Кіріспе

Ален – Германияның Баден-Вюртемберг штатының шығысында, Штутгарттан шамамен шығысқа қарай және Ульмнен солтүстікке қарай орналасқан бұрынғы еркін императорлық қала. Ол Осталбкрейс округінің орталығы және ең ірі қаласы. Сонымен қатар, Ален Ост-Вюртемберг аймағының да ең ірі қаласы болып табылады. 1956 жылдан бері Ален Große Kreisstadt (ірі округтік қала) мәртебесіне ие. Ален 16-шы және 18-ші ғасырларда салынған көптеген жартылай ағаштан жасалған үйлерімен әйгілі. Кохер өзені Оберкохеннен оңтүстікке қарай қала аумағына кіріп, Унтеркохен ауданынан өтеді, содан кейін қала орталығына жетіп, онда Аал өзені құяды. Аал – қала аумағында ғана ағатын шағын өзен. Содан кейін Кохер Вассаральфинген ауданынан өтіп, қаладан Хуттлингенге қарай кетеді. Ален маңынан бастау алатын өзендер – Ремс (Эссингеннен батысқа қарай) және Ягст (Убершнейдхаймнан шығысқа қарай, Аленге жақын), екеуі де Кохер сияқты Некар өзенінің салалары. Базар алаңының ортасындағы биіктік теңіз деңгейінен шамамен метр. Аумақтың ең төменгі нүктесі Родамсдорфле маңындағы Лейн өзенінде, ал ең биік нүктесі – Унтеркохен маңындағы Грунберг тауының шаңырағы, метр биіктікте орналасқан.

Геология

Аленнің аумағы Оңтүстік Германияның барлық литостратиграфиялық топтарын қамтиды: Аленнің оңтүстігі мен Флекснер массиві Ақ юраның үстінде, қала орталығы Қоңыр юрада, ал Вассерлфингеннің бір бөлігі Қара юрада орналасқан. Осының нәтижесінде қала өзін "геологтардың Меккасы" деп таныстырады. Аумақтың көп бөлігі Юра кезеңінің Ален бөлімшесіндегі Опалинюстон формациясында (Опалинум саз формациясы) орналасқан, және бұл формация Аленнің атымен аталады.

Аймақтар Гербі Аудан (км²) Тұрғындары (2011 жылдың 1 шілдесі) Ауылдар Қала орталығы 30,62 34 466 Хаммерштадт, Хофхернвайлер, Мэдле, Мантельхоф, Несслау, Оберромбах, Унтерромбах, соңғысы "Батыс қаласы" (Weststadt) деп те белгілі. Деванген 16,53 3 183 Аушоф, Бернхардсдорф, Бронненхейсле, Дегенхоф, Дрехерхоф, Фаулеррнхоф, Фройденхёфле, Гобюль, Гроссдёльцерхоф, Халденхаус, Хюттенхёфе, Кляйндёльцерхоф, Кольхёфле, Лангенхальде, Лустхоф, Нойхоф, Раубурр, Райхенбах, Ригельхоф, Родамсдёрфле, Ротзольд, Шафхоф, Шультхейсенхёфле, Штрайтхёфле, Танненхоф, Трюбенройте Эбнат 21,16 3 327 Аффальтерванг, Дипертсбух, Ниеситц Фахсенфельд 3,95 3 605 Боденбах, Хангенденбух, Химмлингсвайлер, Мюльхейсле, Шерренмюле, Вайблинген Хофен 12,58 2 080 Аттенхофен, Фюрзитц, Гольдшёфе, Хайматсмюле, Оберальфинген, Вагенрайн Унтеркохен 21,44 4 927 Бирхёфе, Глазхютте, Нойкохен, Нойцигельхютте, Стефансвайлермюле Вальдхаузен 24,38 2 335 Арлесберг, Бернлохе, Бойрен, Брастельбург, Гейзельванг, Хоенберг, Нойбау, Симмисвайлер Вассерлфинген 15,97 11 767 Аффальтеррид, Браузенрид, Бюргле, Эрцхейсле, Хайзенберг, Мэдерхоф, Онацфельд, Рётенберг, Рётхардт, Зальхенхоф, Треппах, Вайденфельд.

Аумақтық жоспарлау

Ален Ост-Вюртемберг аймағында Mittelzentrum ("орта деңгейлі орталық") құрайды. Оның белгіленген ықпам аймағы Осталбкрайс округінің орталық және шығыс бөліктеріндегі келесі муниципалитеттерді қамтиды: Абтсгмүнд, Бопфинген, Эссинген, Хюттлинген, Кирххайм-ам-Риес, Лауххайм, Нересхайм, Оберкохен, Риесбург және Вестхаузен. Бұл аймақ Баварияда, Аленнің шығысында орналасқан Нордлингеннің ықпам аймағымен байланысты.

