Кіріспе

Ирландиялық ақын, романист, әңгімелер жазушы және белсенді Мэри Дорси (1950 жылғы қазан айында туған) – ирландиялық автор және ақын, феминист және ЛГБТ+ белсендісі. Оның туындылары феминистік және квир тақырыптарды, әсіресе лесбияндық махаббат пен лесбияндық эротизмді орталыққа қоюымен белгілі. Ол он кітап жариялаған, оның ішінде жеті өлеңдер жинағы, әңгімелер жинағы, роман және бір повесть бар. Оның соңғы кітабы – «Өмір демімен тұр» атты өлеңдер жинағы, 2022 жылы Salmon Poetry баспасынан шықты. Ол 1990, 1995, 1999, 2005 және 2008 жылдары Ирландияның өнер кеңесінен әдебиет саласындағы бес маңызды сыйлыққа ие болды. 2010 жылы ақын Нуала Ни Дхомнаилл және романист Юджин Маккейбтің ұсынысымен Дорси Ирландия жазушылар мен суретшілер академиясының, Aosdána мүшесі болып сайланды. Оның өлеңдері Ирландияның негізгі білім беру бағдарламасының ағылшын тілі пәнінде және Ұлыбританияның O деңгейлі ағылшын тілі бағдарламасында оқытылады.

Өмірбаян

Дорси Ирландияның Дублин графлығында дүниеге келген. Ол АҚШ, Англия, Франция, Испания және Жапонияда тұрып жұмыс істеді, қазір Виклоу округінде тұрады. Дорси поэзия мен көркем әдебиетте гейлер мен лесбиянкалардың өмірін алғашқы болып сөз еткен ирландтық әйел. Ол 1972 жылы Ирландия әйелдерінің азаттық қозғалысына қосылды және Ирландия әйелдерінің біріккен лигасы, радикалды өзгерістерді қолдайтын әйелдер және сексуалдық азаттық қозғалысының негізін қалаушылардың бірі болды. Ол 1974 жылы өзінің гомосексуалды екенін ашты. Оның алғашқы өлеңдер жинағы "Kindling" 1987 жылы Лондонда феминистік баспа Onlywomen Press-те жарық көрді. Одан бері ол алты өлең жинағы, роман, новелла және әңгімелер жинағын жариялады.

Сыни жауап

Дорсидің шығармалары әйелдер арасындағы романтикалық және эротикалық қарым-қатынастарды бейнелеген алғашқы ирланд әдебиеті туындысы болып есептеледі. Мысалы, "Ағаш қорасынан дауыс" (1989) және "Күштің өмірбаяны" (1997) аталады. Оның тақырыптарына шеттен келген адамның тазалаушы рөлі, саяси әділетсіздік және эротикалық күштің құлату мен өзгерту табиғаты жатады. Оның туындылары радио мен теледидарда қойылған, ал әңгімелері радио (BBC) үшін және Ирландия, Ұлыбритания және Австралиядағы сахналық қойылымдар үшін бейімделген: "In the Pink" ("The Raving Beauties") және "Sunny Side Plucked". Оның әңгімелері Ирландия, Ұлыбритания және Австралияда радио және сахналық қойылымдар үшін драматизацияланды. 2023 жылдың наурыз айында оның "Жаз" өлеңі Сент-Патрик күніне арнап Лондон метросында жаңғырылды. Қазіргі уақытта ол Тринити колледжі Дублинде ғылыми қызметкер болып жұмыс істейді, онда ол қазіргі ағылшын әдебиеті бойынша семинарлар өткізді және Гендерлік және әйелдер зерттеулер орталығындағы төрт жылдық резидент жазушы ретінде шығармашылық жазу шеберханасын басқарды. Дорси сонымен қатар Дублин университетінің Әділет мектебінде Шығармашылық жазу курстарын оқытты.

Кітаптар, очерктер және әңгімелер

Ағаш қорасынан естілген дауыс: Ұзақ әңгімелер, Onlywomen Press, Лондон, 1989. Скарлетт О’Хара (новелла) «Уақыт ішінде және заман сыртында» антологиясында, Onlywomen Press, Лондон, 1990. Ықыластың өмірбаяны (роман), Poolbeg, Дублин, 1997. «Аойфтың тағдыры және Лир балалары» «Рапунцельге ат салып» кітабында, феминистерге арналған ертегілер, құраст. Мейв Бинчи, Attic Press, 1992. «Үйге жол» «Қыздар мен гиацинттер» жинағында, құраст. Каролина Уолш, Attic Press, 1993. «Жетім» «Күн сәулесінде немесе көлеңкеде» жинағында, құраст. Мэри Махер, Delta басылымы, Random House, 1999. «Тамаша күн» «The Faber Book Of Best New Irish Short Stories 2006–2007» жинағында, құраст. Дэвид Маркус. «Адриана» «Queer Love: Ирландиялық көркем әдебиет антологиясы», құраст. Пол Маквей, Southword Editions, 2021.