Кіріспе
Норман Льюис Корвин (3 мамыр 1910 – 18 қазан 2011) – американдық жазушы, сценарист, радио продюсері (1910–2011).
Норман Льюис Корвин (3 мамыр 1910 – 18 қазан 2011) – американдық жазушы, сценарист, продюсер, эссеші және журналистика мен жазу пәнінің оқытушысы. Оның алғашқы және ең үлкен жетістіктері 1930 және 1940 жылдары радио драмаларын жазу және режиссуралау саласында болды. Корвин – ойын-сауық, тіпті жеңіл ойын-сауықты әлеуметтік мәселелерді көтеру үшін пайдаланған алғашқы продюсерлердің бірі. Ол бұл сала бойынша Орсон Уэллс пен Уильям Н. Робсонмен тең дәрежеде болды және Род Серлинг, Джин Родденберри, Норман Лир, Дж. Майкл Страчински және Юрий Расовский сияқты келешек радио/телевизия сценаристтеріне шабыт берді. Оның еңбектері Рей Брэдбери, Чарльз Куральт, The Firesign Theatre, Роберт Альтман және Робин Уильямс сияқты көптеген талантты суретшілерге зор әсер етті. Радионың алтын ғасырындағы маңызды тұлға болған Корвиннің жұмысы сол кезде де, кейін де үлкен ықпалға ие болды. Оны «Америкалық аудио театрының ұлы шебері» деп атайды. 1930 және 1940 жылдары ол тарих, өмірбаян, фантастика, көркем әдебиет, поэзия және драма жанрларында көптеген радио бағдарламаларын жазып, продюсерлік етті. Ол «Колумбия шеберханасы», «Корвиннің 13», «Корвиннің 26» және тағы басқа сериалдардың авторы және жасаушысы болды. CBS телеарнасынан кеткеннен кейін, 1950 жылдардың басында ол Біріккен Ұлттар Ұйымының арнайы медиа бағдарламаларына жетекшілік етті, БҰҰ-ның ұйымдық құрылымын және мақсаттарын түсіндіретін радио бағдарламаларын жасады және оның әлемдік деңгейдегі жұмыстарын құжаттады. Ол 97 жасқа дейін Оңтүстік Калифорния университетінде журналистика пәнінен дәріс берді. Корвиннің өміріне арналған деректі фильм «Триумфтың нотасы: Норман Корвиннің алтын ғасыры» 2006 жылы «Үздік деректі фильм» (қысқа метражды) номинациясында «Оскар» сыйлығын жеңіп алды. Лес Гутманның Корвиннің мансабына арналған деректі фильмі «Корвин» 1990 жылдары PBS телеарнасында көрсетілді. 1994 жылы ол «Тынық мұхитының ізашар радио хабар таратушыларының» алмаздық шеңіріне енгізілді. Корвиннің 100 жылдық мерейтойында Writers Guild Of America West оған Голливудта гала-кеш ұйымдастырды, оны Леонард Мальтин жүргізді, онда оның ең сүйікті еңбектерінің тікелей орындалуы және Карл Райнер, Хал Кантер, Уильям Шатнер және тағы басқалардың естелік сөздері айтылды. Сол күні Ұлттық аудио театр фестивалі ұйымы Америка Құрама Штаттарындағы аудио театр өнеріне елеулі үлес қосқан жеке тұлға немесе топқа жыл сайын табыс етілетін Норман Корвин атындағы аудио театр үздіктері сыйлығының құрылғанын жариялады.
Алғашқы жылдар
Норман Льюис Корвин Бостонда дүниеге келді, Роза, үй шаруасымен айналысатын әйел, және Сэмюэл, баспагер, отбасының төрт баласының үшіншісі болды. Олар отбасын Массачусетс штатының Шығыс Бостонында тәрбиеледі, содан кейін Норман он үш жасқа келгенде Винтропқа, Массачусетске көшіп кетті. Норман Винтроп орта мектебін бітірді, бірақ ағаларынан өзгеше, ол колледжге түспеді. Оның ең алғашқы мақсаты жазушы болу еді. Жазуға деген қызығушылығының арқасында ол журналистика саласында жұмыс іздеді және ақыры он жеті жасында Гринфилд (МА) «Рекордер» газетіне жас тілші ретінде қабылданды. Бірнеше жыл өткен соң Корвин Спрингфилд (МА) «Республикашыл» газетіне жұмысқа орналасты.