Климат

Аленнің аумағы Шваб Юрасының тіктеу жартастарында, Альбух және Хартсфельд ландшафттарында жатыр, ал оның биіктігі әртүрлі. Климат ауданға қарай өзгеріп тұрады. Келесі деректер алынған метеостанция қала орталығы мен Вассерлфингеннің арасында, шамамен орналасқан және 1991 жылдан бері жұмыс істеп келеді. Күн сәулесінің ұзақтығы жылына 1800 сағатқа жуық, күніне орташа есеппен 4,93 сағатты құрайды. Осылайша, Ален Германиядағы орташа 1550 сағаттан артық күн сәулесіне ие. Дегенмен, 167 күн жауын-шашынмен Ален аймағы Германияның орташа көрсеткіші 138 күннен де жоғары. Жылдық жауын-шашын мөлшері , Баден-Вюртембергтегі орташа көрсеткішпен салыстырылады. Жылдық орташа температура 9,9 °C (50 °F) құрайды. Мұнда Ален Германияның орташа температурасы 8,2 °C (47 °F) және Баден-Вюртембергтің орташа температурасы 8,1 °C (47 °F) көрсеткіштерінен жоғары тұрады.

Алғашқы қоныстар

Бұл аймақта ертедегі өркениеттің көптеген қалдықтары табылды. Көшкеден жасалған құралдар және б.з.д. 8-5 мың жылдықтарға жатқан мезолиттік адамдар қонысының іздері Кохер және Ягст өзендерінің жағалауларындағы бірнеше жерде табылған. Кохербург қамалының артында, Унтеркохен қаласының жанында орналасқан Шлоссбауфельд үстіртінде (шамамен), төбедегі елді мекен табылды, оның негізгі бөлігі қола дәуіріне жатады. Вассеральфингенге жақын Аппенванг орманды аймағында, Голдшофеде және Эбнатта Халштат мәдениетіне тән обалар табылды. Ален және Вассерлфингенде кельттер қалдырған алтын және күміс монеталар табылған. Кельттер Шлоссбауфельд елді мекеніндегі бекіністерді, яғни бөлімделген үйінділер мен тас қабырғаны салған. Сонымен қатар, Хайзенбергке (Вассерлфинген) жақын жерде кельттердің қасиетті тоғайы – неметоны анықталды, бірақ қазір оны анық көру қиын.

Рим дәуірі

150 жылы Альб лимдерін тастағаннан кейін, Аленнің аумағы Рим империясының құрамына кірді, сол кезде салынып біткен Ретия лимдеріне жақын орналасқан. Римдіктер II Флавия миллиария атты кавалерия бөлімін орналастыру үшін каструм салды; оның қалдықтары бүгінде Кастелл Ален ("Ален Рим бекінісі") деп белгілі. Бұл орын қазіргі қала орталығынан батысқа қарай, Шиллерхое төбесінің етегінде орналасқан. Шамамен 1000 атты әскер және олармен бірдей күйеу жігіттерімен, бұл Ретия лимдерінің ең ірі қосымша бекінісі болды. Оңтүстік және шығыс жағында азаматтық елді мекендер орналасқан. 260 жылы римдіктер бекіністен бас тарды, өйткені олар Германияның бос территориясынан Рейн және Дунай өзендеріне қайта шегінді, ал аймақты аламандар басып алды. ІІІ және ІV ғасырларда табылған монеталарға сүйенсек, азаматтық елді мекен біраз уақытқа дейін сақталған. Дегенмен, Рим дәуірі мен Орта ғасырлар арасында мәдениеттің жалғасқанына ешқандай дәлел жоқ. Ален алғаш рет 1136 жылға тартатын Элванген аббаттығының тізімінде, Ален ауылы ретінде, Аленнің Конрад есімді кіші ақсүйегімен бірге еске алынған. Бұл ақсүйек, әлде болжамда, қазіргі қала орталығынан оңтүстікке қарай орналасқан ата-бабалық қамалына ие болған, алдымен Элванген аббаттығына, кейін Хоэнштауфен әулетіне, соңында Эттинген әулетіне бағынышты болды. 1426 жылы осы әулеттің мүшесі Аленмен байланысты соңғы рет аталды. Орта ғасырлардағы құжаттар Гогенштауфендердің 1241 және 1246 жылдар аралығында Ален қаласын құрғанын көрсетеді, бірақ бұл ертерек ауылдан өзге жерде болды, ол 1388 жылы Швабия қалаларының одағы мен Бавария герцогтары арасындағы соғыс кезінде қираған деп есептеледі. Кейіннен 1340 жылы Оттинген графтары қаламен басқарғаны туралы мәліметтер бар. Олар қаланы граф Эберхард II-ге, ал 1358 немесе 1359 жылы Вюртемберг әулетіне ақша сомасына бергені хабарланады.

