Кіріспе
Феллбах – Германияның Баден-Вюртемберг жеріндегі Штутгарттың солтүстік-шығыс жиегінде орналасқан орташа өлшемді қала. 2020 жылғы мәлімет бойынша, халқы шамамен 45 430 адамды құрайды және бұл Ремс-Мурр округінің екінші ірі қаласы. Қаланың ауданы... Феллбах алғаш рет 1121 жылы Велбах деп аталып, 1357 жылы Веллебах деп, ал 1800 жылдары Фельбах атауы қолданылған. 1933 жылдың 14 қазанында қала мәртебесі берілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін 1950 жылы халық саны 20 000-нан асып, «Große Kreisstadt» статусын алды. Феллбахтың 3 негізгі ауданы бар: Феллбах, Шмиден (1973 жылдың 1 қаңтарынан бастап) және Оффинген (1974 жылдың 1 сәуірінен бастап).
Fellbach was first mentioned as Velbach in 1121. It was called Vellebach in 1357 and the name Fehlbach was used in around 1800. On 14 October 1933, it was declared a city. After World War II it reached a population of more than 20,000 in 1950 and therefore received the status "Große Kreisstadt". Fellbach has 3 main districts: Fellbach, Schmiden (since 1 January 1973) and Oeffingen (since 1 April 1974).
Географиялық орналасуы
Фелльбах Некар алқабының оңтүстігінде, Шурвальдтың солтүстік етегінде Некар және Ремс өзендері арасындағы жазықта орналасқан. Ең жоғары нүктелері – Каппельберг (Баден-Вюртемберг) (469,0 м) және Кернен төбесі (513,2 м). Дамыған аймақ солтүстікке қарай "Шмиденер Фельд" деп аталатын жазыққа дейін созылады.
Көршілес қауымдастықтар
Фелльбах қаласына жақын орналасқан келесі қалалар мен кенттер. Тізім шығыстан басталып, сағат тілі бойынша жүреді: Вайблинген және Кернен им Ремсталь (екеуі де Ремс-Мурр округі), Штутгарт (қалалық аудан) және Ремсек-ам-Некар (Людвигсбург округі).
Waiblingen and Kernen im Remstal (both Rems Murr Kreis), Stuttgart (city district) and Remseck am Neckar (district of Ludwigsburg).
Құрауыш бөлігі
Фелльбах қаласы негізгі қаладан және екі ауданнан тұрады: Шмиден (1973 жылдың 1 қаңтарында қосылған) және Оффинген (1974 жылдың 1 сәуірінде қосылған). Фелльбах аумағында бес жеке ауыл орналасқан. Фелльбахқа Фелльбах қаласы және Линдль ауылы жатады. Оффингенге Оффинген ауылы және Теннхоф шаруашылығы кіреді, ал Шмиденге Шмиден ауылы кіреді. Бұдан басқа, Фелльбах қалалық аймағында Эрбах, Имменрот және Гретенбах ауылдары да бар.
Тарих
Фелльбах алғаш рет 1121 жылы "Велбах" деп аталады. 1357 жылы "Велебах" атауы, ал 1800 жылы "Фельбах" пайда болды. Фелльбахта бірнеше жер иелерінің иеліктері болды, Вюртемберг үйі оларды бөліп-бөліп сатып алды. Алғашқыда ауыл Oberamt Cannstatt-қа қарасты. 1923 жылы таратылғаннан кейін Фелльбах Oberamt Waiblingen-ге қосылды, ол 1938 жылы Вайблинген ауданы болды. Фелльбах Вюртембергтің ең ірі ауылына жеткен соң, 1933 жылдың 14 қазанында қала мәртебесі берілді. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін халық саны 20 000-нан асты. Осыған байланысты, 1956 жылдың 1 сәуірінде Фелльбах Вайблинген ауданындағы аудандық орталыққа тағайындалды. Шмиден алғаш рет 1225 жылы "Смидхайм" деп тілге алынды. Шмиден бастапқыда Oberamt Waiblingen-ге қарасты, және тек 1718 жылы ғана Oberamt Cannstatt-қа қосылды. 1923 жылы таратылғаннан кейін ол қайтадан Oberamt Waiblingen-ге, содан кейін Вайблинген ауданына қарасты. Оффинген 789 жылы алғаш рет "Вилла Уффинген им Некаргау" деп еске алынды. Реформация оған әсер етпегендіктен, Оффинген католик дінін сақтады. 1618 жылы Оффинген Аугсбург шаптерінə сатылды және 1803 жылғы секуляризациядан кейін Бавария Корольдігіне қосылды. Соңында 1810 жылы аймақ аннексияланып, Oberamt Cannstatt-қа берілді. 1923 жылы таратылғаннан кейін ол Oberamt Waiblingen-ге, содан кейін Вайблинген ауданына қарасты.
