Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Батыс Германиядағы қарулы күштерді қайта құру
Батыс Германияның қайта қарулануы (Wiederbewaffnung) Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі онжылдықтарда басталды. Неміс милитаризмінің тағы да көтерілуі мүмкін деген қауіптер жаңа әскердің НАТО қолбасшылығымен одақтық аяда жұмыс істеуіне себеп болды. Бұл оқиғалар 1955 жылы Батыс Германияның қарулы күштері – Бундесвердің құрылуына әкелді. Бундесвер атауы бұрынғы генерал Хассо фон Мантеуффель ұсынған компромистік шешім болды, ол жаңа күштерді нацистік Германияның біріккен әскерлерін білдіретін Вермахт терминінен ерекшелеу үшін қабылданды.
Өмірбаян
1945 жылғы Моргентау жоспары одақтас Германияны қару-жарақ өнеркәсібін және әскери күшке қажетті басқа да маңызды салаларды жою арқылы өндірістен бұрынғы деңгейге дейін төмендетуге шақырды, осылайша соғыс жүргізу қабілетін жойды. Алайда, Германияға азық-түлік импорттаудың жоғары құны және кедейлік пен аштықтың немiс халқын коммунизмге итермелейтінінен қауіптенген АҚШ үкіметі 1946 жылдың қыркүйек айында Мемлекеттік хатшы Джеймс Ф. Бернстің «Германия саясатын қайта қарау» деген сөйлеуі арқылы бұл жоспардан бас тарды. Бұл немiстерге болашаққа үміт сыйлады, сонымен қатар, суық соғыстың басталуын көрсетті. Ұлыбритания мен АҚШ оккупацияның алғашқы үш жылында Германиядағы қарусыздандыру бағдарламасын жалғастырды. Өнеркәсіптің бұзуына наразылық күшейді және ол 1948 жылғы Маршалл жоспарының өнеркәсіптік өсуді ынталандыру мақсатына қайшы келді. 1949 жылдың 29 тамызында Кеңес Одағы RDS-1 атом бомбасын сынап, Батыс Еуропаның қорғаныс қажеттіліктерін қайта қарауға мәжбүр етті. 1950 жылдың маусым айында Корея соғысы басталды, бұл Батыс Германияда алаңдаушылық тудырды, сондай-ақ Солтүстік Кореяның және Шығыс Германияның әрекеттерінің арасында салмақтау жүргізілді. Франция мен Ұлыбритания екінші дүниежүзілік соғыста ауыр сынақтан өткендіктен, Германияның әскери әлеуетінің қайта жандануынан сақтанды. Лейбористік партияның солшыл фракциясының желі басшысы Анеурин Беван, Батыс Германияның қайта қарулануын қолдаған парламенттік дауыс беруде партиялық бағытқа қарсы шығып, партияның Ұлттық атқару комитетін бақылауға алды. Американдық саясаткерлер, мысалы сенатор Элмер Томас, Батыс Германияның қорғаныс жүйесіне қосылуы қажет екенін айтты. Ол «Германияның бірнеше дивизиясы АҚШ тарапынан қаруланған болуы керек, бірақ Германияның өзі қару-жарақ өндіруге рұқсат етілмеуі керек» деді. Батыс Германия канцлері Конрад Аденауэр Батыс Германияның егемендігін қайта алу үшін қайта қарулану ұсыныстарын пайдалануға ниеттенді. 1950 жылдың қыркүйек айындағы НАТО отырысында Франция Германияның НАТО-ға қосылуын қаламай, қайта қарулану операциясынан оқшауланды. Батыс Германия Аденауэрдің көрші елдердің алаңдаушылығын басу және ынтымақтастыққа дайындығын көрсету ниетімен НАТО-ға қосылуды қалады. АҚШ-тың бастапқы күмәндануы Дуайт Эйзенхауэр келісімді мақұлдағаннан кейін жойылды, және Батыс Германия операцияны қолдауға келісті. Батыс Германияны қайта қарулануға көндіруге жасалған танымал әрекеттердің бірі – Еуропалық қорғаныс қауымдастығы (ЕҚҚ) болды. 1950 жылғы Плевен жоспарының өңделген нұсқасы, ол Батыс Германия күштерін Еуропалық қорғаныс күштеріне біріктіруді ұсынды. Батыс Германия өңделген жоспарды қабылдап, қайта қарулануға қол жеткізілгендей болғанда, Франция 1954 жылдың тамызында бұл әрекетке вето қойды. 1955 жылы Батыс Германия НАТО-ға қосылды.