Радиодағы мансабы
1930 жылдардың басында Спрингфилд қаласында тұрып, жұмыс істеген кезде ол радио хабарларын таратумен айналысты. Алдымен ол «Спрингфилд Республикашысы» газетінің радио редакторы болып жұмыс істеді, сосын жеке радио бағдарламасын шығара бастады. Оның алғашқы хабар тарату күні туралы 1931 жылы Р. Лерой Баннерман хабарлаған; алайда «Спрингфилд Республикашысы» газеті оның алғашқы бағдарламасы – «Рифмалар мен үнқатарлар» шоуында Корвин поэзия оқыған, ал досы Бенджамин Калман фортепианода музыкалық қосымшалар орындаған, 1934 жылғы наурыз айында Бостон қаласындағы WBZ және Спрингфилдтегі WBZA радиостанцияларында көрсетілгенін мәлімдеді. «Республикашы» газетінің радио редакторы ретінде ол «Владимир Шрдлу» псевдонімімен жарияланған «Радиосинкразиялар» атты бағанасымен танымал болды. Ол сондай-ақ WBZ және WBZA радиостанцияларында жаңалықтарды баяндаушы болып жұмыс істеді. 1935 жылдың маусым айында Корвин Цинциннати қаласындағы WLW станциясында басшылық лауазымға қабылданды. 1937 жылы Корвин Нью-Йорктегі WQXR радиостанциясында «Поэзияға рұқсат» деп аталатын поэзия бағдарламасын жүргізуге шақырылды, бұл оны CBS радиожелісіне мәдени бағдарламаларды өндіруге және басқаруға шақыруға әкелді. Ол 1949 жылға дейін CBS-те жұмыс істеді. CBS телеарнасында ол өндірген және жүргізген алғашқы бағдарлама – «Музыкасыз сөздер» болды, Корвиннің айтуынша, оның мақсаты поэзияны көбірек ойын-сауыққа айналдыру еді. Ол 1938 жылдың желтоқсан айының басында Нью-Йорктегі CBS филиалы WABC арнасында эфирге шықты. Корвин CBS үшін көптеген бағдарламаларды өндіруді және жүргізуді жалғастырды. 1941 жылдың желтоқсан айында ол АҚШ Конституциясының Білімдерінің 150 жылдығын тойлау үшін бағдарлама жасады: «Біз осы шындықтарды ұстаймыз» бағдарламасы алғаш рет 1941 жылдың 15 желтоқсанында эфирге шықты. Корвиннің айтуынша, ол АҚШ Фактілер мен сандар кеңсесінің шақыруымен жазылған. Ол Пёрл-Харборға шабуыл туралы хабар алған кезде Калифорнияға бағдарламаны өндіруге бара жатқан пойызбен келе жатқанын еске алды. Ол келесі аялдамадан Вашингтонға жеделхат жіберіп, ОФФ бағдарламаны орындауды қалайтынын сұрады. Ол Альбукеркиге жеткенде, оны телеграмма күтіп тұрды: «Президент былай дейді: «Қазір бұрынғыдан да маңызды»». Бағдарламаға сол заманғы көптеген радио және кино жұлдыздары қатысты, сондай-ақ президент Франклин Делано Рузвельт эпилог айтты. 60 миллион тыңдаушысы болғандықтан, ол радиодағы ең танымал бағдарламалардың біріне айналды. 1941 жылы ол осы бағдарламасы үшін Пибоди сыйлығын алды. 1942 жылы Корвин мен Эдвард Р. Мэрроу CBS радиосында «Англиядағы америкалық» бағдарламасын жасады. Корвин үкіметтік шенеуніктермен сұхбаттасудан қасақана бас тартты, оның орнына қарапайым адамдарға және соғыс оларға қалай әсер еткеніне назар аударды. Ол 3 тамыз – 7 қыркүйек аралығында Англиядан қысқа толқын арқылы апта сайын хабарласып, Нью-Йоркке оралғаннан кейін 1–22 желтоқсанда тағы төрт эпизод жасады. Корвиннің ең танымал туындысы – «Триумф нотасында», ол Еуропадағы одақтастардың жеңісін тойлайтын бағдарлама, алғаш рет 1945 жылдың 8 мамырында VE күні эфирге шықты. Соңғы