Кіріспе
Маргарет Гарнер – Ричард Дэниелпурдың Тони Моррисонның ағылшын тіліндегі либреттосына жазған екі актілі операсы. Опера қашып кеткен құл Маргарет Гарнердің өміріндегі нақты оқиғаларға шала-шарпы негізделген. Мичиган опера театры, Цинциннати операсы және Филадельфия операсының бірлескен тапсырысымен 2005 жылдың 7 мамырында Мичиган штатының Детройт қаласындағы Детройт опера үйінде тұңғыш рет қойылды, бас рөлде Денйс Грейвс өнер танытты.
Негізгі мәліметтер және жұмыс тәжірибесі
Морисон бұрын өзінің "Сүйікті" романы үшін тарихи Маргарет Гарнерді шабыт көзі ретінде пайдаланған. Бұл афроамерикалықтардың өмірі мен тәжірибесі туралы жазылған бірнеше опералардың бірі; басқа да белгілі мысалдар – Джордж Гершвиннің "Порги мен Бесс" (1935) және Скотт Джоплиннің "Тремониша" (1910/1972). Опера еркіндік, жеке және қоғамдық қарым-қатынастар тақырыбын зерттейді және афроамерикалық спиричуэлс музыкалық дәстүрін пайдаланады. Бұл автор үшін алғашқы либретто және композитор үшін алғашқы опера болды. Дэниелпур операны 1998 жылы жұмысын бастады. Операның тұңғыш көрсетілімі 2005 жылдың 7 мамырында Детройтте өтті; 2005 жылдың шілдесінде Цинциннатиде және 2006 жылдың ақпан айында Филадельфияда қойылды. Үш театр компаниясы операға 2 миллион доллардан астам қаражат жұмсады. Тұңғыш қойылымдағы бас рөлді Денис Грейвс орындады, онда жүзге жуық актер, тұтанған машақтар, сахнадағы дарға асу және қара ұнтақты тапаншалар қолданылды. Операға үлкен актерлік құрам қажет болды, себебі құлдар мен құл иелерін бейнелеу үшін жеке африкалық және еуропалық хорлар қажет еді. Бастапқы актерлік құрамның басқа мүшелері – Анджела М. Браун Силла рөлінде, Грег Бейкер Роберт Гарнер рөлінде, Род Гилфри Эдвард Гейнс рөлінде, Роджер Хониуэлл аукционшы рөлінде және Джон Мак Мастер Кейси рөлінде ойнады. Кенни Леон режиссерлік жасады. Джесси Норман бастапқыда Силла рөліне шақырылған, бірақ ол бас тартып, оның орнына Браун келді. Опера 2006 жылы Солтүстік Каролина штатының Шарлотта қаласындағы "Опера Каролина", 2007 жылы Нью-Йорк опера театры және 2008 жылы Детройт пен Чикаго қалаларында қойылды. Ұлттық қоғамдық радио "Каролина" қойылымын эфирге берді.