Діндер
1534 жылы Вюртембергте Реформация енгізілді. Қазіргі қаладағы шіркеу – лютеран шіркеуі, ол негізінен 15 ғасырда салынған. Лютеран шіркеуінен басқа Паулюс шіркеуі (1927 жылы салынған), Меланхтон шіркеуі (1964 жылы салынған) және Линдль ауданындағы Йоханнес Бренц шіркеуі бар. Сонымен қатар, Шмиден ауданында да Вюртемберг Реформациясын енгізді. Оффингенде 1970 жылдан бастап ғана жеке протестант шіркеуі мен қауымы болды. Фелльбахтың барлық протестанттары бастапқыда Каннштатт деканатына немесе шіркеу округіне қарасты, бүгінде Вюртемберг Евангелиялық лютеран шіркеуінің Вайблинген деканатына немесе шіркеу округіне қарасты. Католиктер: Реформациядан кейін католиктер болмады. Тек 19 ғасырда католиктер қайта оралды және 1923 жылы өз шіркеуін (Ағыншы Сент-Йоханнес) салды. 1967 жылы екінші шіркеу – Мария Регина шіркеуі салынды. Католиктердің көшіп келуіне байланысты тағы бір католик шіркеуі (Киелі Үштік) салынды. 1961 жылдан бері Шмиденнің өз қауымы бар. Оффинген – протестанттық Вюртембергтегі католик анклавы. Оффингенде Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде әуе шабуылынан ауыр зақымдалған ескі католик шіркеуі болды. Қазіргі Христус Королі шіркеуі 1968 жылы салынды. Фелльбахтың үш қауымы да Ремс-Мурр деканатының құрамында, Роттенбург-Штутгарт диоцезіне бағынады. Жаңа Апостол шіркеуі 1983 жылы 1400 орынмен салынды. Фелльбахта екі үлкен шіркеуден басқа грек православ шіркеуі және бірнеше еркін шіркеулер бар, олардың ішінде Біріккен методист шіркеуі, меннонит шіркеуі және Жетінші күндік адвентистер шіркеуі бар.
Жүзім шаруашылығы және ауыл шаруашылығы
Фелльбах индустрияландырудан бұрын негізінен шарап өсіретін қала болды. Бүгінде 182 гектар жүзімдіктер өңделеді. Фелльбах, Шмиден және Оффинген төңірегіндегі егістіктерде басты назар дәнді дақылдар мен жүгеріге беріледі. Бұрын жылыжайлардың үлкен маңызы болған.
Кішігірім сауда
Коммерциялық өмір 1990 жылға дейін көбінесе бөлшек сауда арқылы дамыды. Осы саладағы құрылымдық өзгерістер маңызды жаңалықтарға әкелді. Көптеген ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген сауда орындары бәсекелестік күшін күшейту және тұтынушылар талғамының өзгеруі салдарынан жабылды.
Жол жүруші
Аудан негізінен қала сыртынан келіп-кетіп жұмыс істейтіндер үшін дамыды. Дегенмен, қазір металл саласындағы компаниялардың саны да артып келеді.
Көлік
Bundesstraße 14 (Швабиш Холл – Штутгарт) 1992 жылға дейін қаладан өтіп, содан кейін 1600 метрлік Каппельберг туннелі ашылды. Сонымен қатар, Фелльбах екінші туннель арқылы өтеді, ол 1997 жылы ашылды (Фелльбах қалалық туннелі). Фелльбах қаласы Штутгарттың көлік және тарифтік бірлестігіне (Verkehrs- und Tarifverbund Stuttgart) кіреді. Қала S-Bahn желілерінің S2 (Шорндорф – Штутгарт әуежайы – Filderstadt) және S3 (Бакнанг – Штутгарт әуежайы) аялдамаларында тоқтайды. Фелльбах Лютеркирхеде Штутгартер Штрассенбанненнің U1 желісінің (Fellbach Lutherkirche – Hauptbahnhof – Vaihingen Bf) соңғы стансасы орналасқан. Бұдан өзге, қалалық аймақта 58 (("Жазғы жаңбыр") Obere Ziegelei – Schmiden Rathaus), 60 (Untertürkheim – Luginsland), 207 (Fellbach Alte Kelter – Fellbach – Schmiden – Oeffingen), 67 (Fellbach Bf – Fellbach Altenheim, Waiblingen Bf – Korber Höhe) және 212 (Stetten – Rommelshausen – Fellbach Bf) автобус маршруттары жүреді.
