Кіріспе

Американдық феминист автор (1952 жылы туған)
қара нәсілді феминист автор

Мишель Фейт Уоллес (1952 жылдың 4 қаңтарында туған) – қара нәсілді феминист автор, мәдени сыншы және суретші Фейт Ринггольдтың қызы. Ол 1979 жылы жарық көрген «Black Macho and the Myth of the Superwoman» кітабымен ең көп танылды. Уоллестің әдебиет, өнер, кино және халық мәдениеті туралы жазған еңбектері кеңінен жарияланып, оны афроамерикалық зиялылардың жетекшісіне айналдырды. Қазір ол Нью-Йорк қалалық колледжінде және Нью-Йорк қалалық университетінің (CUNY) аспирантурасында ағылшын тілі профессоры болып жұмыс істейді.

Ерте өмір

Мишель Фейт Уоллес 1952 жылдың 4 қаңтарында Нью-Йорк штатының Гарлем қаласында дүниеге келген. Ол және оның кіші әпкесі Барбара қара нәсілді орта таптағы отбасында өскен. Оның анасы Фейт Ринггольд, ол кеңінен танымал суретші болғанға дейін мұғалім және колледж оқытушысы болған. Оның әкесі Роберт Эрл Уоллес классикалық және джаз пианині болды. Оның ата-анасы төрт жыл тұрмыс құрғаннан кейін ажырасып кетті. Уоллес 13 жасында әкесі есірткі дозасынан қайтыс болды, ал кейіннен анасымен болған жанжалдастар нәтижесінде ол бірнеше аптаға католик реформа мектебіне жіберілді. Мишель мен оның әпкесі кейіннен анасы мен әкесі Бердет "Бирди" Ринггольдпен Гарлемнің Sugar Hill ауданында тәрбиеленді. Уоллес жеке мектепке барып, жазда лагерьде немесе Еуропада демалыс өткізді. Уоллес Нью-Линкондағы уақытын радикалдық саясатпен алғашқы танысуының бірі деп еске алады. Уоллес 1969 жылы орта мектепті бітіріп, сол жылдың күзінде Вашингтондағы Говард университетіне түсті. Ол Гарлемге қайтып келгенге дейін Говардта бір семестр оқыды. 1970 жылдың көктемінде Нью-Йоркке оралғанда, ол анасымен бірге соғысқа қарсы және империализмге қарсы өнер қозғалыстарын ұйымдастырды және Нью-Йорк қалалық колледжінде кешкі сыныптарға қатысты. Осы кезеңде ол анасымен бірге "Қара өнерді азат ету үшін әйел студенттер мен суретшілер" (WSABAL) ұйымын құрды, бұл ұйым өнер әлемінде түрлі терілі әйелдердің дауыстарын естіртуді мақсат етті. 1973 жылы ол Фейт Ринггольд, Маргарет Слоан Хантер және басқа да белгілі қара нәсілді феминист белсенділерімен бірге Ұлттық қара нәсілді феминисттік ұйымды құрды. Уоллес 1974 жылы Сити колледжінде ағылшын тілі мен шығармашылық жазу мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. 1983 жылы Уоллес Essence журналының бас редакторы болды. 1995-1996 жылдары The Village Voice газетінде тілші болып жұмыс істеді. Уоллес қазіргі уақытта Нью-Йорк қалалық колледжінде және Нью-Йорк қалалық университетінің (CUNY) магистратурасында сабақ береді. Ағылшын тілі мен шығармашылық жазу бойынша бакалавр дәрежесімен қатар, ол Сити колледжінен ағылшын тілі бойынша магистр (1990) және Нью-Йорк университетінен кинотану бойынша доктор (1999) дәрежесін де алған.

