Галактикадағы серуеншінің телесериалы (Galaktikadağı serýenşіnің teleserialy)

Кіріспе

Британдық ғылыми-фантастикалық комедиялық телесериал, Дуглас Адамс (1981) шығармасы.

"Галактикаға жолдаушы" – Дуглас Адамстың "Галактикаға жолдаушы" романының BBC теледидарға бейімделуі. 1981 жылдың 5 қаңтары мен 9 ақпаны аралығында Ұлыбританияда BBC2 арнасында көрсетілді. Бұл бейімделу 1978 және 1980 жылдардағы алғашқы радиосериалды, 1979 жылғы алғашқы романды және қос LP-ді, сондай-ақ 1979 және 1980 жылдардағы сахналық қойылымдарды жалғастырады, бұл "жолдаушының" бесінші нұсқасы болды. Сериалда Артур Дент рөлін Саймон Джонс, Форд Префект рөлін Дэвид Диксон, Зафод Библброкс рөлін Марк Уинг Дейви, Триллиан рөлін Сандра Дикинсон, ал Марвиннің дауысын Стивен Мур сомдады. "Жолдаушының" дауысын Питер Джонс жазды. Питер Джонс, Саймон Джонс, Мур және Уинг Дейви 1978/80 жылдарғы алғашқы радиосериалдағы рөлдерін қайталады, сондай-ақ Ричард Вернон мен Дэвид Тейт сияқты қосымша актерлер де қатысты. Бұған қоса, сериалда бірнеше рет Дуглас Адамстың өзі де камео рөлдерінде ойнады. BBC басшылары бастапқыда оны түсіру мүмкін емес деп ойлағанмен, сериалды Алан Дж. В. Белл сәтті өндіріп, режиссерлік етті. Ол 1981 жылғы "Ең шығармашыл бағдарлама" номинациясында Корольдік теледидар қоғамының сыйлығын, сондай-ақ графикасы мен монтажы үшін бірнеше Британдық академиялық теледидар сыйлығын жеңіп алды.

