Кіріспе

1999 жылғы Португалиядағы заң шығарушы сайлау 10 қазанда өтті. Сайлау Республика Ассамблеясының барлық 230 мүшесін жаңартты. Социалистік партия премьер-министр Антониу Гутеррештің басшылығымен екінші мерзімге үміттенеді, себебі жақсы экономика және Португалияның беделінің артуы, 1998 жылғы Expo көрмесінен кейін және Шығыс Тимор мәселесіне қолдау көрсету ПС-тің позициясын нығайтты. Сайлауға дейінгі сауалнамалар ПС-тің ыңғайлы көпшілік үкіметін болжады. Сонымен қатар, негізгі оппозициялық Социал-демократиялық партия (PSD) 1999 жылдың наурыз айында бұрынғы жетекшісі Марсело Ребело де Соузаның CDS Халық партиясының жетекшісі Пауло Портаспен болашақ PSD/CDS альянсы туралы келіспеушіліктерге байланысты отставкаға кеткеннен кейін ішкі дағдарыстан шығып жатты. Партия 1999 жылдың мамырында өткен кезектен тыс съезде Жозе Мануэль Дурао Баррозуды жаңа жетекші етіп сайлады. Сауалнамалардың болжауына қарамастан, сайлау нәтижелері социалистер үшін көңілі тоймас деп танылды, өйткені партия бір депутаттың артық болуымен тарихи абсолютті көпшілікті жеңіп ала алмады және 1995 жылғы көрсеткішін небәрі 0,3%-ға ғана жақсартты. PS-тің көңілі тоймас нәтижесі Гутеррештің екінші үкіметінде тұрақсыздық тудырады. Социал-демократиялық партия Кавако Сильва басшылығымен өткен он жылдық цикл аяқталғаннан кейін Португалия халқының көп бөлігінің қолдауын әлі де ала алмады, нәтижесінде 1995 жылмен салыстырғанда 7 депутатты жоғалтты және дауыстардың 32%-ын жинады. Демократиялық біріккен коалиция 1990 жылдардың басында Социалистік блоктың тарауынан кейін оның қайта келмейтін құлдырауын болжағандарға қарсы, көрсеткіштерінде маңызды өсімге қол жеткізді. CDS Халық партиясы PSD-мен болған шиеленістен кейін 15 депутатын сақтап қалды. Бірінші рет, бірнеше ұсақ солшыл партиялардың бірігуінен құрылған Солшыл блок екі депутатты сайлап парламентте өкілдік алды. Бұл сайлауға қатысу өте төмен болды, тек 2009 жылдан кейінгі сайлауларда ғана қатысу 60%-дан төмен болды. Жалпы, сайлауға қатысушылардың саны 61%-ды құрады, бұл тіркелген ең төменгі көрсеткіштердің бірі.

Үкімет құлдырауы

Алайда, маңызды заңдарды мақұлдау үшін күмәнсіз көпшілікке қарамастан, Гутерриш өзінің кабинетінде де үлкен тұрақсыздыққа тап болды, 2001 жылы төрт айдың ішінде екі рет қайта құрылым жасалды. Хинце-Рибейро көпірінің құлауы үкіметке қарсы халықтың наразылығын тудырды, бұл Гутеррештің беделін одан бетер төмендетті. 2001 жылға қарай экономика да тежелудің айқын белгілерін көрсетіп, Португалия евро аймағына кіруге дайындалып тұрғанда, қыркүйектегі терактілердің әлемдік салдарынан зардап шекті. Бұл барлық мәселелер 2001 жылғы желтоқсан айындағы жергілікті сайлауда өршіп, ПС үлкен жеңіліске ұшырады. Лиссабон және Порто сияқты ірі қалалық орталықтар оңшылдарға қарай күрт бұрылыс жасады, соған жауап ретінде Гутерриш премьер-министр қызметінен кетуін жариялады. Президент Хорхе Сампаио парламентті таратып, 2002 жылдың 17 наурызына сайлау тағайындады.