сәтте қайда болатынын білмейтіндіктен, радио тарихшысы Эрик Барноу жазғандай, Корвин Нью-Йорк пен Лос-Анджелесте орындаушыларды дайындаған. Бағдарлама (CBS радио станциясы KNX Лос-Анджелес студиясынан) Мартин Габелдің жүргізуші/баяндаушы ретінде және Уильям Л. Ширердің (Нью-Йорктегі кабель арқылы) Компиен орманында француздардың Германияға қарсы капитуляциясын баяндаған репортер рөлін қайта орындауымен көрсетілді. Корвин CBS үшін ұқсас бағдарлама жазды, «Төртінші тамыз», ол V J күні эфирге шықты. Бұл сыншылар тарапынан жоғары бағаланған бағдарлама оған Radio Life журналының «Ерекше жетістік» сыйлығын әкелді. Корвин сондай-ақ Американың бірлігі жөніндегі ортақ кеңеспен бірге Freedom House-тің «Бір әлем» сыйлығының алғашқы иегері болды (Венделл) Вилкидің Еріктер үйі. Жеңімпазға әлемді аралау сапары ұсынылды. Ол бұл сыйлықты жаппай коммуникация саласындағы еңбегі үшін, әлемнің бірігуіне үлес қосқаны үшін алды. 1946 жылдың маусым айында ол Нью-Йорктен 4 айлық сапарға шықты. Ол әлемнің басшыларымен де, қарапайым азаматтармен де сұхбаттасты, оған CBS-тің 225 фунт салмақтағы магниттік сыммен жазғыш құрылғылары бар инженері еріп барды. Оның 100 сағаттық сұхбаттары транскрипцияланып, 3700 бетке дейін көлемді құрады. Содан кейін CBS желісі оның жұмысын 13 бөлімнен тұратын деректі фильмге айналдырып, 1947 жылдың қысы мен көктемінде көрсетті. Бағдарламада Ұлыбритания, Батыс Еуропа, Швеция және Польша, Ресей, Чехословакия, Италия, Мысыр және Үндістан, Шанхай және Қиыр Шығыстың қалалары, Филиппин, Австралия және Жаңа Зеландия елдері көрсетілді.
CBS-тен кейінгі мансап
1949 жылы наурыз айында CBS-тен кеткеннен кейін Корвин Біріккен Ұлттар Ұйымының радио бөлімінде жұмыс істеуге түсті; арнайы жобаларға жауапты болды, ал оның алғашқы туындысы 1949 жылдың шілдесінде "Әлем азаматы" болды. Ол шамамен 1952 жылы радиодан кетуге мәжбүр болды; кейбір дереккөздер радионың Маккартизмге шамадан тыс реакция жасауы оны көңіліне тигенін айтады. Американдықтарға қарсы қызметтер комитеті (The House Un-American Activities Committee) 1951 жылы оны, басқа ойын-сауық өнерінің шеберлерімен бірге, коммунизмге симпатия танытқандардың тізіміне енгізді. Осы тізімде дирижер Леонард Бернштейн, актер Ли Дж. Кобб және архитектор Франк Ллойд Райт та болды. Радиодан кеткен соң Корвин теледидар үшін де жұмыс істеді, оның ішінде Грейс Келлидің ойнаған "Энн Ратледж" атты алғашқы телеспектаклі де бар. Ол сонымен қатар "The Blue Veil" (1951), "Scandal at Scourie" (1953), "Lust for Life" (1956) және "The Story of Ruth" (1961) сияқты бірнеше киносценарийлердің авторы болды. 1970-ші жылдардың басында Корвин "Норман Корвин ұсынады" атты телешоуын жүргізді. 1979 жылы ол "Оскар" сыйлығын жеңіп алған немесе оған ұсынылған қысқаметражды фильмдерді көрсетіп, "Оскар көшбасшылары" фестивалін ұйымдастырды. Корвин "Trivializing America" және басқа да көптеген эсселер, хаттар, мақалалар мен пьесаларды қамтитын бірнеше кітап жазды. 