Шолу

1979 жылы жарық көрген «Black Macho and the Myth of the Superwoman» еңбегінде 1960-шы жылдардағы қара қоғамдағы сексизм және қара ұлтшылдығы сынға алынады. Кітап қара ер және әйел туралы екіұдай стереотиптермен күреседі: гипермаскулинді және гиперсексуализированный қара еркек – «қара мачо», және ақ нәсілшілдікке бейжай қарапайым, ерекше күшті әйел – «суперәйел». Кітап қара ерлерді және Азаматтық құқықтар қозғалысын ақ қоғамның ерлік туралы түсінігін зиянды түрде қабылдағаны үшін сынап бағалайды. Жеке тәжірибелерді әлеуметтік, мәдени және тарихи талдаумен үйлестіре отырып, Уоллес білімді орта тапқа жататын қара әйел ретіндегі өзінің орны туралы ой бөліседі. «Black Macho and the Myth of the Superwoman» кітабының жарияланбас бұрынғы үзіндісі 1979 жылғы қаңтарда шыққан «Ms.» журналында жарық көрді.

Қара феминизм

Уоллес редакторы кітапты феминизмнің қандай да бір түрімен байланыстырудан бас тартса да, "Black Macho and the Myth of the Superwoman" – қара нәсілді феминистік жазудың көрнекті мысалы. Американдық қоғамда қара әйелдерді ең төменгі сатыдағы топ деп есептеген Уоллес, олардың нәсілі мен жынысының қиылысынан туындаған ерекше әділетсіздіктерге ұшырайтынын айтты. Қара әйелдер қара еркектермен де, ақ әйелдермен де толық ынтымақтастық таба алмады. Уоллес пікірінше, қара еркектер құлдық заманындағы қудалау үшін қара әйелдерді кінәлаған, ал ақ әйелдер қара әйелдердің нақты проблемаларын түсіне алмаған. "Black Macho" еңбегінде Уоллес қара еркектердің қара әйелдерге жасаған опасыздығына ең көп мән береді. Ақ әйелдермен қарым-қатынас жасау және қара әйелдерді мойынсұнуға итермелеу арқылы қара еркектер нәсілдік және жыныстық негізде қара әйелдердің қысымға ұшырауын күшейтті.

Сыни қабылдау

Бұрынғы "Мис" журналының редакторы Глория Штайнем "Black Macho and the Myth of the Superwoman" кітабын "80-ші жылдарды қалыптастыратын" кітап деп мәлімдеді. Бұл туындыны интеллектуалдар, саяси қайраткерлер және феминистер, оның ішінде Анжела Дэвис және тіпті Уоллестің анасы Фейт Ринггольд сынға алды, ол кейін жауап ретінде кітап жазды. "The Village Voice" газетіндегі "Black Macho" кітабына жазылған рецензияда ол "қол жетімсіз туынды, [оның] беттері автобиографиялық деректер, тарихи ақпарат, социология және талдауға ұқсас жалаң пікірлерді ұсынады. Бұл – ызалы, терең сезімтал, кейде өткір, көбінесе қайталанатын polemikа". Кітапты сынға алған көптеген сарапшылар Уоллестің мінезі мен зиялық қабілеттерін сұрақтап, ұқсас бағалар берді. Сынақтар "The New York Times", "Freedomways" және "Time" сияқты басылымдарда жарияланды. "The Black Scholar" журналының келесі саны "Қара сексизмі туралы пікірталас" (1979) деп аталды, онда Нтозаке Шангедің "Көбелек қайың толғанда өз-өзіне қол жұмсауды ойлаған түсті қыздар үшін" (1975) романымен бірге "Black Macho" кітабы талқыланды. Бұл санда танымал қара ғалымдар мен белсенділер, оның ішінде Джун Джордан, Маулана Каренга және Одре Лордтың Стейплске жауаптары жарияланды. "Black Macho" қарсыластары қара қоғамдағы сексизмнің ауырлығын және оның қара азаттығындағы басымдығын даулап, расизмді одан да маңызды мәселе деп атады.