Даму және өндіріс

Радиосерияның алғашқы жеті эпизодының табысынан кейін, 1978 жылы, және екінші радиосерия жазылып жатқанда, Дуглас Адамсқа 1979 жылдың 29 мамырында телевизиялық бейімдемесінің пилоттық сценарийін тапсыру жұмысы берілді, оны 1 тамызға дейін тапсыру керек болды. 1978 жылдың күзінде толық анимацияланған нұсқа қысқаша талқыланды, бірақ ақырында сериалдың көп бөлігін «тірі әрекет» етіп жасауға, ал «Жолбасшылар» жазбаларын ғана анимациялауға шешім қабылданды. Адамспен бірге алғашқы радиосерияда жұмыс істеген Джон Ллойд, 1979 жылдың қыркүйегінде жеңіл ойын-сауық бөлімінің басшысына (Джон Говард Дэвис) жазған хатында, пилоттық сценарийді алғаннан кейін, сериалды теледидарға бейімдеу процесін бастады. Адамс әлі де «Галактикалық саяхатшының» екінші радиосериясының сценарийлері бойынша жұмыс істеп, «Доктор Кто» сценарий редакторы болып жұмыс істеді, сондықтан BBC теледидарлық бейімдемесінің пилоттық сценарийінің мерзімін қараша айының соңына дейін ұзартты. Пилоттық сценарий 1979 жылдың желтоқсанында тапсырылды, ал қалған бес сценарийдің шарттары 1980 жылдың қаңтарында келісілді. «Фильмге түсірілмейтін» деп саналатын жобаға қарсылық болған кезде, Алан Дж. В. Беллге теледидарлық бейімдемені өндіру және режиссерлік ету міндеттері берілді. Джон Ллойдке продюсерлік көмекші ретінде келісімшарт жасалды. 1980 жылдың басында пилоттық эпизодтың түсірілімі бірнеше бағытта басталды. Перс анимациялық студиясының Род Лорд 50 секундтық пилоттық фильмді, қолмен анимацияланған, бірінші эпизодтың Бабел балығының сөйлеуіне «компьютерлік графика» сезімін берді. Адамс пен Белл анимацияға риза болды, ал Лордқа бірінші эпизодтың барлық анимациясын, содан кейін толық телесериалды жасауға рұқсат берілді. Бірінші эпизодтың баяндауын Питер Джонс 1980 жылдың наурыз айында жазды. 1980 жылдың 8 мамырында түсірілген фильмде жасыл терілі екі ғарышкердің Пангалактикалық Гаргл Бластерге реакциясы көрсетілді. Вогондарға көпшіліктің реакциясын, Артурдың үйін және пабтағы көріністі түсіру 1980 жылдың 11-16 мамыры аралығында жүргізілді. Вогон кемесіндегі көріністер 1980 жылдың 7 маусымында BBC-дің TC1 студиясында жазылды. Пилоттық эпизодтың соңғы редакциясы 1980 жылдың 2 шілдесінде аяқталды және ол үш күннен кейін (5 шілдеде) сынақ аудиториясы үшін көрсетілді. 1980 жылдың тамызында қосымша сынақтар өткізілді. Сынақтардың сәтті өтуіне байланысты актерлік құрам 1980 жылдың қыркүйек айында сериалдың алты эпизодын аяқтау үшін қайта жиналды. Өндіріс күз бойы жалғасты, түсірілім мен жазба кезектен тыс жүргізілді. Соңғы эпизодтың түсірілуі мен жазбасы 1981 жылдың қаңтарына дейін жалғасты. Өндірістегі үзіліс пилоттық эпизод пен қалған эпизодтар арасында кейбір сабақтастық мәселелерін тудырды. Айтқанда, Саймон Джонстың шашы басқа рөл үшін қысқа кесілді және ол кейінгі эпизодтарда көзге түсетін шашты киеді. Керісінше, Дэвид Диксонның шашы ұзағырақ көрінеді. Бір үлкен өзгеріс алғаш рет сахналық шоуда және LP бейімдемелерінде пайда болды, және романдарға және теледидарлық бейімдемелерге жол ашты. Бірінші радиосериясының бесінші және алтыншы эпизодтарының барлық дерлік сериялары Джон Ллойдпен бірге жазылған. Осылайша, Hotblack Desiato кейіпкері және Апат аймағы бесінші эпизодта пайда болады, ал Форд, Артур, Зафод және Трилиан барлығы кездейсоқ Апат аймағының каскадёрлық кемесінен алтыншы эпизодта телепортталады. Ллойд бесінші эпизодта ғалам туралы статистика материалдары үшін авторлық құқыққа ие. Материалды теледидарға бейімдеудің күрделілігі кейбір эпизодтардың ұзақтығы 35 минутқа дейін жетуіне әкелді; нәтижесінде радиосериясында пайда болған материал (мысалы: Зафодтың ата-бабаларына қатысты сеанс) кесуге тура келді. Бағдарлама, әсіресе, компьютерлік анимация сериялары үшін ерекше ерекшеленеді, олар шын мәнінде дәстүрлі анимация әдістерін қолдана отырып, фильмде шығарылады. Сериалдың бірнеше түрлі редакциялары болды: Кейбір, бірақ барлығы емес, американдық PBS станциялары сериалды жеті 30 минуттық эпизодқа қайталады, олар эпизодтарды