Рөлдер
РольДирижер: Стефан Лано) Маргарет Гарнер, құлмеццо-сопрано Денис ГрейвсРоберт Гарнер, құл, оның күйеуібасс-баритон Грег БейкерСилла, құл, оның анасысопрано Анжела М. БраунЭдвард Гейнс, плантация иесібаритон Род ГилфриКэролин, оның қызысопрано Келли КадусДжордж Хэнкок, оның жақын досы, кейін күйеуітенор Джонатан БойдАукционшытенор Роджер ХанивеллКейси, қадағалаушытенор Джон МакМастерҮш судьятенор, баритон және бас-баритонҚара құлдар, ақ құл иелері
Қысқаша мазмұны
Сюжет құл Маргарет Гарнердің жаңа қожайыны Меплвудқа, ол тұтқынға алынған Кентукки плантациясына келгенін көрсетеді. Маргарет жаңа иесінің назарына түсіп, "үлкен үйде" жұмыс істеуге алынады, ал күйеуі Роберт басқа фермаға жалға беріледі. Плантация иесі Эдвард Гейнс Маргаретті жыныстық объект ретінде қараса, оның қызы Кэролайн Маргаретті бір жақтан ана ретінде қабылдайды. Кэролайнның құдалық тойында Гейнс пен оның қызы Маргаретке деген құрмет мәселесінен туындаған жанжалға ұшырайды. Роберт Маргарет пен балаларымен қашып кету үшін оралады; оның анасы Силла бостандықтың жаңа салтына үйренуге тым ескімін деп, қашуға бас тартады. Олар қашуға дайындалып жатқанда, бақылаушы Кейси оларды табады және болған күрестен кейін Роберт оны өлтіреді. Жұбайлар екі баласымен қашып кетеді, бірақ кейін Гейнс пен оның жасағы оларды табады. Соңынан Роберт тұтқынға алынып, дарға асылады. Маргарет екі баласын құлдыққа қайтарудан сақтау үшін өлтіреді, бірақ оны тірі ұстайды. Гейнс Маргаретке оның құлдарын, яғни балаларын өлтіргені үшін "мүлікті жою" айыбын тағып, қылмыстық сотқа беруге мәжбүрлейді. Кэролайн Гейнстен Маргареттің ісін кісі өлтіру ретінде қарауды және құлдықты жою жолындағы күштерге қолдау көрсетуді сұрайды, соның арқасында құлдардың адамдығы мойындалады. Ол бас тартады. Сот Маргареттің кінәлі екенін анықтап, өлім жазасына кеседі. Гейнс Кэролайнды жоғалтудан қорқады. Өзін "абыройлы" адам ретінде сезінеді, Маргарет кінәсін мойындаса, жазасын жеңілдетуге уәде береді. Маргарет оған мән бермей, өз еркімен дарға асылу платформасынан секіріп түседі.
Тарихи ақиқат
Опера Маргарет Гарнердің өмірі мен іс-әрекетіне тарихи жағынан дәл келмейді. Тарихи шындықтың бірнеше айқын өзгерістері бар: Роберт Гарнер ешкімді өлтірген жоқ және оны дарға аспаған. Ол от ашу кезінде отбасын қайта ұстауға келген құл сатушылардың екеуін жаралады. Ол қашудан және қайта ұсталудан аман қалды, содан кейін Азамат соғысында Одақ армиясының жағында күресті. Ол Том мен Сэм есімді екі ұлын тәрбиеледі және 1871 жылы кемеде жұмыс істеген кезде алған кеуде жарақатынан қайтыс болды. Маргарет Гарнер қашқан кезде жүкті болған, ал қайта ұсталу қаупі туғанда Мэри есімді баласының біреуін өлтірді. Қалған үш баланың екеуі – Том мен Сэм – есейді. Ұлы Силла он айлық шамасында қайтыс болды, олар (Маргарет және Силла) бу тілігімен (Нью-Орлеандағы құл сату нарығына бара жатқанда) басқа кемемен соқтығысқанда суға түсіп кетті. Маргарет дарға асылмады және кемелердің соқтығысынан аман қалды. Ол күйеуімен бірге Миссисипи штатындағы плантацияға сатылды, онда Маргарет 1858 жылы ішек қызбасынан қайтыс болды. Маргареттің соты оның қызын өлтіруіне емес, 1850 жылғы қашқан құлдар туралы заңға бағытталды.
Robert Garner did not kill anyone, and was not lynched. In a shootout, he wounded two of the slave hunters sent to recapture his family. He survived the escape and recapture, and fought on the Union side in the Civil War. He raised two sons, Tom and Sam, and died in 1871 from a chest injury he suffered while working on a ship. Margaret Garner was pregnant at the time of her escape, and killed one of her children, Mary, when faced with recapture. Of the three other children, two sons, Tom and Sam, lived to maturity; a daughter Cilla was drowned at the age of ten months when she and Margaret were thrown overboard in a collision of their steamboat (headed for the slave market in New Orleans) with another ship. Margaret was not hanged, and survived the ships' collision. She and her husband were sold to a plantation in Mississippi, where Margaret died of typhoid fever in 1858. Margaret's trial was focused primarily on the Fugitive Slave Law of 1850, rather than on the killing of her daughter.