1980-ші жылдары Корвин "Babylon 5" телесериалының авторы J. Michael Straczynski-дің жазу сабақтарынан бірін берді. Страцизински сериалдағы бір кейіпкерге, Дэвид Корвинге, Норманның құрметіне ат қойды. rec.arts.babylon5 Usenet жаңалықтар тобында Страцизински Норман Корвиннің туындылары туралы бірнеше жазба жариялады. Корвин Бродвейде "Байқастық" (1959) және "Карл Сандбургтің әлемі" (1960) атты екі пьесаны жазып, қойды. Композитор Дэвид Раксиннің 1950 жылғы MGM фильмі "The Next Voice You Hear" үшін жазған "қадірлі оркестрлік тақырыбы" кейіннен Корвиннің түпнұсқа сөздерімен "Күнді тездету" әнұраны ретінде жарияланды. 1990-шы жылдары Корвин радио драмасына қайта оралып, Ұлттық қоғамдық радио үшін бірқатар радиоспектакльдер жасады. 1993 жылы Корвин ұзақ жылдарлық еңбегінен кейін Радионың Даңқ залына енгізілді. 2001 жылы NPR телеарнасы Корвиннің "Корвиннің көбірек" атты алты жаңа пьесасын көрсетті. Ол сонымен қатар USC-де қонақ профессор болып дәріс оқыды және Ұлттық аудио театр фестивалінің кеңесші кеңесіне мүше болды. Корвин 2010 жылдың мамыр айында 100 жылдық мерейтойын тойлады. Корвин 2011 жылдың 18 қазанында 101 жасында дүние салды.
Неке, балалар және отбасы
1947 жылы Корвин актриса Кэтрин Локка үйленді. Олардың екі баласы болды – асырап алған ұлы Энтони Леон және қызы Диана Арлин. Кэтрин Локк 1995 жылы дүниеден озды. Норман Корвин 2011 жылы 101 жасында қайтыс болды. Оның әкесі Самуил 1987 жылы 110 жасында қайтыс болды. Оның үлкен ағасы Эмиль федералдық мемлекеттік қызметтегі көрнекті мансабынан 96 жасында зейнетке шықты және 2011 жылы 107 жасында қайтыс болды.
Радио драмасындағы кейінгі еңбектері
Соңғы жылдары Ұлттық қоғамдық радио Корвиннің бірқатар жаңа пьесаларын тапсырыс берді; осы серия "Корвиннің көбірек туындылары" деп аталды. "Біздің Бостандықтардың Анасы және оның достары" – "Еркіндік мүсіні" туралы пьеса. "No Love Lost" – Америкадағы демократияның мәні туралы қызу пікірталас, Томас Джефферсон, Александр Гамильтон және Аарон Берр арасындағы ойша диалог түрінде; туынды олардың жазбаларына негізделген. Осы пьесада Ллойд Бриджес, Джек Леммон, Мартин Ландау және Корвиннің досы Уильям Шатнер ойнады. Шатнер Корвиннің көптеген туындыларында қатысты. "Сол қолы жаралы жазушы" – "Дон Кихот" романының авторы Мигель де Сервантестің өмірбаянына негізделген. Бұл қойылымда Эд Аснер, Чарльз Дёрнинг, Саманта Эггар және Уильям Шатнер ойнады. "The Curse Of 589" – жұмыс істейтін сиқырлы таяғы бар нағыз ертегілік кейіпкерге кездесетін физик (Уильям Шатнер) туралы комедия. "The Secretariat" – дұғаның мәні туралы пьеса. Бұл қойылымда Хьюм Кронин мен Джессика Танди, Фил Проктор және Уильям Шатнер ойнады. "14 тамыздан кейін 50 жыл" – Екінші дүниежүзілік соғыстың аяқталуына арналған ойлар; Дэн Гедиманмен бірлесіп жасалды.
Сыйлықтар/ардақтанулар
Корвин One World Award, екі Peabody Medals, Emmy Award, Golden Globe Award, duPont Columbia Award сыйлықтарын жеңіп алды; ол "Өмірге құмарлық" (1956) фильмі үшін "Ең үздік бейімделген сценарий" номинациясында Академия сыйлығына ұсынылды. 1990 жылдың 12 мамырында Линкольн колледжінен құрметті доктор дәрежесін алды. 1996 жылы Калифорния лютеран университетінен құрметті гуманитар ғылымдары докторы атағын алды. Корвин 1993 жылы Ұлттық радионың Даңқ залына енгізілді.