екі жылдан кейін, 1982 жылдың желтоқсанында, хабарлай бастады. Басқа PBS станциялары бағдарламаны телефильмдерге қайта өңдеп, бір мезгілде бірден бірнеше эпизодты үзіліссіз таратты. Ұлыбританиядағы бейнетаспа екі кассетада болды, олардың әрқайсысы бір-бірімен жұмыс істеуге редакцияланған үш эпизодтан тұрады және бұрын-соңды көрінбеген материалдарды қосады. Саундтрек стерео-дискке қайта қосылды. CBS / Fox Video шығарған Солтүстік Американың VHS таспасы осы материалды бір бейнекассетаға енгізді. DVD нұсқасы алты телеэпизодтың соңғы және нақты нұсқасы екенін мәлімдейді. Өндіріс процесіндегі тағы бір мәселе, визуалды бейімдеме болғандықтан, Зафодтың үш қолы мен екі басын көрсету үшін шешім табу қажет болды, бұл әу баста радио үшін жазылған әзіл болды. Бұрынғы сахналық бейімдемеде пантомима жылқысының нұсқасы қолданылды, онда екі актер бір костюмге кірді, үш қол мен екі бас ұсынды. Осы телесериал үшін радиомен басқарылатын аниматроникалық бас жобаланып, жасалды, онда он екі сервомотор және екі қабылдағыш болды. Алайда, бас өте сенімсіз болды және көптеген көріністерде жай ғана қозғалмай отырды. Үшінші қол үшін, көбінесе ол Зафодтың күртесіне тығылып отырды. Бірақ қажет болғанда Майк Келт, қосымша бас дизайны жасаған (макияж, шаш және протездермен бірге Джоан Стриблинг), Марк Уинг Дэйвидің артынан жасырынып, қолын тиісті жеңге салып жіберетін. Басқа элементтер BBC дизайнерлерінің әртүрлі тобымен жасалды. «Алтын жүрек» және B Ark модельдерін Перри Брахан жасады. Үшінші эпизодтағы Альфа Центаврадан келген кішкентай, жұмсақ жаратылыс Джим Фрэнсис жасаған қуыршақ болды, ол сондай-ақ Магратеан көпіршік машинасының (сонымен қатар үшінші эпизодта көрінеді) авторы болды және Ричард Вернонның көпіршік машинасының ұшып кеткенін көрген көрінісінде дублер болды. Сериалдағы матта суреттерін Жан Пейр жасады. Музыка мен дыбыс эффектілерін BBC Radiophonic Workshop-тың Пэдди Кингсленд жасады, тек тақырыптық музыкадан басқа; бұрын «Галактикалық саяхатшының» LP үшін қолданылған Берни Лидонның таныс «Саяхатшының саяхаты» тақырыбы Тим Саустердің аранжировкасында қайта қолданылды. Видео эффектілерін Дэйв Жервис Quantel жүйесін пайдаланып жасады. Бесінші эпизодта көрінетін жәндіктер сияқты басқа қуыршақтарды Сьюзан Мур жасады. Кейбір қуыршақтарды Стюарт Мурдоч жасады, оның ішінде «Күндізгі тағам» жануарының бөліктерін басқарды. Телевизиялық нұсқасы үшін екі маңызды актерлік өзгеріс жасалды. Дэвид Диксон Форд рөлінде Джеффри Макгиверннің орнына келді, ал Сандра Дикинсон Трилиан рөлінде Сьюзан Шериданның орнына келді. Өзгерістер Макгиверн рөлге визуалды түрде сай келмегендіктен және Шеридан сол кезде қолжетімді болмағандықтан жасалды. Тағы бір жаңа актерлік құрамға Майкл Кул кірді, ол екінші эпизодтағы Вогон күзетшісі рөлінде көрінеді. Кул алғаш рет «Галактикалық саяхатшының» сахналық бейімдемелерінің бірінде пайда болды, онда он екі рөлді орындады. Ол 1992 жылы түсірілген «Галактикалық саяхатшының нұсқаулығын жасау» теледокументальды фильмінде Вогон күзетшісі рөлін қайта ойнады, Бабел балығының даусын айтты, 1994 жылғы фотосуреттермен толықтырылған кітаптың нұсқасында (Проссер ретінде) пайда болды және BBC Radio 4-тің Quandary Phase үшін үшінші рет Вогон күзетшісі ретінде оралды. Екіншіден алтыншы эпизодтарда қолданылған модельдердің көп санына байланысты, 1980 жылдың 28 қазанында BBC Телевизиялық орталығында модельдерді түсіруге арналған бір күн бөлінді. Бұл «басқа көптеген шоуларға ең көп мүмкіндік бермейтін сәндік нәрсе» деп сипатталды. Съемочнай площадкеде сөйленген сөздердің дұрыс уақытын қамтамасыз ету үшін, Дуглас Адамс өзі Эдди Компьютері мен Deep Thought-тың сөздерін айтқанша, олар Дэвид Тейт және Валентин Дайаллмен қайта жазылды. Адамс телесериалдың бірінші үш эпизодында бірнеше эпизодтық рөлдерде пайда болды:
Пабтағы көрермендердің арасындағы ішетіндердің бірі. Теңізге жалаңаяқ кіретін адам, Реджинальд Перринге ұқсас. Бұл рөлге алғашқы актер ауырып қалды. «Ең нашар поэзия» туралы Жолбасшының жазбасы да...