Императорлық қала ретінде тағайындалу

Вюртембергке қарсы соғыс кезінде император Карл IV қаланы қоршаудан кейін күресусіз басып алды. 1360 жылдың 3 желтоқсанында ол Аленді императорлық қала деп жариялады, яғни ол тек императорға ғана жауапты қала немесе қалашық болды. Бұл мәртебе оны квази егеменді қала-мемлекетке айналдырды және ол 1803 жылға дейін сақталды. 1377 жылы Ален Швабия қалаларының одағына қосылды, ал 1385 жылы civitas термині алғаш рет қаланың мөрінде пайда болды. 1398 жылы Аленге базарларды өткізу құқығы берілді, ал 1401 жылы Ален тиісті юрисдикцияны алды. Аленнің ең көне бейнесі 1528 жылы жасалған. Ол Шпейердегі Рейхскаммергиртте қала мен Эттинген графтарының арасындағы сот ісіне байланысты жасалды. Онда Ален қабырғалармен, мұнаралармен және қос қамалмен қоршалған күйде бейнеленген. Қамалдардың арасындағы бөгеудің орналасуы қазіргі Nördlicher, Östlicher, Südlicher және Westlicher Stadtgraben (Солтүстік, Шығыс, Оңтүстік және Батыс қазбалар) деп аталатын көшелер арқылы танылады. Қаланың алғашқы жылдары екі қақпасы болды: шығыста Жоғарғы немесе Эльванген қақпасы және оңтүстікте Сент-Мартин қақпасы. Алайда, жиі су тасқыны салдарынан 14-ші ғасырда Сент-Мартин қақпасы кірпішпен қапталып, 1400 жылға дейін батыста салынған Төменгі немесе Гмюнд қақпасымен алмастырылды. Кейіннен бірнеше кішігірім қақпалар салынды. Орталық көшедегі базар Wettegasse (бүгінгі Marktplatz, "базар алаңы") және Reichsstädter Straße көшелерінде өтті. Базар ауданы бір қақпадан екіншісіне дейін созылып жатыр, алайда Аленде ол түзу емес, оңтүстік (Сент-Мартин) қақпасы мен шығыс (Эллванген) қақпасы арасында 90 градустық қисықпен орналасқан. 1500 жылы азаматтық зират қала шіркеуінен Санкт-Джон шіркеуіне көшірілді. Шведтермен соғысып жатқан және Нордлинген шайқасынан кейін кері шегінген Саксониялық Бернард Веймар әскерінің екі прапорщигі екі ұнтақ тасымалдағыш вагондарына от қойды, соның салдарынан өрт шығып, қаланың бір бөлігі қирады деп айтылады. Бұл өрттің себебіне қатысты әр түрлі әңгімелер бар. 17-ғасырғы деректерге сәйкес, Швертурм мұнарасынан басқа барлық ғимараттар өрттен зардап шекті, тек тоғыз отбасы аман қалды. 19-ғасырғы зерттеулер лютерандық пастор және жергілікті тарихшы Герман Бауэр 17-ғасырғы есептің асыра айтылғанын анықтады, бірақ ол қаладағы шіркеу мен оны қоршаған "қол жетімді" жартылай шеңбердегі ғимараттар қиратылғанымен келіседі. Өрт сонымен қатар барлық құжаттарымен бірге шіркеудің қосымшасында орналасқан қалалық мұрағатты жойды. Қаланың халқы 2000 адамға жететін деңгейге қайта оралуына 100 жылға жуық уақыт кетті. Француз әскерлері 1688 жылы Тоғыз жылдық соғыс кезінде Ален арқылы өтті; алайда, басқа жерлерден айырмашылығы, олар ауыр зардаптар келтірмей кетті. Француздар 1702 жылы Испания мұрагерлік соғысы кезінде және 1741 жылы Австрия мұрагерлік соғысы кезінде қайтадан келді. Қалалық шіркеу мұнарасы 1765 жылы құлады, себебі 1634 жылғы өрттен кейін қайта құру кезінде тиісті құрылыс техникасы қолданылмады. Құлаған мұнара мұнара күзетшісінің екі баласын соқты, олар жарақаттарынан қайтыс болды және киелі үйді қиратып, тек құрбандық үстелінің айқышқа дейін сақталды. Қалған қабырғалар зақымданудан кейін бұзылды. Қайта құру сол жылы басталды, нәтижесінде бүгінгі ғимарат пайда болды. 1811 жылы Антерромбах муниципалитеті бұрын Аленге, кейбіреулері Веллварт барондарына тиесілі ауылдардан құрылды, ал шығыс ауылдар Антеркохен муниципалитетіне берілді. Наполеон соғыстары кезінде қала қабырғалары енді қажет болмай қалды, ал 18-ғасырда қабырғаларды, қақпаларды және мұнараларды күтіп-ұстауға көбірек немқұрайлылық танылды. Ақырында, қаражат жетіспеушілігіне байланысты, 1800 жылдан бастап көптеген мұнаралар бұзылды, ал басқа ғимараттар да көп ұзамай соңынан келді. Ааленде индустрияландыру баяу жүрді. 