Кіріспе

Сент-Джордж қорғанысы (Бейкер қорғанысы, Бирмингем қорғанысы немесе Басман қарсы шабуылы деп те аталады) – қара үшін дәстүрден тыс шахмат ашылысы. Ашылыс мына қимылдармен басталады:

1. e4 a6

Сент-Джордж қорғанысына Корольдік қадам ашылысы ретінде B00 ЭКО коды тағайындалған.

Тарих

Георгий қатысқан алғашқы шахмат ойыны – 1868 жылдың 11 желтоқсанында ағылшын әуесқой Дж. Бейкер мен алғашқы ресми әлем чемпионы Вильгельм Штайнц арасында өткен бір мезгілдегі ойын болды. Ойынды Бейкер жеңіп алды. Бұл дебютті қолдайтындар әдетте орталықты құрбан етуге және теориядан аулақ болуға дайын, флангтан шабуылдауға бейім ойыншылар. Майкл Басман мен Тони Майлз бұл дебютті ойнаған. Оның ең танымал мысалы – 1980 жылы Швецияның Скара қаласында өткен Еуропалық командалық шахмат чемпионатында Майлздың үстем әлем чемпионы Анатолий Карповты жеңгені. Сол кезде бұл дебют Майлздың туған қаласының атымен «Бирмингем қорғанысы» деп аталды. Борис Спасский де 1966 жылғы әлем чемпионатының 22-ші партиясында әлем чемпионы Тигран Петросянға қарсы, транспозиция арқылы болса да, Георгий қорғанысын ойнады. Бұл партия 1. d4 b5 (Польша қорғанысы) 2. e4 Bb7 3. f3 a6 (Георгийге көшу) деп басталды. Алайда, бұл дебют үшін сәтті болмады: Петросян жеңіп, титулын сақтап қалу үшін қажетті 12 ұпай жинады.

Теория

Ашылудағы негізгі жолдар 1. e4 a6 2. d4 b5-тен басталып, кейін тармақталады. Басты жол 3. Nf3 Bb7 4. Bd3 e6 5. O-O Nf6 деп жалғасады. Тағы бір маңызды жол – Үш пешка шабуылы, кейде Санкт-Джордж гамбиті деп аталады, ол 3. c4 e6!? 4. cxb5 axb5 5. Bxb5 Bb7 (қаралар 3...Bb7 ойнап, ақтардың құнды e-пешкасына қатысты b-пешкасын беруге дайын болуы мүмкін). Неоиспандық вариациясы испандық ойынның үлгісімен жасалған. Басты жол 1. e4 a6 2. d4 b5 3. Nf3 Bb7 4. Bd3 d6 5. O-O Nf6 6. Nbd2 Nbd7 7. Re1 e5, ал ойын 8. c3 c5 9. Bc2 Be7 10. h3 O-O деп жалғасуы мүмкін, онда ашылу испандық ойынның Брейер қорғанысына айналады. Бұл вариацияны Эрик Шиллер «Unorthodox Chess Openings» еңбегінде атап көрсеткен. Кейде Санкт-Джордж ақ епископтың b5-ке орналасуына кедергі келтіру үшін қолданылады, содан кейін француз қорғанысындағы сияқты 2...e6 3. Nf3 d5 жүрістері St. George қорғанысы мен француз қорғанысының гибридіне өтеді, өткір ойын мен жылдам патшалық қанатта шабуылдау мүмкіндіктерімен (сәйкес Advance 4. e5 c5 5. c3 Nc6 6. Bd3 Bd7 7. O-O cxd4 8. cxd4 Qb6 9. Be2 Nge7 10. Nc3 Nf4, қара кеңістікке ие, бірақ қамалданбаған, ал қара патшайымы 11...Na4 шабуылына осал) , Exchange (4. exd5 exd5 5. Bd3 Bd6 6. O-O Ne7 [6...Nf6? 7. Re1+±] 7. Re1 O-O), және Екі жылқы вариациялары (4. Nc3 Nf6 5. e5 Nfd7 6. Ne2 c5 7. c3 Nc6 8. a3 Be7 немесе 8...Qb6 және қамал жасамау, себебі бұл ақтардың патшалық қанаттағы шабуылына тікелей соқтығады) пайда болады. Ойын француз қорғанысына да ауысуы мүмкін: Тарраш, Қазіргі жүйе, 4. Ngf3, содан кейін Ашық Тарраш, Эуве-Керес желісі, 4...a6, теориялық жүріс 4...c5 ойналғаннан кейін. Осы қорғаныс бойынша теориялық жұмыстың көп бөлігін ағылшын халықаралық шебері Майкл Басман жасаған.

Ерекше ойындар

Анатолий Карпов Тони Майлзға қарсы, Еуропа командалық шахмат чемпионаты, Скара 1980: 1. e4 a6 2. d4 b5 3. Nf3 Bb7 4. Bd3 Nf6 5. Qe2 e6 6. a4 c5 7. dxc5 Bxc5 8. Nbd2 b4 9. e5 Nd5 10. Ne4 Be7 11. O-O Nc6 12. Bd2 Qc7 13. c4 bxc3 14. Nxc3 Nxc3 15. Bxc3 Nb4 16. Bxb4 Bxb4 17. Rac1 Qb6 18. Be4 O-O!? 19. Ng5 (19. Bxh7+!? қауіпті құрбандық) h6 20. Bh7+ Kh8 21. Bb1 Be7 22. Ne4 Rac8 23. Qd3 Rxc1 24. Rxc1 Qxb2 25. Re1 Qxe5 26. Qxd7 Bb4 27. Re3 Qd5 28. Qxd5 Bxd5 29. Nc3 Rc8 30. Ne2 g5 31. h4 Kg7 32. hxg5 hxg5 33. Bd3 a5 34. Rg3 Kf6 35. Rg4 Bd6 36. Kf1 Be5 37. Ke1 Rh8 38. f4 gxf4 39. Nxf4 Bc6 40. Ne2 Rh1+ 41. Kd2 Rh2 42. g3 Bf3 43. Rg8 Rg2 44. Ke1 Bxe2 45. Bxe2 Rxg3 46. Ra8 Bc7