Бундесвера құрамасы
Ол кезде Шығыс не Батыс Германияда тұрақты қарулы күштер болған жоқ. Оның орнына олар жартылай әскери полиция күштеріне ие болды (батыс Бундесгренцшутц және шығыс Казерниерте Фольксполицей). Бундесвер (Батыс Германия әскерлері) бастапқыда АҚШ-тың Әскери көмек бағдарламасының қаражатымен қаруланды. Трипартиялық әскери-теңіз комиссиясы бойынша тәркіленген бұрынғы Крайгсмарин кемелерін АҚШ қайтарып берді. Бара-бара Батыс Германияның теңізшілері АҚШ-тың әскери кемелеріне орналасты, ал Батыс Германия өз флотын қамтамасыз етуге көмектесті. Операция Батыс Германияның тиімді әскери күштерге ие болуын қамтамасыз етуді көздеді. АҚШ Германияның болашақ әскери-теңіз флотын құруға көмектесу үшін әлеуетті теңізшілерді қарқынды оқытумен қамтамасыз етті. Неміс генералдары шағын әуе күшін, Луфтваффе, жер операцияларына қолдау көрсетуге бағытталған. Канцлер Конрад Аденауэрдің бюджеті шектеулі әуе күшін талап етті. Алайда, АҚШ Әуе күштері басшылары, шағын Люфтваффе штабымен үйлестіре отырып, американдық үлгідегі әлдеқайда үлкен Люфтваффеге табысты түрде көтерілді. Батыс Германия әскери қызметте 500 000 адамға дейін мақсат қойды, себебі Теодор Бланк Батыс Германияның Италиядан гөрі күшті әскери күшке ие болуын және оның үлесін арттыруды қалады. Өз ойын жеткізу үшін ол мына кестені пайдаланды:
Country Peacetime military strength Percentage of population United States 2,865,000 1.8 United Kingdom 772,000 1.5 France 850,000 2.0 Belgium 145,000 1.6 Netherlands 125,000 1.2 West Germany 500,000 1.0
To reach that goal, the West German border security force (Bundesgrenzschutz) was transformed into military personnel by using both conscripts and volunteers. West Germany instituted a policy of conscription, despite apprehension that the new fighting force would be compared to the Nazi era Wehrmacht. Erik Reger, the editor of the Berlin daily Tagesspiegel, was noted as saying, "As soon as Germany has soldiers, there will be war". He argued that military support could lead to a rightward shift in national politics. The Social Democrats argued that even though the military was expanded to a positive reception, it would not be enough to revive German militarism. Among many former German officers, however, there was the conviction that no future German army could be possible without a rehabilitation of the Wehrmacht. To that end, a group of former senior officers gathered on 9 October 1950 at Himmerod Abbey to produce a memorandum for Adenauer, which included these key demands:
All German soldiers convicted as war criminals (Kriegsverurteilte) would be released. The defamation of the German soldier, including those from the Waffen SS, would have to cease. Measures to assure the welfare of former soldiers and their widows would have to be taken. Adenauer accepted those propositions and in turn advised the representatives of the three Western powers that a German military would not be possible as long as German soldiers remained in custody or were brought before courts. The willingness of the former Allies to commute a number of sentences for incarcerated officers undoubtedly tied back to that condition. In the early months of 1951, public declarations from Dwight D. Eisenhower and other United States Armed Forces officers followed that outlined "a real difference between the German soldier and Hitler and his criminal group".