1840 жылдары алғашқы ірі өсім болды, онда үш шеге зауыты және басқа да бірнеше зауыттар пайда болды. 1866 жылдан бастап қаладағы коммуналдық қызметтер жаңартыла бастады. Аален газ зауыты ашылып, газбен жарықтандыру енгізілді. 1870 жылы сумен жабдықтау жүйесі, ал 1912 жылы электр желісі орнатылды. Ақыры, 1935 жылы электрмен жұмыс істейтін алғашқы көше шамдары орнатылды. Демократиялық жолмен сайланған мэр Фридрих Шварц 1934 жылы нацистер оны қызметінен алып тастағанға дейін қызметінде болды және оның орнына нацистік партияның қалалық кеңес төрағасы және сырахана иесі Карл Барт тағайындалды. Карл Барт Карл Шубельдің тұрақты шешімін қабылдағанға дейін уақытша мэр болды. 1934 жылдың тамызында Ааленде нацистік тұтынушылар жәрмеңкесі Braune Messe ("қоңыр жәрмеңке") өтті. Германиядағы нацистік үкімдік кезеңде Ааленде көптеген әскери кеңселер салынды, бастапқыда 1936 жылы Wehrkreis V әскери округі үшін атты және көлік мектебі ашылды. Нацистер сонымен қатар әскерді жабдықтау кеңсесін (Heeresverpflegungsamt), қосалқы қару кеңсесін (Heeresnebenzeugamt) және қосалқы әскери оқ-дәрі институтын (Heeresnebenmunitionsanstalt) салды. 1935 жылдан бастап көршілес қалаларды біріктіру басталды. 1938 жылы Oberamt Ален округіне айналдырылды және Антерромбах муниципалитеті таратылды. Оның аумағының көп бөлігі Аленге қосылды, тек Хаммерштадт қаласы ғана Деванген муниципалитетіне қосылды. Форст, Рауенталь және Фогельзанг қалалары Эссингенге қосылды (1952 жылы бұрынғы Антерромбах муниципалитетінің барлық бөлігі Аленге қосылды, Форст қаласы Эссингеннің құрамында қалды). 1944 жылдың қыркүйегінде Нацвейлер-Штрутхофтың кіші лагері Wiesendorf концлагері жақын жерде салынды. Ол 200-300 тұтқынға арналған, олар жақын жердегі өнеркәсіптік кәсіпорындарда мәжбүрлі еңбекке тартылды. Лагерь таратылған 1945 жылдың ақпанына дейін 60 тұтқын қайтыс болды. 1946-1957 жылдар аралығында лагерь ғимараттары бұзылды; алайда, оның негіздері әлі де Moltkestraße 44/46 үйінде сақталған. Сонымен қатар, Германия басып алған елдерден әкелінген соғыс тұтқындарымен қатар әйелдер мен ерлердің де жұмыс істеген бірнеше басқа еңбек лагерлері болды. Бұл лагерьлердегі тұтқындар Schwäbische Hüttenwerke және Alfing Keßler машина зауыты сияқты ірі кәсіпорындарда қару-жарақ өндірісінде жұмыс істеуге міндетті болды. Қалалық ауруханада деконтиссалардың орнына Ұлттық әлеуметтік көмек қызметкерлері жұмыс істеді. Нацистік евгеника салдарынан ондаған адам мәжбүрлі түрде стерилизацияланды. Батыс Соғысы кезінде Ален көптеген шайқас оқиғаларынан құтылды. Соғыстың соңғы апталарында ғана Ален әуе шабуылының нысаны болды, нәтижесінде қаланың, вокзалдың және басқа да теміржол құрылыстарының бір бөлігі қирады. Үш аптадан астам жалғасқан әуе шабуылдары 1945 жылдың 17 сәуірінде жетегіне жетті, сол күні АҚШ Әуе күштерінің ұшақтары қосалқы қару кеңсесі мен вокзалға бомба тастады. Бұл шабуыл кезінде 59 адам қаза тауып, олардың жартысынан астамы қирандылардың астында қалды, ал 500-ден астам адам үйсіз қалды. Сонымен қатар, 33 тұрғын үй, 12 басқа ғимарат және 2 көпір қиратылды, ал 163 ғимарат, оның ішінде 2 шіркеу зардап шекті. Вальдхаузен ауданының халқының 75,6 пайызы католиктерді құрады, ал орталық ауданның халқының 25,6 пайызы евангелике-лютерандарды және 32,5 пайызы дінге жатпайтындарды құрады.