Медиа
Фелльбахта (және Кернен-им-Ремстальда) күнделікті газет ретінде Fellbacher Zeitung шығады. Ол жалғастығы бойынша "Штутгартер Нахрихтен" газетімен толық сәйкес. Stuttgarter Zeitung Fellbach және Kernen im Remstal-да да осы өздері дайындаған жергілікті бөлімімен жарияланады.
Қоғамдық нысандар
Фелльбах қаласында Баден-Вюртемберг мемлекетінің жалақы және әлеуметтік төлемдер жөніндегі бас кеңсесі орналасқан. Феллбахта нотариус та бар. Соммеррайн индустриалды аймағында Баден-Вюртемберг жерінің қылмыстық полиция басқармасының ғимараты орналасқан.
Білім
Фелльбахта екі гимназия, екі Realschule, екі бастауыш және орта мектеп, төрт бастауыш мектеп және арнайы мектеп (Вихернхаус мектебі) бар. Сонымен қатар, Фелльбахта Ремс-Мурр ауданының психикалық және физикалық мүмкіндігі шектеулі балаларға арналған үш мектептің бірі, балабақшасы бар Фребель мектебі орналасқан. Мұнда сондай-ақ қалалық музыкалық мектеп, жастар өнер мектебі және жастар техникалық мектебі бар. Жеке меншікте Кугельгеннің Гельмут мектебі (Вальдорф білім беруі) және SIS Швейцария халықаралық мектебінің Фелльбах кампусы орналасқан. Volkshochschule Unteres Remstal – Вайблинген, Фелльбах, Вайнштадт және Корб қалаларының бірлескен халықтық колледжі.
Істер
Швабенландхалле 1976 жылдан бері Фелльбах қаласының мәдениет және конгресс орталығы болып табылады. Онда гастрольдік сахналардағы театрлық қойылымдар көрсетіледі. Сондай-ақ, "Theater im Polygon" театры Фелльбахта пайда болған, оның бас кеңсесі Фелльбахтағы Жастар үйінде орналасқан. "Орфео" қайта жаңғыру орталығы Шмиден ауданында, тарихи "Үлкен үйдің" күмбезді жертөлесінде орналасқан.
Қалалық мұражай
1977 жылы ашылған Феллбах қалалық мұражайы қала тарихын көрсетеді. Мұражай 1680 жылғы жартылай ағаштан тұрғызылған ғимаратта орналасқан. Сонымен қатар, Феллбах мұрағаты да осы жерде орналасқан.
Роткрейз және ТТЭ мұражайы
Бұл мұражай шамамен 100 м² аумақта Екінші дүниежүзілік соғыстан кейіннен бүгінгі күнге дейін Қызыл Крест, полиция, өрт сөндірушілер, шұғыл қызметтер және техникалық көмек көрсету қызметтері қолданған радио жабдықтарының дерлік толық жиынтығымен таныстырады.
Қалалық көрініс
Фелльбахтың сәулеттік келбеті бір жағынан шарапшылық ауыл ретіндегі тарихымен, екінші жағынан 20 ғасырдың басынан бергі қарқынды өнеркәсіптік дамуымен ерекшеленеді. Ескі Феллбах, Каппельберг тауының етегінде орналасқан бұрынғы шарапшылық ауыл, 16-18 ғасырларда салынған ағаш үйлердің басым бөлігін сақтап тұр. Феллбахтың өнеркәсіптік архитектурасы да назар аударуға лайық. Соңғы онжылдықтардағы тиімсіз жаңартулар салдарынан тарихи құрылыстар бұзылып, Феллбахтың біртекті қала көрінісі жойылды. Тіпті жақында жүргізілген қалалық жаңару шаралары да бірнеше ағаш үйлердің бұзылуына әкелді, оның ішінде жаңадан салынған Феллбахер базарының аймағында және қазіргі артқы көшеде. 1950 жылдары қала шетінде бірнеше биік үйлер мен жасыл аймақтармен араласқан тұрғын үйлер пайда болды. 1989 жылы салынған шығыс айналма жолы халық тығыздығын Шмидененге қарай ықпалдастырды. Ал батыс, Штутгарт маңындағы қалалар сияқты, ұзақ жылдар бойы өзгеріссіз қалды, тіпті мемлекеттік астананың қосылуына да қарсы тұрды. Қазіргі уақытта осы жерде ірі жабық және ашық бассейн кешені салынуда.