After the success of the first seven episodes of the radio series, all broadcast in 1978, and while the second radio series was being recorded, Douglas Adams was commissioned to deliver a pilot script for a television adaptation on 29 May 1979, to be delivered by 1 August. A fully animated version was briefly discussed in the autumn of 1978, but it was eventually decided to make most of the series feature "live action" and only animate The Guides entries. John Lloyd, who had worked with Adams on the first radio series, is credited with starting the process of adapting the series for television, after the receipt of the pilot script, with a memo to the head of light entertainment (John Howard Davies) in September 1979. Adams was still working on scripts for the second radio series of Hitchhiker's and working as script editor for Doctor Who, and thus the BBC extended the deadline for the pilot script of the television adaptation to the end of November. The script for the pilot was delivered in December 1979, and terms for the five remaining scripts were agreed upon in January 1980. While there was some resistance to a project considered "unfilmable," Alan J. W. Bell was given the duties to produce and direct the television adaptation. John Lloyd was signed as associate producer. In early 1980, production on the pilot episode began on several fronts. Rod Lord of Pearce Animation Studios directed a 50 second pilot, hand animated, giving a 'computer graphic' feel to the Babel Fish speech of the first episode. Adams and Bell were both pleased with the animation, and Lord was given the go ahead to do all of the animation for episode one, and subsequently the complete television series. Narration for the first episode was recorded by Peter Jones in March 1980. The filming of two green skinned aliens reacting to Pan Galactic Gargle Blasters was done on 8 May 1980. Further filming of crowd reactions to the Vogons, location filming of Arthur's house and a scene in a pub were done between 11 and 16 May 1980. Scenes aboard the Vogon ship were recorded on 7 June 1980, in the BBC's TC1 studio. The final edit of the pilot episode was completed on 2 July 1980, and it was premiered for a test audience three days later (5 July). Further test screenings were held in August 1980. Based on successful test screenings, the cast was reassembled to complete the six episodes of the series in September 1980. Production continued through the autumn, with filming and recording occurring out of order. Recording and production of the final episode continued into January 1981. The gap in production made for some continuity problems between the pilot episode and the remainder. Notably, Simon Jones' hair was cut short for another role and he wears a noticeable hairpiece in later episodes. Conversely, David Dixon's hair appears longer. One major change first appeared in the stage show and LP adaptations, and made its way into the novels and television adaptation. Nearly all of the sequences from episodes five and six in the first radio series that were originally co written with John Lloyd were completely cut. Thus the Hotblack Desiato character and Disaster Area make appearances in episode five, and Ford, Arthur, Zaphod and Trillian are all randomly teleported off of Disaster Area's stunt ship in episode six. Lloyd does receive a co writer's credit on episode five, for the material on the statistics about the universe. The complexities of adapting the material for television meant that some episodes became as long as 35 minutes; as a result, material that had appeared in the radio series (e. g.: the seance involving Zaphod's ancestors) had to be cut. The programme is particularly notable for its mock computer animation sequences, actually produced on film using traditional cel animation techniques. There have been several different edits of the series: Some, but not all, American PBS stations recut the series into seven 30 minute episodes when they began transmitting the episodes nearly two years later, in December 1982. Other PBS stations re edited the programme into television movies, broadcasting more than one episode at a time without interruption. The UK videotape release was on two cassettes, each consisting of three episodes edited to run together and also adding some previously unseen material. The soundtrack was remixed into stereo. The North American VHS tape released by CBS/Fox Video included this material on a single video cassette. The DVD edition claims to be the final and definitive version of the six television episodes. Another production problem was that, being a visual adaptation, a solution had to be found to display Zaphod's three arms and two heads, a joke originally written for radio. In a previous stage adaptation, a version of a pantomime horse was used, where two actors filled one costume, providing three arms and two heads between them. For this television series, a radio controlled animatronic head was designed and built, incorporating twelve servo motors and two receivers. However, the head was notoriously unreliable and in many scenes merely sits there, inanimate. For the third arm, most of the time it was seen tucked into Zaphod's jacket. But when called for Mike Kelt, who had designed the extra head (with make up, hair and prosthetics designer Joan Stribling) would hide behind Mark Wing Davey and slip his arm into the appropriate sleeve. Other elements to the production were done by a variety of BBC designers. The Heart of Gold and B Ark models were built by Perry Brahan. The small, furry creature from Alpha Centauri in episode three was a puppet designed and controlled by Jim Francis, who also built the Magrathean bubble car (also seen in episode three), and was the stunt double for Richard Vernon in the scene in which the bubble car was seen to fly. Matte paintings throughout the series were created by Jean Peyre. Music and sound effects were by Paddy Kingsland of the BBC Radiophonic Workshop, with the exception of the theme music; the familiar Journey of the Sorcerer theme by Bernie Leadon was used again, in the arrangement by Tim Souster that had previously been used for the Hitchhiker's LP. Video effects using the Quantel system were done by Dave Jervis. Other puppets, including insects seen in episode five, were designed by Susan Moore. Some of the actual puppeteering was done by Stuart Murdoch, including operating parts of the Dish of the Day animal. Two important cast changes were made for the television version. David Dixon replaced Geoffrey McGivern as Ford, and Sandra Dickinson replaced Susan Sheridan as Trillian. The changes were made because McGivern did not suit the role visually, and Sheridan was unavailable at the time. Another new cast member was Michael Cule, who appears as the Vogon guard in episode two. Cule had first appeared in one of the Hitchhiker's stage adaptations, performing no fewer than twelve roles. He reprised the Vogon guard part in the 1992 Making of the Hitchhiker's Guide to the Galaxy television documentary, voiced the Babel fish, appeared in the 1994 photo illustrated edition of the book (as Prosser), and returned a third time as a Vogon guard for the BBC Radio 4 Quandary Phase. Because of the sheer number of models used in episodes two to six, a single day of filming just the model sequences was set aside at the BBC Television Centre on 28 October 1980. This has been described as "a luxury few other shows could afford". To provide proper timing of spoken lines on set, as Douglas Adams himself spoke the lines of Eddie the Computer and Deep Thought, until they were redubbed by David Tate and Valentine Dyall respectively. Adams had several cameo appearances during episodes one to three in the television series:
One of the drinkers in the background of the pub. The man who walks naked into the ocean, similar to Reginald Perrin. The original actor for the part called in sick. The Guide entry on "The Worst Poetry" also used Adams's likeness as the basis for the illustration of Paula Nancy Millstone Jennings. In the future Encyclopedia Galactica, Adams making a cameo appearance as one of the Sirius Cybernetic Marketing Division members. An image in a guide entry on "an important and popular fact", along with animator Rod Lord, who provided a self portrait. The hand animated "computer graphics" of The Hitchhiker's Guide itself won a BAFTA, a Design and Art Direction Silver award, and a London Film Fest award. The spaceman suspended from a wire in the opening title sequence was Alan Harris. Locations for filming included a clay pit and the former Par Fowey railway tunnel in Cornwall, the Edmonds Farm and Red Lion pub in Haywards Heath, Sussex, the Budgemoor Golf & Country Club near Henley on Thames, and at Dovestones in the Peak District National Park. Episode three was originally scripted to have a "pre credits sequence" where Trillian announces their arrival at "the most improbable planet that ever existed", Magrathea, to Zaphod. This was never filmed. The arrangement of Journey of the Sorcerer by Tim Souster, used in the titles, was released as a single in the UK in January 1981. The B side featured Douglas Adams playing rhythm guitar. Many of the costumes seen in episodes one to four can be seen again during sequences at Milliway's in episode five, as well as the writing at the start showing 42 crossed out several times also includes the number 101010 which is the 42nd number in the binary number base. A second series was planned at one point, with a storyline, according to Alan Bell and Mark Wing Davey, that would have come from Adams' abandoned Doctor Who and the Krikkitmen project (instead of a television version of the second radio series). Adams got into disputes with the BBC (accounts differ: problems with budget, scripts, and having Alan Bell or Geoffrey Perkins involved were all offered as causes), and the second series was never made. The elements of the Doctor Who and the Krikketmen project instead became the third novel, Life, the Universe and Everything.