Ел Бейбіт уақыттағы әскери күштер Халықтың пайыздық үлесі
АҚШ 2,865,000 1,8
Ұлыбритания 772,000 1,5
Франция 850,000 2.0
Бельгия 145,000 1,6
Нидерланды 125,000 1,2
Батыс Германия 500,000 1.0
Country Peacetime military strength Percentage of population United States 2,865,000 1.8 United Kingdom 772,000 1.5 France 850,000 2.0 Belgium 145,000 1.6 Netherlands 125,000 1.2 West Germany 500,000 1.0
To reach that goal, the West German border security force (Bundesgrenzschutz) was transformed into military personnel by using both conscripts and volunteers. West Germany instituted a policy of conscription, despite apprehension that the new fighting force would be compared to the Nazi era Wehrmacht. Erik Reger, the editor of the Berlin daily Tagesspiegel, was noted as saying, "As soon as Germany has soldiers, there will be war". He argued that military support could lead to a rightward shift in national politics. The Social Democrats argued that even though the military was expanded to a positive reception, it would not be enough to revive German militarism. Among many former German officers, however, there was the conviction that no future German army could be possible without a rehabilitation of the Wehrmacht. To that end, a group of former senior officers gathered on 9 October 1950 at Himmerod Abbey to produce a memorandum for Adenauer, which included these key demands:
All German soldiers convicted as war criminals (Kriegsverurteilte) would be released. The defamation of the German soldier, including those from the Waffen SS, would have to cease. Measures to assure the welfare of former soldiers and their widows would have to be taken. Adenauer accepted those propositions and in turn advised the representatives of the three Western powers that a German military would not be possible as long as German soldiers remained in custody or were brought before courts. The willingness of the former Allies to commute a number of sentences for incarcerated officers undoubtedly tied back to that condition. In the early months of 1951, public declarations from Dwight D. Eisenhower and other United States Armed Forces officers followed that outlined "a real difference between the German soldier and Hitler and his criminal group".
Осы мақсатқа жету үшін Батыс Германияның шекаралық қауіпсіздік күштері (Bundesgrenzschutz) әскери қызметшілерге айналдырылды. Батыс Германияда жаңа әскери күш нацистік дәуірдегі Вермахтпен салыстырылатыны туралы қорқынышқа қарамастан, әскери міндеттілік саясаты енгізілді. Берлиндегі "Тэгесспигель" газетінің редакторы Эрик Регер: "Германияда солдаттар бар болған кезде соғыс басталады" деді. Ол әскери қолдау ұлттық саясаттың оңға қарай бұрылуына әкелуі мүмкін деп мәлімдеді. Социал-демократтар әскердің кеңейтілуіне оң жауап болғанымен, ол неміс милитаризмін қайта жаңғырту үшін жеткіліксіз деп санайды. Алайда, көптеген бұрынғы неміс офицерлері Вермахттың беделін қайта орнатпай, болашақ неміс армиясының болуы мүмкін емес деген сенімде болды. Осы мақсатта 1950 жылдың 9 қазанында бұрынғы жоғары офицерлер тобы Химмерод аббаттығында жиналып, Аденауэрге меморандум дайындады, онда мынадай негізгі талаптар қойылды:
Country Peacetime military strength Percentage of population United States 2,865,000 1.8 United Kingdom 772,000 1.5 France 850,000 2.0 Belgium 145,000 1.6 Netherlands 125,000 1.2 West Germany 500,000 1.0
To reach that goal, the West German border security force (Bundesgrenzschutz) was transformed into military personnel by using both conscripts and volunteers. West Germany instituted a policy of conscription, despite apprehension that the new fighting force would be compared to the Nazi era Wehrmacht. Erik Reger, the editor of the Berlin daily Tagesspiegel, was noted as saying, "As soon as Germany has soldiers, there will be war". He argued that military support could lead to a rightward shift in national politics. The Social Democrats argued that even though the military was expanded to a positive reception, it would not be enough to revive German militarism. Among many former German officers, however, there was the conviction that no future German army could be possible without a rehabilitation of the Wehrmacht. To that end, a group of former senior officers gathered on 9 October 1950 at Himmerod Abbey to produce a memorandum for Adenauer, which included these key demands:
All German soldiers convicted as war criminals (Kriegsverurteilte) would be released. The defamation of the German soldier, including those from the Waffen SS, would have to cease. Measures to assure the welfare of former soldiers and their widows would have to be taken. Adenauer accepted those propositions and in turn advised the representatives of the three Western powers that a German military would not be possible as long as German soldiers remained in custody or were brought before courts. The willingness of the former Allies to commute a number of sentences for incarcerated officers undoubtedly tied back to that condition. In the early months of 1951, public declarations from Dwight D. Eisenhower and other United States Armed Forces officers followed that outlined "a real difference between the German soldier and Hitler and his criminal group".