Протестантизм

Ален халқы бастапқыда Эльванген аббаттығының иус-патронатының, демек Аугсбург Рим-католик епархиясының билігінде болды. 1575 жылы Вюртемберг герцогының көмегімен Аленде реформация жүзеге асырылды. Содан бері Ален ғасырлар бойы негізінен протестанттық қала болып келді, 1628-1632 жылдарды қоспағанда (реформация бөлімін қараңыз). Императорлық қала болғандықтан, Ален өз діни мәселелерін өзі шеше алатын, сондықтан дін қызметкерлері, органшылар және хор жетекшілері тікелей кеңеске бағынып, епископқа ұқсас билік жүргізді. Аленнің тіпті ән жинағы да болған. Бұрынғы ғимараттардың негіздері 11-13 ғасырларға дейін соққан. Антеркохендегі Әулие Мария шіркеуі алғаш рет 1248 жылы айтылған және ұзақ жылдар бойы Ален католиктеріне қызмет еткен. Вальдхаузендегі Әулие Николай шіркеуі 1699-1716 жылдар аралығында салынған. Вассералфинген бастапқыда Хофенге қарасты шағын шіркеу болған, бірақ содан бері өзінің, Әулие Стефан шіркеуін салған. Ол шамамен 1353 жылы салынған және 1832 жылы қайта жөнделген. 1834 жылы жаңа Әулие Стефан шіркеуін салған дербес приход құрылды. Бұл жаңа ғимарат романдық жаңғыру стилінде салынды, 1881-1883 жылдар аралығында бой көтеріп, содан бері приходтың ерекше белгісі болып табылады. Сондай-ақ, 1895 жылы Фахсенфельд өзінің Киелі Жүрек шіркеуін алды. Бүгінгі күні Алендегі барлық католик приходтары Роттенбург-Штутгарт епархиясының Осталб деканатындағы төрт пасторлық қызмет бөліміне біріктірілген; алайда, бұл бөлімдер Аленнен тыс жердегі шағын шіркеулерді де қамтиды. Екінші пасторлық қызмет бөліміне Эссинген, Деванген және Фахсенфельд приходтары кіреді, төртінші бөлімге Хофен және Вассералфинген, бесінші бөлімге Ален орталығындағы және Хофхернвайлер приходтары кіреді, ал бесінші бөлімге Вальдхаузен, Эбнат, Оберкохен және Унтеркохен кіреді.

Басқа да христиан қауымдары

Алендегі екі ірі діннен өзге, еркін шіркеулер мен басқа да қауымдастықтар бар, олардың ішінде Біріккен методист шіркеуі, баптистер, жетінші күндік адвентистер шіркеуі және Жаңа апостол шіркеуі кіреді.

Басқа діндер

XIX ғасырдың соңына дейін Аленде еврейлердің тіркелгені туралы мәліметтер болған жоқ. 1886 жылы Аленде төрт еврей тұрды, бұл сан 1900 жылы онға жетті, 1905 жылы жетіге төмендеді және 1925 жылға дейін сол күйінде қалды. 1933 жылы нацистер билікке келген кезде Аленде жеті еврей, оның ішінде екі бала тұрды. 1938 жылғы «Кристалл түні» кезінде қаладағы үш еврей дүкенінің терезелері қиратылды және олардың иелері бірнеше аптаға түрмеге қамалды. Босатылғаннан кейін, Алендегі еврейлердің көпшілігі эмиграцияға кетті. Аленнің соңғы еврейі Фанни Канн үлкен еврей қауымы бар Обердорф ам Ипфке мәжбүрлеп көшірілді. Бүгінде Алендегі бір көше оның құрметіне аталған. 1948 жылы еврей Макс Пфеффер Брюссельден Аленге оралып, дүкенін ашты, бірақ 1967 жылы Италияға көшті. Мешіттің құрылысы 2008 жылдың 30 тамызында басталды. Исламшыл Millî Görüş ұйымы Fatih мешітін, сондай-ақ Ульмер көшесіндегі мешітті де күтіп бағуда.

Саясат

Аален Эссинген және Хюттлинген қалаларымен қалалық бірлестік құрды.

Кеңес

2014 жылғы 25 мамырдағы жергілікті сайлаудан бастап қала кеңесі бес жыл мерзімге 51 өкілден тұрады. Орындықтар партиялар мен топтарға төмендегідей бөлінген (өзгерістер 2004 жылғы екінші соңғы сайлауға қатысты):

+ 2014 жылдан бастап қалалық кеңес Парламенттік топ Сайлау нәтижесі ± Күші ±
ХДС 37,4 % +1,2 п.п. 19 орын -2
СДП 22,9 % -0,5 п.п. 11 орын -2
Альянс 90/Жасылдар 15,6 % -0,1 п.п. 8 орын -1
Еркін сайлаушылар Ален 11,5 % +11,5 п.п. 6 орын +6
Солшылдар/Аленді қолдағандар 7,3 % -0,3 п.п. 4 орын +1
ФДП/FW 3,4 % -10,4 п.п. 2 орын -5
Белсенді азаматтар (Aktive Bürger) 1,9 % -1,5 п.п. 1 орын 0

Театр

1991 жылы құрылған Аален қалалық театры жылына 400-ден 500-ге дейін қойылымдар қояды.

