Кіріспе

Ирландиялық газет редакторы

(Роберт Джон) Дуглас Гагеби (29 қыркүйек 1918 – 24 маусым 2004) – өзінің буынындағы ең көрнекті ирланд газет редакторларының бірі. Оның өмірі жақсы құжатталған, ал 2006 жылы оның көптеген әріптестері жазған эсселер жинағы жарық көрді [«Жарқын, сұлу күндер: Дуглас Гагеби және «Ирланд Таймс»», ред. Эндрю Уиттакер, Дублин, A&A Farmar, 2006]. Гагеби Дублинде, Ренелақтағы 54 Upper Beechwood Avenue мекенжайында, Белфаст туған мемлекеттік қызметкер Томас Гагеби отбасында дүниеге келді. Оның анасы, Этель Элизабет (туған тегі Смит), Каван округынан шыққан мектеп мұғалімі болған. Дуглас үш жасқа толғанда Гагеби отбасы Белфастқа көшті, себебі оның әкесі Солтүстік Ирландия мемлекеттік қызметіне жұмысқа орналасты. Оның әкесінің әкесі Роберт Гагеби 1910 жылы Белфаст Солтүстік сайлау округынан Лейборист партиясынан парламенттік кандидатқа түскен, сондай-ақ 20 жыл бойы Белфаст қалалық кеңесінің депутаты болды, алғаш рет 1898 жылы Тәуелсіз Лейборист партиясы қолдаған кәсіби одақ өкілі ретінде сайланды. Ол Белфаст Корольдік академиясында және Дублин Тринити колледжінде білім алды, онда 1940 жылы қазіргі тілдер (француз және неміс тілдері) бойынша ғалым болып сайланды. Ол сонымен қатар студенттік газет «Trinity News»-те де белсенді қатысты. Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Ирландия армиясына қарапайым сарбаз болып қосылды. Кейіннен офицерлік шен алып, барлау қызметінде қызмет етті. Соғыстан кейінгі Германиядан «The Irish Press» газетіне репортаждар жіберді және «Irish News Agency» агенттігінде Конор Круз О'Брайеннің жетекшілігінде жұмыс істеді. 1954 жылы ол «Evening Press» газетінің алғашқы редакторы болды. 1963 жылы «The Irish Times» газетінің редакторы болып тағайындалды, ол 1986 жылға дейін бұл қызметте болды, 1974 жылы қысқа мерзімді зейнеткерлікке шыққаннан кейін қайта қызметке оралды. Ол «Ирланд Таймс» газетін юнионистік басылымнан сәтті ирландтық ақпараттық журналына айналдырғаны үшін мақталады.

"Ақ негр" дау-дамайлары

2003 жылы The Irish Times газетінің директоры (кейін төраға) майор Т. Б. Макдауэлл Гагебиді 1960 жылдардағы Солтүстік Ирландия азаматтық құқықтар қозғалысы кезінде газеттегі көзқарастары мен рөлі үшін «ақ терілі қара» деп атағандығы белгілі болды. Бұл пікір Ұлыбританияның Дублиндегі елшісі сэр Эндрю Гилкристтің 1969 жылғы 2 қазандағы, Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігінің Ирландия бөлімінің басшысы Келвин Уайтқа жазған хатында кездеседі. Гилкрист Макдауэллмен болған сөйлесулерін айта келіп, ол Солтүстік Ирландиядағы британ үкіметін толық қолдағанын және Гагебидің КРМ туралы хабарлауына қарсы екенін білдіргенін атап көрсетті. Дегенмен, тарихшы Марк О'Брайен «Лондонмен байланысқа қарамастан, Макдауэллдің іс-әрекеттері Гагебидің Солтүстік Ирландия тақырыбындағы редакциялық мақалаларына кедергі келтірмеді» деп мәлімдейді, себебі Макдауэлл редакциялық тәуелсіздікке сенгендіктен (Гагебидің ұлтшыл көзқарастарымен күресіп, келіспесе де) және Гагеби газетті коммерциялық жағынан табысты етіп дамытқандықтан.