Соғыс қылмыскерлері ретінде сотталған барлық неміс сарбаздары босатылуы керек. Неміс сарбазына, оның ішінде Вафен-СС-ке қатысты жамандау тоқтатылуы керек. Бұрынғы әскери қызметшілердің және олардың жесірлерінің әл-ауқатын қамтамасыз ету шаралары қабылдануы керек. Аденауэр бұл ұсыныстарды қабылдады және өз кезегінде үш батыс державасының өкілдеріне неміс сарбаздары қамауда болған немесе сотқа тартылған кезде неміс әскерінің болуы мүмкін емес екенін айтты. Бұрынғы одақтастардың түрмеде отырған офицерлердің жазаларын жеңілдетуге дайындығы осы жағдаймен байланысты болды. 1951 жылдың басында Дуайт Д. Эйзенхауэр және АҚШ-тың басқа да қарулы күштерінің офицерлері "неміс сарбазы мен Гитлер мен оның қылмыстық тобының арасындағы нақты айырмашылықты" атап көрсетті.
Country Peacetime military strength Percentage of population United States 2,865,000 1.8 United Kingdom 772,000 1.5 France 850,000 2.0 Belgium 145,000 1.6 Netherlands 125,000 1.2 West Germany 500,000 1.0
To reach that goal, the West German border security force (Bundesgrenzschutz) was transformed into military personnel by using both conscripts and volunteers. West Germany instituted a policy of conscription, despite apprehension that the new fighting force would be compared to the Nazi era Wehrmacht. Erik Reger, the editor of the Berlin daily Tagesspiegel, was noted as saying, "As soon as Germany has soldiers, there will be war". He argued that military support could lead to a rightward shift in national politics. The Social Democrats argued that even though the military was expanded to a positive reception, it would not be enough to revive German militarism. Among many former German officers, however, there was the conviction that no future German army could be possible without a rehabilitation of the Wehrmacht. To that end, a group of former senior officers gathered on 9 October 1950 at Himmerod Abbey to produce a memorandum for Adenauer, which included these key demands:
All German soldiers convicted as war criminals (Kriegsverurteilte) would be released. The defamation of the German soldier, including those from the Waffen SS, would have to cease. Measures to assure the welfare of former soldiers and their widows would have to be taken. Adenauer accepted those propositions and in turn advised the representatives of the three Western powers that a German military would not be possible as long as German soldiers remained in custody or were brought before courts. The willingness of the former Allies to commute a number of sentences for incarcerated officers undoubtedly tied back to that condition. In the early months of 1951, public declarations from Dwight D. Eisenhower and other United States Armed Forces officers followed that outlined "a real difference between the German soldier and Hitler and his criminal group".
Бундесмарин құрамасы
АҚШ Екінші дүниежүзілік соғыстың теңіз тарихы бойынша ағылшын-американдық жобаға көмек көрсету мақсатында Теңіз күштерінің тарихи тобын (NHT) құрды. Екі ел де болашақ Батыс Германия теңіз күштерін кеңейтуге, бұрынғы теңіз соғысы туралы жақсырақ түсінік алуға көмектесу үшін неміс теңізшілер-ардагерлерін және теңіз саласындағы белсенділерін тартты. Бірақ, NHT жақын арада өзінің бағытын өзгертті.
Әсерлер
Германияның Бундесверінің өсуі Орталық Еуропада Батыс Германияның ықпалының артуының маңызды факторы болды. Бұл, 1951 жылғы Париж шартымен қатар, Батыс Еуропаның экономикалық ынтымақтастығының негізін нығайтып, соғыстан кейінгі Батыс Германияны Еуропалық қауымдастыққа интеграциялауға көмектесті. Сонымен бірге, Кеңес Одағы мұны Варшава шартының құрылуына негіздік себеп ретінде пайдаланды, бұл шарт Шығыс Еуропаның маңызды мемлекеттеріне айқын әскери және саяси бақылауды қамтамасыз етті.