Шубарт әдеби сыйлығы

Қала 1955 жылы балалық шағы мен жастығын Аленде өткізген Кристиан Фридрих Даниэль Шубартты еске алу үшін "Шубарт әдеби сыйлығын" (Schubart Literaturpreis) тағайындады. Бұл Баден-Вюртембергтегі ең ерте әдеби сыйлықтардың бірі болып табылады және екі жылда бір рет Шубарттың "либералдық және сауалдық ойлауымен" үйлесетін неміс тілінде жазатын жазушыларға беріледі. Сыйлықтың сомасы 12 000 еуроны құрайды.

Музыка

1958 жылы құрылған "Ален қаласының музыка мектебі" бүгінде 30 мамандық бойынша 27 музыка оқытушысынан білім алатын 1500-ге жуық оқушыны қамтиды. 1977 жылы Ааленде симфониялық оркестр құрылды, қазір ол "Аален симфониялық оркестрі" деп аталады және көбінесе музыка мектебінің оқытушылары мен оқушыларынан тұрады. Оркестр жыл сайын үш қоғамдық концерт өткізеді: қаңтарда "Жаңа жылдық концерт", шілдеде "Симфониялық концерт" және желтоқсанда "Рождестволық концерт". Сонымен қатар, Ааленде "Аален джазфестивалі" сияқты музыка фестивальдері үнемі өтіп тұрады. Аален ерікті өрт сөндірушілер тобы 1952 жылдан бері марш-оркестрге ие, оның тарихы 1883 жылға дейін жетеді. 1959 жылы оркестр тележүргізуші Питер Франкенфельдтен телешоуда болған кезде алғашқы глокеншпилін алды. Ааленде туған танымал неміс рэпері, дизайнер және әншісі, "Cro" есімімен танылған, өзінің балалық шағын осы қалада өткізді.

Өнер

Аален өнер бірлестігі 1983 жылы коммерциялық емес өнер қауымдастығы ретінде құрылды және қазіргі күні Ескі қалалық әкімдікте орналасқан. 400-ден астам мүшесі бар бұл мекеме халықаралық суретшілердің жеке және топтық көрмелерін ұйымдастырады. Ол Неміс өнер қауымдастықтарының жұмыс тобына (ADKV) – коммерциялық емес өнер қауымдастықтарының бас ұйымына мүше болып табылады.

Мұражайлар

Аленнің орталық ауданында екі мұражай бар: "Ален Лаймс мұражайы" (Limesmuseum Aalen) шамамен 200 жылға дейін Альп тауларының солтүстігіндегі ең ірі римдік атты әскер бекінісі орналасқан жерде салынған. Ол 1964 жылы ашылды. Мұражайда рим дәуірінен қалған көптеген заттар қойылған. Мұражайдың қасындағы атты әскер бекінісінің қираған қалдықтары мұражай келушілеріне ашық. Мұражай аумағында әр екі жылда бір рет рим фестивалі өтеді (төменде қараңыз). Тарихи қала әкімшілігінің ғимаратында орналасқан геологиялық-палеонтологиялық мұражайда Швабиялық Журадан 1500-ден астам қазба жәндіктері, оның ішінде амонититтер, ихтиозаврлар және кораллдар көрсетілген. Вальдхаузен ауданындағы "Хейматстубль" жергілікті тарих мұражайында ауыл шаруашылығы және ауылдық өмірге арналған көрме ұйымдастырылған. Вассаральфинген ауданында тағы екі мұражай бар: Вассаральфинген мұражайы жергілікті тарих көрмесінен және Герман Плок, Гельмут Шустер және Зигер Кёдердің туындыларын қамтитын өнер галереясынан тұрады. Сонымен қатар, Schwäbische Hüttenwerke болат зауытының пеш тақталарының жинағы, суретшілер, модельдеушілер және құйма табақтың жобалаудан бастап дайын өнімге дейінгі өндіріс процесі ұсынылған.

Ескерткіш орындары

Вассералфинген кен орнының үстіндегі Шиллерлинде ағашының жанында Натцвайлер-Струтхоф концентрациялық лагерінің қосалқы лагерінің сол жерде өлтірілген төрт тұтқынына арналған ескерткіш тас орнатылған. Сонымен қатар, Вассералфингендегі зиратта "Гитлердің құрбандарына" деген поляк тіліндегі жазуы бар ескерткіш бар, ол жерде көмілген мәжбүрлі еңбекшілерді еске алады.

Шіркеулер

Қала орталығында Евангелиелік лютерандық Сент-Николас шіркеуі басым тұр. Жаяу өтетін аймақтың ортасында орналасқан бұл шіркеудің қазіргі түрі 1765 және 1767 жылдар аралығында салынды. Алендегі жалғыз маңызды кеш барокко стиліндегі ғимарат және Ален евангелиелік лютерандық приходының бас шіркеуі болып табылады. Сент-Джон шіркеуі қаланың батыс бөлігіндегі Сент-Джон қорымының ішінде орналасқан. Ғимараттың 9 ғасырға дейін салынғаны болжанып, Вюртембергтегі ең көне сақталған шіркеулердің бірі есебінде тұр. Шіркеу ішінде 13 ғасырдың басында салған фрескалар бар. Алендегі басқа шіркеулер туралы ақпарат алу үшін Діндер бөліміне қараңыз.

