фой Детройттегі 250 ватттық тәуелсіз WMBC станциясында жартылай уақыт жұмыс істей отырып, хабар таратумен айналыса бастады. 1942 жылы WXYZ станциясына ауысты, бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс оның радио мансабына кедергі келтірді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1942 жылғы 28 тамызда әскери қызметке шақырылып, 11 қыркүйекте АҚШ қарулы күштеріне қосылды. 14-ші арнайы қызмет ротасына бекітілген сержант Фред Фой Египет мемлекеттік радиосында американдық дауысқа айналып, Каирдегі одақтас күштерге жаңалықтар мен арнайы бағдарламалар жеткізді. Ол Американың Таяу Шығыс бойынша американдық жазбаларын таратумен қатар, Command Performance, Mail Call, Personal Album, Radio Bric a Brac және Front Line Theatre сияқты жергілікті хабарларды таратты. Сонымен қатар, ол "Америкалық күштер бағдарламасы" туралы хабарлады. "Жұлдыздар мен жолақтар" үшін ол Америкадан түскен жаңалықтардың апталық шолуын, сондай-ақ спорттық хабарламалар мен түрлі майдандардан алынған материалдарды дайындады. Қайырдағы кинотеатрлар үшін ол "Күннің маңызды жаңалықтары" деп жариялады. Фой USO ұйымдастырған шараларды, оның ішінде Джек Беннидің Каирден Нью-Йоркке жолданған хабарларын және Лили Понспен Андре Костеланецтің концертін ұйымдастыруға және жариялауға көмектесті. Фой өзінің шоуларын өзі жазып, "Up To Scratch" (қазіргі заманғы хиттерден құралған көңілді бағдарлама) және "Shows on Parade" (өткізген бағдарламасы) сияқты бағдарламаларды дайындады. Ол жазып, режиссерлік еткен "Шетелдегі Рождество" бағдарламасы Бейтлехемдегі Туған Шіркеуінен көрсетілді және Вашингтондан жоғары баға алды. Францискандық жетім балалар үйінің хоры орындаған Рождество әндерімен басталған бағдарлама, соғысқа қатысу себептерін баяндайтын Рождестволық әңгімемен ашылды. "Stars and Stripes" газетімен бірлесіп жұмыс істеп, ол GIs-ке Дүниежүзілік серия ойындарын тікелей эфирде көрсететін бағдарлама жасады және жариялады. Сондай-ақ, ол 1945 жылғы Соғыс қорына жинау науқаны кезінде Америка Қызыл Кресімен бірге сценарий жазып, режиссерлік етіп, актерлік шеберлігін көрсетті. Фой 1945 жылғы 10 тамыздан бастап, жапондықтардың капитуляциясы 15 тамызда ресми расталғанға дейін өз қызметінде ерікті түрде қалғаны үшін мақтау қағазы алды, соның арқасында капитуляцияға дейінгі жаңалықтардағы төтенше жағдай кезінде соңғы ақпарат әрқашан қолжетімді болды. Ол 1946 жылғы 3 қаңтарда Индиана штатындағы Аттербери лагерінде демобилизацияланды.

Радио

Соғыстан кейін Фой Детройттегі WXYZ радиостансасына оралды. 1948 жылдың 2 шілдесінен бастап ол радиодағы "Жалғыз қаңғыбас" сериалының хабаршысы және баяндаушысы болып жұмыс істеді, ол 1954 жылдың 3 қыркүйегіне дейін жалғасты. Ол бас рөлді жаттап алды және 1954 жылдың 29 наурызында Брейс Бимерге ларингит шаққанда рөлге кірді. "Жалғыз қаңғыбас" сериалының хабаршысы және баяндаушысы ретінде ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген Фойдың ерекше дауысы радионың танымал белгісіне айналды. Ол сондай-ақ радиодағы "Жасыл құйрық" және "Юконға шақыру" бағдарламаларында да естілді. Оның бағдарламаның басты рөлін күшті дауыспен орындауы көп жылдар бойы тыңдаушыларды қуантты және бағдарламаның одан да танымал болуына көмектесті. Көптеген радио тарихшылары Фойдың "Жалғыз қаңғыбас" сериалының кіріспесі американдық радиодағы ең танымал кіріспе екендігіне келіседі: Hi Yo, Silver! Жарық жылдамдығымен жүретін отты ат, шаң бұлты және қуатты "Hi Yo Silver!" – Жалғыз қаңғыбас! Өзінің адал үнді досы Тонтомен бірге, батыл және тапқыр, бетперделі салт атты жазықтарда заң мен тәртіп үшін күресті бастады. Тарихтың беттерінде одан да зор әділет қорғаушыны табу қиын. Енді бізбен бірге өткен жылдардың қызықты күндеріне қайтайық. Өткеннен ұлы күміс аттың тұяғының күркіреген дыбысы естіледі. Жалғыз қаңғыбас қайтадан атқа шықты!

Теледидар

1955 жылы Фой өзінің әйгілі "Бізбен бірге қайтып келіңіз" ашылу сөзін "The Lone Ranger" (1949–57) телесериалының қайталама көрсетілімдерінде қайта орындады (алғашқы эфирде актер Джеральд Мур ашылу сөзін оқыған). 1961 жылы Фой Нью-Йорктегі ABC хабарландыру қызметіне қосылды. ABC телеарнасы үшін ол бес жыл бойы "The Dick Cavett Show" бағдарламасының хабаршысы және телерекламадағы өкілі болды. Ол сондай-ақ "The Generation Gap" және басқа да желілік викториналардың хабаршысы болды. ABC радиосында ол жүлделі "Голосы тақырыптарда" жаңалықтар деректі фильмін баяндады, сондай-ақ ABC радиосының "Театр 5" (1964–65) радиодрамалық сериясының жүргізушісі және баяндаушысы болды. Ол сэр Уинстон Черчилль, Джон Ф. Кеннеди, Герберт Гувер және басқаларға арналған арнаулы деректі фильмдерді баяндады. Ұлттық жарнама берушілердің өкілі ретінде Фой Colgate, General Motors және Sinclair компанияларын таныстырды. Нью-Йорктегі WABC радиосында жаңалықтарды оқыған Фой 1985 жылға дейін ABC-де жұмыс істеді. Ол сонымен қатар 1966 жылы NET арнасындағы күзгі промо-роликке дауыс берді.

Марапаттар

Фред Фой 2000 жылдың наурыз айында Ұлттық радионың Даңқ залына енгізілді және 2004 жылдың тамызында Кино және теледидар қорынан «Алтын етік» сыйлығын алды. Фой 2000 жылдың тамызында Голливуд Боулл оркестрі мен дирижер Джон Мосеридің қатысуымен Голливуд Боуллда «Lone Ranger» радиожобасының «Бізбен қайтыңдар» ашылу сөзін тікелей орындады. 1986 жылы ол өзінің автобиографиясын жазды, «Фред Фой: XYZ-дан ABC-ге дейін: Естеліктер», сондай-ақ ол «Осы арада, ранчода» деген 45 минуттық CD/кассеталық естеліктер жинағын шығарды.

Өлім

Фред Фой 2010 жылдың 21 желтоқсанында табиғи себептерден қайтыс болды.