Шолу

Көрінбейтін Көктем: Поптан Теорияға, алғаш рет 1990 жылы жарық көрген және қара феминизмінің тарихындағы маңызды туынды саналады, оның анасы – суретші Фейт Ринггольдтың еңбектерін көрсетеді, содан кейін Уоллестің Харлемде өскен кезеңін, афроамерикандықтардың өмірін және 1970 жылдары жазушы ретіндегі өмірін зерттейді. Бұдан өзге, Уоллес саясат, медиа және мәдениетте қара үндердің жеткіліксіз естілуін талдайды, сонымен қатар раса, әлеуметтік топ, гендер және қоғам арасындағы қақтығыстарды қарастырады, Зора Нил Херстон, Тони Кейд Бамбара, Тони Моррисон және Элис Уокер сияқты тұлғаларға ерекше тоқталады. 1972 жылдан 1990 жылға дейін жазылған 24 эсседен тұратын бұл әлеуметтік талдау, американдық мәдениеттегі қара әйелдердің өмірін ақ орта тап феминистерінен өзгеше көзқараспен көрсетуді мақсат етеді.

Шолу

1992 жылы жарық көрген «Black Popular Culture» еңбегінде қала құрылысынан әдебиетке дейінгі мәдени мәселелер мен сындық теория кеңінен талқыланады. Бұған қоса, кітап Village Voice журналының «Жылдың үздік кітабы» атанды.

Шолу

1999 жылы жарық көрген бұл диссертация АҚШ империализмі мен әлемдік көрмелер қозғалысының нәтижесінде пайда болған, ғасырдың басындағы нәсіл және гендерлік идеологияларды, әсіресе көрнекі өнер, халықтық мәдениет және кинодағы көрінісін зерттеуге арналған. Диссертацияның бірінші бөлігі АҚШ-тағы көрнекі мәдениеттің даму тенденцияларын қарастырады, ал екінші бөлігі үнсіз кинодағы афроамерикандық және қара нәсілділер бейнелерінің қалыптасуына, соның ішінде «Том ағаның қабылдауы», Д.У.Гриффиттің «Ұлттың тууы» және Оскар Мишоның «Біздің қақпаларымыз» фильмдерінің әртүрлі нұсқаларына тоқталады. Бұл диссертация плантациялық құлдықтан алынған, нәсілдік иерархия критерийлерін қалыптастырған және линчтеуге ұмтылуды тудырған ақ нәсілшілдік терминдерді түсіндіреді, сондай-ақ бұрынғы құлдардың ұрпақтарына таңылған осы әлеуметтік және мәдени шектеулерге қара зиялылар – У.Е.Б. Дюбуа, Букер Т. Вашингтон, Айда Б. Уэллс, Мэри Чёрч Террелл және Анна Дж. Купердің реакцияларын талқылайды. Нәсіл мен гендердің үйлесімдері) көркем өнерде, иллюстрацияда, материалдық мәдениетте, фотосуретте, табиғат тарихы мұражайларында, зоопарктерде және әлемдік көрмелердегі адамдарды көрсету практикаларындағы көрнекі бейнелерде айқын көрінеді.

Шолу

2004 жылы жарық көрген «Dark Designs and Visual Culture» жинағы Мишель Уоллестің соңғы 15 жылда жазған елуден астам мақаласын, оның ішінде оның ең танымал туындыларын және оның жұмысы туралы сұхбаттарын қамтиды. «Dark Designs and Visual Culture» қара нәсілді феминистік сананың қалыптасуын көрсетеді және Уоллестің мансабының кең ауқымын назарға алады. Уоллес жинақты өмірі мен мансабына арналған эсселер мен мақалалар арқылы бастайды, олар халықтық мәдениетке, сондай-ақ әдебиет теориясына және қара түсті визуалды мәдениет мәселелеріне қатысты. Ол 19 ғасырдағы Еуропада қызығушылық үшін көрсетілген африкалық әйел, «Готтентот Венеры» трагедиясынан бастап, «The Watermelon Woman» (1996), «Gone with the Wind» (1939) және «Paris Is Burning» (1990) сияқты қара денесін сексуалдаған фильмдерге дейінгі мәселелерді қарастырады. Содан кейін Уоллес Харлемде өскен кезін, анасы Фейт Ринггольдпен қарым-қатынасын және 1979 жылғы «Black Macho and the Myth of the Superwoman» жұмысы үшін алған медиа назары мен сынды қалай жеңгенін талқылайды.