Ескі қала әкімдігі

Ескі қала үйі туралы ең алғашқы жазба 1575 жылға қатысты. Оның сыртқы қабырғасында 1664 жылғы ең көне герб сақталған. 1851 жылға дейін ғимаратта "Крон Пост" атты қонақ үй де орналасқан, ол Thurn und Taxis пошта компаниясының станциясы болған. Бұл жерде көптеген белгілі тұлғалар болған. Сондықтан "Наполеон терезесі" деп аталатын, үстіне "N" әрпі салынған терезе, 1805 жылы француз императоры Наполеон Бонапарттың мұнда болғанын еске түсіреді. Аңыз бойынша, ол "Аленнің тыңшысы" деп сарбаздарының әжуасынан сескеніп, осы терезеге басын қатты соғып, қан шыққан.

Бақылау орталығы

Аален обсерваториясы 1969 жылы Шубарт гимназиясының мектеп обсерваториясы ретінде салынған. 2001 жылы ол халыққа ашық обсерваторияға айналдырылды. Содан бері оны Аален астрономиялық қоғамы ("Aalen Astronomical Society") басқарып келеді. Ол Шиллерхое төбесінде орналасқан және екі линзалық телескопқа ие. Олар Carl Zeiss AG компаниясымен жасалған, оның бас кеңсесі жақын маңдағы Оберкохенде орналасқан және Ааленде өндіріс орны бар (төменде қараңыз). Обсерваторияда экскурсиялар мен лекциялар жүйелі түрде өткізіледі.

Валдхаузен желдік паркі

Windpark Waldhausen жел электр станциясы 2007 жылдың басында жұмысын бастады. Ол 2 МВт номиналды қуаты бар жеті REpower MM92 жел турбинасынан тұрады. Әрбір жел турбинасының орташа биіктігі , ал ротор диаметрі .

Албюмле бақылау мұнарасы

Аалбаумле биік бақылау мұнарасы Лангерт тауының үстіне салынған. Бұл танымал саяхат орны 1898 жылы салынды және 1992 жылы қайта жөнделді. Одан Ален мен Велланд аймағына, Розенштейн тауы мен Эллвангенге дейін әдемі көрініс ашылады. Мұнараның ішінде ойын алаңы мен шатыр орналасқан. Мұнарадағы ту кабинадағы мейрамхана ашық екенін көрсетеді.

Спорт

Футбол командасы VfR Aalen 1921 жылы құрылған және 2012 мен 2015 жылдар аралығында 2-ші неміс лигасына қатысты, содан кейін 3-ші лигаға түсіп қалды. Оның ойын алаңы қаланың батысында орналасқан Scholz Arena, ол 2008 жылға дейін Städtisches Waldstadion Aalen ("Ален қалалық орман стадионы") деп аталатын. 1939 жылдан 1945 жылға дейін VfR Германияның бірнеше басым футбол лигаларының бірі болған Gauliga Württemberg-те ойнады. KSV Aalen Федералды күрес лигасынде күреспен айналысады. Олар 2010 жылы командалық күрес бойынша Германия чемпионы атанды. Оның алдындағы KSV Germania Aalen клубы 2005 жылы таратылды, ол 1976 жылдан бері сегіз рет Германия чемпионы және бес рет күміс жүлдегер атанды. Тағы бір Ален клубы, TSV Dewangen 2009 жылға дейін Федералды лигада күресті. MTV Aalen арқылы американдық футбол және бейсбол сияқты екі американдық спорт түрі де дамытылуда. Волейбол Ален қаласында жылдар бойы танымал болып келеді. DJK Aalen командасының бірінші ерлер құрамы 2008/09 маусымында өңірлік лигаға іліккеніне қол жеткізді. Ostalb шаңғы трассалары қала орталығынан оңтүстікке қарай, Шваб Юрасының солтүстік беткейінде орналасқан. Шаңғы спорты аймағына екі диск лифті кіреді, олардың тік көтерілуі , екі шаңғы жолы бар, олардың ұзындығы және жаңа бастаушыларға арналған трасса бар.

Рейхстадтер күні

1975 жылдан бері Reichsstädter Tage ("Императорлық қала күндері") фестивалі жыл сайын қыркүйек айының екінші апта соңында қала орталығында өткізіледі. Бұл Ост-Вюртемберг аймағындағы ең ірі фестиваль болып есептеледі және Ladenschlussgesetz кодексіне сәйкес сауда күнімен байланысты. Фестивальге серіктес қалалардан делегациялар да қатысады. Қала әкімдігінің алаңында жексенбі күні бірлескен діни қызмет өткізіледі.

