Кіріспе
Американдық жеңіл атлетикашы (1969 жылы туған)
Марла Ли Рунян (үйленгеннен кейінгі тегі Лонерган; 4 қаңтар 1969 жылы туған) – американдық жеңіл атлетикашы, жол жүгіруші және марафоншы, заңды түрде нашар көреді. Ол әйелдер арасында 5000 метр қашықтықта үш мәрте ұлттық чемпион атанды. Ол Паралимпиада мен Олимпиада ойындарының екеуіне де қатысып, екеуінің де финалына жеткен спортшы.
Ерте өмір және білім
Рунян Калифорния штатының Санта-Мария қаласында дүниеге келген. 1987 жылы Камарилло орта мектебін бітіргеннен кейін, Сан-Диего мемлекеттік университетінде оқуын жалғастырды, онда ол бірнеше спорт түрлерімен айналыса бастады: жеңіл атлетиканың көпсайысы, 200 метрлік жүгіру, биіктікке секіру, дорба тастау, 100 метрлік кедергілермен жүгіру, қашықтыққа секіру, найза тастау және 800 метрлік жүгіру. 1994 жылы ол саңырау және соқыр балаларды тәрбиелеу саласында магистр дәрежесін алды.
1992 жылғы жазғы Паралимпиада ойындары
Рунян 1992 жылғы жазғы Паралимпиада ойындарында ұзындыққа секіруден, 100, 200 және 400 метрлік жүгіруден төрт алтын медаль жеңіп алды. Сондай-ақ ол осы ойындарда велоспортпен де қатысты.
1996 жылғы Олимпиадалық сынақтар мен Паралимпиада
Ол 1996 жылғы АҚШ Олимпиадалық іріктеу жарысында "Денсаулығы толық" Олимпиадасына қатысуға тырысты, жетіқырлыдан 10-шы орынды иеленді. Олимпиадаға ілікпесе де, ол 800 метрді 2:04.60 уақытта жүгіріп, жетіқырлыдағы 800 метрге қатысу бойынша американдық рекордты жаңартты. Бұл жетістік оны ұзақ қашықтыққа жүгіруге ынталандырды. 1996 жылы Атлантада өткен Паралимпиада ойындарында ол доп тастаудан күміс, ал бесқырлыдан алтын медаль жеңіп алды. Содан кейін ол жаттықтырушысы Мэтт Лоннерганға үйленді. Ол 2002 жылғы Нью-Йорк марафонын 2 сағат 27 минут 10 секунд уақытта америкалықтардың ішінде бірінші болып аяқтады, бұл американдық әйелдер арасындағы дебюттік жарыста екінші ең жылдам көрсеткішті құрады. Ол 2003 жылы тағы да 5 шақырымдық жол жүгірісінде жеңіске жетті және 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына АҚШ Олимпиадалық іріктеу жарысында (жеңіл атлетика) екінші орын алып қатысты. 2005 жылы ол алғашқы баласы, Анна Лиді дүниеге келтіру үшін демалысқа шықты (1 қыркүйекте), бірақ 2006 жылы қайтадан жолға шығып, 20 шақырымда екінші ұлттық чемпионатын жеңіп алды (алғашқысы 2003 жылы болған).
Марапаттар мен мойындау
Ол 2002 және 2006 жылдары USATF-тың "Жылдың жүгіршісі" болып танылды.
Әлемдік рекордтар
2014 жылдың сәуірінен бастап Руньян T13 сыныптамасында 400 м, 800 м, 1500 м, 5000 м, биікке секіру, ұзындыққа секіру және пенталон бойынша IPC әлемдік рекордтарын сақтайды. Дегенмен, оның 3000 м, 10 000 м және марафондағы жеке үздік нәтижелері де әлемдік рекордтар делінген, бірақ IPC оларды бекітпеді. Марла Рунянның ресми сайты – marlarunyan.net.