Кіріспе

Солтүстік Ирландиядағы күнделікті газет

News Letter – Солтүстік Ирландияның басты күнделікті газеттерінің бірі, дүйсенбіден сенбіге дейін жарық көреді. Бұл әлемдегі үздіксіз шығып келе жатқан ең көне ағылшын тіліндегі күнделікті газет, алғаш рет 1737 жылы басылған.

Тарих

1737 жылы құрылған News Letter газеті алғаш рет Белфасттағы Джойдың кіреберісінде басылды. Бұл қала орталығындағы тар көшелердің бірі және қазіргі уақытта Генридің пабы (бұрынғы МакКракен) орналасқан. Ол Генри Джой МакКракеннің есімімен аталады, ол ирланд пресвитериан және Ирландияның солтүстігіндегі Біріккен ирландтар республикалық қоғамының жетекші мүшесі, сондай-ақ News Letter газетінің негізін қалаушының немересі. Джой отбасы гугеноттардан тараған және 18-ғасырдағы Белфаст өмірінде белсенді қатысып, қала тарихы туралы материалдарды жинақтаған. Газетті құрған Фрэнсис Джой ғасырдың басында Антрим графтығының Киллеад ауылынан Белфастқа келген. Белфастта ол қала билеушісінің (мэрінің) қызына үйленді және адвокаттық практикасын ашты. 1737 жылы ол қарызын өтеу үшін кішкентай баспахана сатып алып, оны Бридж-стритте қаланың алғашқы газетін шығару үшін пайдаланды. Кейіннен отбасы Баллименада қағаз фабрикасын сатып алып, өз басылымдарына ғана емес, бүкіл Ольстерге жеткілікті қағаз өндіре алды. News Letter газетінің сақталған ең ерте нұсқасы 1738 жылдың 3 қазанында жарық көрген (қазіргі күнтізбе бойынша 14 қазанға сәйкес келеді). Осы көне нұсқадан алынған үлгілерде Ньюберидегі қарақшылық шабуыл (онда қарақшы "Сардиниялық азаматтан гинеялық қап пен қымбат сцимитарды" ұрлаған) және Бэллихомедегі жылқы ұрлығы ("Төрт жастағы, шамамен он төрт қол биіктігіндегі") туралы хабарламалар бар. Ғасырлар бойы News Letter газеті 77 премьер-министр мен 10 монархтың билігін жариялап келді. Бастапқыда аптасына үш рет шығатын газет 1855 жылы күнделікті болып шықты. Ирландияның бөлінуінен бұрын News Letter газеті бүкіл аралға таратылды.

Қиындықтар

1972 жылғы 20 наурызда қала орталығының солтүстігіндегі Донегалл көшесіндегі газет кеңсесі ИРА тарапынан бомбаланды. Газет сол кезде "Черч-стриттегі бұрыштың арғы жағында тағы бір бомба туралы екі жалған хабарлама келіп түсті; адамдар эвакуацияланды – нағыз бомбаға қарай" деп хабарлады. Ол сағат 11:58-де, бомбаның орны туралы нақты ескерту берілгеннен кейін үш минут өткен соң жарылды. Жеті адам қаза тауып, 140-тан астам адам жарақат алды (жарақат алғандардың арасында газет қызметкерлері де болды). Бірақ газет келесі күні жарық көрді. News Letter редакциясының бүгінгі редакциондық бағытының тұрақты тақырыбы – адамдарға Қақтығыс кезіндегі жарымәскери қантөгістің масштабын еске салу, ал қылмыстардың көп бөлігі әлі де шешілмей отыр.

Бүгін

Соңғы жылдары газеттің бизнес-моделі жазылымдарды арттыруға бағытталған (қағаз басылымы үшін үйге жеткізу және таңдап алу, цифрлық басылым үшін мобильді құрылғылар/ноутбуктер). Онлайн режимінде төлем қабырғасы (paywall) қолданылады, ол адамдарға жазылмай аптасына бес мақала оқуға мүмкіндік береді (бірақ кейбір мазмұн қасақана төлем қабырғасының артында қалдырылады). 2016 жылдың екінші жартысында News Letter Ұлыбританиядағы ең қарқынды өсіп келе жатқан аймақтық жаңалықтар сайты болды. 1828 жылға дейінгі News Letter-дің тарихи нөмірлері Британдық газет архивінде цифрлық форматта іздеуге және қарауға қолжетімді. Белфаст қалалық кітапханасына іргелес, қала орталығының солтүстік жағында орналасқан Белфаст газет кітапханасында да News Letter-дің тарихи нөмірлері сақталған. Газеттің үш айлық архивтік нөмірлерін сатып алуға болады.

Басқа басылымдар

Газет сейсенбі және сенбі күндері "Фарминг Лайф" атты ауыл шаруашылығына арналған қосымшаны жариялайды, ол газеттің ішіне қоса беріледі. Сондай-ақ, газет сенбі күндері мақалалар мен пікірлерді, сондай-ақ телебағдарламалар кестесін қамтитын демалыс күндеріне арналған қосымша шығарады. 12 шілде мерекесіне арналған қосымша да жарияланады. "Жаңалықтар хатындағы" 2016 жылдан бері жалғасып келе жатқан Жаңаруға қатысты жылуға ынталандырулар туралы хабарлаудан бөлек, газеттің (бұрынғы) саяси тілшісі Сэм МакБрайдтың ("Ақша үшін күл" дауы мен Солтүстік Ирландияның құпия жаңа элитасының ішкі тарихы) атты кітабы 2019 жылы "Меррион" баспасында жарық көрді. Сэм МакБрайд Солтүстік Ирландия мәселелері жөніндегі белгілі медиа-сарапшы.