Рим мейрамы

Халықаралық Рим фестивалі (Römertage) бұрынғы Рим бекінісі орнында және қазіргі Лайм музейінің аумағында екі жылда бір рет өткізіледі. 2008 жылы фестивальдің тоғызыншы мәрекесіне шамамен 11 000 адам келді.

Аален джаз фестивалі

Жыл сайын қарашаның екінші аптасында Аален джаз фестивалі танымал және жаңадан көзге шығып келе жатқан музыканттарды Ааленге шақырады. Бұл фестивальде бұған дейін Майлс Дэвис, Б. Б. Кинг, Рей Чарльз, Дэвид Мюррей, МакКой Тайнер, Ал Джарро, Эсбьёрн Свенссон және Альберт Мангелсдорф сияқты музыканттар өнер көрсеткен. Фестиваль көктем мен жаз айларында жеке концерттермен толықтырылады, жалпы саны жеке концерттерді есептегенде шамамен 25 концерттен тұрады және оған барлығы шамамен 13 000 адам қатысады.

Экономика және инфрақұрылым

2008 жылы Аален қаласында әлеуметтік сақтандыруға жататын 30 008 жұмыскер болды. Олардың 13 946-сы (46,5 пайыз) өндіріс секторында, 4 715-і (15,7 пайыз) сауда, қосымша қызметтер, қонақүйлер және көлік саласында, ал 11 306-сы (37,7 пайыз) басқа да қызмет көрсету салаларында жұмыс істеді. Жыл сайын 16 000 жұмыскер жұмысына жол тартады, олардың шамамен 9 000-ы қалада тұрып, сыртқа жұмысқа балады. Ааленде барлығы 4 700 кәсіпорын бар, олардың 1 100-і тіркелген. Қалғандары 2 865 шағын кәсіпорын және 701 қолөнер кәсіпорнынан тұрады. Ааленде металл өңдеу және машина жасау өнеркәсібі басым болып табылады. Басқа салалар: оптика, қағаз өндірісі, ақпараттық технологиялар, химия, тоқыма өнеркәсібі.

Автобус

Ален сонымен қатар ОсталбМобиль автобус желісінің аймақтық орталығы болып табылады, ол Ален ауданының көлік желісі. Автобус бағыттарын OVA және RBS RegioBus Stuttgart сияқты аймақтық компаниялар пайдаланады және күтіп ұстайды.

Көше

Ален/Вестхаузен және Ален/Оберкохен қиылыстары Аленді А7 автобанымен (Вюрцбург–Фюссен) байланыстырады. Аленмен байланысатын федералдық жолдар (Bundesstraßen) – B 19 (Вюрцбург–Ульм), B 29 (Вайблинген–Нөрдлинген) және B 290 (Таубербишофсхайм–Вестхаузен). 1977/78 жылдары құрылған «Швабия ақындары жолы» (Schwäbische Dichterstraße) туристік маршруты Ален қаласынан өтеді. Қала ішінде бірнеше автобус бағыттары жұмыс істейді. Omnibus Verkehr Aalen компаниясы Германияда 1966 жылдан бері екі қабатты автобустарды пайдаланатын сирек компаниялардың бірі. 2007 жылдан бері аудандық бірыңғай тарифтік жүйе – OstalbMobil қолданыста.

Әуе көлігі

Халықаралық байланыстарды ұсынатын Штутгарт әуежайы шамамен қашықтықта, пойызбен саяхат уақыты 100 минутты құрайды. Аленнің оңтүстік-шығысында орналасқан Ален-Хайденхайм әуежайында кішкентай ұшақтарға рұқсат беріледі. Жақын маңдағы ұшу алаңдары Хьюбах және Бартоломада орналасқан.

Велосипед

Ален қаласынан өтетін велосипед жолдары – Deutscher Limes Radweg («Германиялық Лайм велосипед жолы») және Kocher Jagst велосипед жолы.

Қоғамдық нысандар

Ааленде жергілікті округтік сот (Amtsgericht), Штутгарт еңбек сотының бөлімшелері, нотариус кеңсесі, салық инспекциясы және жұмыспен қамту орталығы орналасқан. Ол Осталб аудандық әкімшілігінің, Евангелиелік лютеран шіркеуінің Ален деканатының және Роттенбург-Штутгарт Рим-католик дінбасылығының Осталб деканатының орны болып табылады. Штутгарт әкімшілік соты, Штутгарт еңбек соты және Ульм әлеуметтік сақтандыру соты Аален қаласына қатысты мәселелерді қарастырады. Ааленде 1873 жылға дейін Bürgerspital ғимаратында, кейін Alte Heidenheimer Straße көшесіндегі ғимаратта орналасқан қалалық аурухана болды. 1942 жылы аурухана аудандық билікке берілді. Қазіргі Осталб клиникасы деп белгілі Кальблсрайн ауданындағы аудандық аурухана 1955 жылы ашылды.