Кіріспе

Африкалық американдық діни тұжырымдамалық құрылым

Әйелдік теология – қара әйелдердің, әсіресе африкалық американдық әйелдердің тәжірибесі мен көзқарастарына баса назар аударатын теологияға қатысты әдістемелік тәсіл. Әйелдік теологтар мен этиктердің бірінші буыны 1980 жылдардың ортасы мен соңында жазуды бастады, және осы сала содан бері едәуір кеңейді. Бұл терминнің бастауы Элис Уокердің әйелдік туралы жазбаларында жатыр. "Әйелдік теология" терминін алғаш рет 1987 жылы Делорес С. Уильямс мақаласында қолданды. Христиандық теологиялық дискурста әйелдік теология, ақ феминисттер жазған ерте феминист теологияға түзету ретінде пайда болды, ол әйелдердің өміріне нәсілдің әсерін ескермеді немесе АҚШ-тағы қара әйелдердің кездесетін жағдайларын назарға алмады. Сол сияқты, әйелдік теологтар қара теологияның, негізінен ерлер теологтар жазған, қара әйелдердің көзқарастары мен түсініктерін ескермегенін атап көрсетті. Әйелдік теологияны қолдайтын ғалымдар біртұтас емес, сонымен қатар Уокердің анықтамасының барлық аспектісін қабылдамайды. Жаклин Грант 1989 жылы "Ақ әйелдердің Мәсіхі және қара әйелдердің Исасы: Феминистік христология және әйелдік жауап" атты еңбегін жариялады. Грант қара әйелдердің Исаның хабарын қалай түсіндіретінін зерттеді, олардың тәжірибесі қара ерлер мен ақ әйелдердің тәжірибесінен өзгеше екенін атап өтті. Ол көптеген қара әйелдердің нәсілшілдік, жыныстық дискриминация және таптық теңсіздіктің үштік қысымында қалуға мәжбүр екенін көрсетті. Грант үшін Иса – өз заманында қара әйелдер сияқты азап шеккен "құдайлық серік-азаптаушы". 1989 жылы Американдық дін академиясының жылдық мәжілісінде этика, теология және библиялық зерттеулер саласындағы әйелдік теологтар Дін мен қоғамға қатысты әйелдік тәсілдер жөніндегі консультация өткізді. Бұл ААР-да бүгінгі күнге дейін жалғасып келе жатқан топтың бастамасы болды.

Сын-пікірлер

Әйелдер теологиясы соңғы жылдары туындаған сын-ескертпелерге байланысты дамып келеді. Бұл теология қарапайым христиан әйелдері ретінде танылмағандардың рухани, әлеуметтік және саяси мәселелерін қамтуға дейін кеңейді. Христиандық және Христоцентрикалық қағидалар ертедегі әйелдер теологиясының негізін құрады. Моника А. Коулман Уолкердің анықтамасына негізделген атақ пен теологиялық көзқарасты талап ететін, бірақ оны христиан емес адамдарға таратуға рұқсат етпейтін және оның құрылған мақсатын орындамауға әкелетін теологтарды сынап айтады. Коулман, Трейси Уэст және басқа да афроамерикандық дінтанушылар әйелдер теологиясы гетеросексуализм мен гомофобиямен белгіленген тарихына байланысты "қара феминист" терминін қолдауды жөн көреді. Кейбір қара феминисттер мен әйелдер теологтары өздерінің уақытын осы салаға үлес қосуға және маргиналданған қауымдастықтармен жұмыс істеуге жұмсаған дұрыс деп санайды, өзін дұрыс тану мәселесімен айналысудың орнына.