Деректі фильм

1992 жылы Кевин Дэвис "Галактикаға автостопкердің нұсқаулығын жасау" атты деректі фильмді жазып, режиссерлік етті. Дейвис бұрын Rainbow Theatre сахнасында жұмыс істеген, ал 1980 жылы Pierce Animation Studios-та жұмыс істеген кезде Алан Беллді Род Лордпен таныстырып, нәтижесінде телесериалға анимация жасалды. Деректі фильм үшін Дэвис 1980 жылы сериал түсірілімі кезінде түсірген көптеген фотосуреттер мен үй видеоларын пайдаланды және 1992 жылдың қазан айында актерлар мен түсірілім тобымен жаңа сұхбаттар жазды. Саймон Джонс, Дэвид Диксон және Майкл Кульдің жаңа түсірілімдері Артур Денттің үйі ретінде пайдаланылған Сассекстегі фермада түсіріліп, "So Long, and Thanks for All the Fish" сияқты сілтемелермен бірге деректі фильмге енгізілді, мысалы, Артур үйін зақымдалмаған күйде тауып, (анимациялық) бабель балығын аквариумға қоюы. BBC Video 1993 жылы VHS форматында 60 минуттық деректі фильмін шығарды. Бастапқы деректі фильмге кірмеген түсірілімдер 2002 жылы сериалдың DVD нұсқасына қосылды. Деректі фильмнің өзі (2024 жылға дейін) теледидарда көрсетілген жоқ. Ұлыбританияда толық сериалды BritBox арқылы, ал арнайы нұсқаны Amazon Prime Video арқылы көруге болады.

Қабылдау

Rotten Tomatoes сайтында 6 рецензия негізінде 67% мақұлдау деңгейі тіркелген.