Теңіздің қапталды мұрынды балығы (Eurypharynx pelecanoides)

Кіріспе

Балық түрлері

Пеликан балығы (Eurypharynx pelecanoides) – терең теңізде тіршілік ететін балық. Бұл Eurypharynx туысының және Eurypharyngidae тұқымдасының жалғыз белгілі өкілі. Ол "сакофарингиформдар" тобына жатады, олар бұрын жеке тәртіпке жатқызылған, бірақ қазір Anguilliformes тәртібіндегі нағыз балықтар деп есептеледі. Пеликан балығы көптеген синонимдермен сипатталған, алайда пеликан балығының бір түрінен артық екенін дәлелдеген ешкім жоқ. Оны "жұтқыншақ балық" (сонымен қатар Saccopharynx туысына жататын балықтар да осылай аталады), "пеликан жұтқыншағы" және "қолқа ауызды жұтқыншақ" деп те атайды. "Pelecanoides" деген сөз пеликанды білдіреді, себебі балықтың үлкен аузы пеликанның аузын еске түсіреді.

Сипаттама

Пеликан балықтарының морфологиясын сипаттау қиын, өйткені олар өте нәзік, терең теңіздің зор қысымынан шыққанда зақымдалады. Дегенмен, зерттелген үлгілердің физикалық ерекшеліктері туралы бірқатар байқаулар жасалған. Пеликан балығының ең айқын ерекшелігі – оның денесінен әлдеқайда үлкен аузы. Аузы бос буынды, және балықтың өзінен әлдеқайда үлкен балықты жұту үшін кеңінен ашылуы мүмкін. Төменгі жақ сүйегі бастың негізінде тіреліп, одан кейін дене массасы жоқ, сондықтан бас пропорционалды емес, үлкен көрінеді. Оның жақ сүйегі соншалықты үлкен, оның ұзындығы балықтың жалпы ұзындығының шамамен төрттен бірін құрайды. Әдетте бүгілген күйде болғанымен, пеликан балығының аузы аң аулағанда қабыршақтанып, аузына ерекше үлкен көрініс бере алады. Бұл түрлену екі жақты биологиялық өзгеріс механизмі арқылы мүмкін болады: ауыздың геометриялық ашылуы, содан кейін созылуы. Пеликан балығы аузын ашқанда, бас және жақ құрылымы жазылып, көлденең бағытта кеңейеді. Бұл кеңеюге бастың өте серпімді терісі мүмкіндік береді, бұл механизмге қатысуына және үлкен мөлшерде жем жеу үшін секіріп тамақтануға мүмкіндік беретін қосымша ерекшелік. Ол жем жегенде, сіңірілген су былғары қабықша арқылы шығарылады. Пеликан балықтары шағын балықтар. Олардың ұзындығы шамамен, бірақ ұзындығы шамамен болуы мүмкін. Көптеген балықтар сияқты, E. pelecanoides-тің кеуде қанаттары мен қабыршақтары жоқ. Әйтсе де, пеликан балығы қарапайым балықтардан мүлдем өзгеше көрінеді. Оның жүзу қабығының орнына агломерулярлық бүйрегі бар. Бұл бүйрек омыртқаның айналасындағы «лимфалық кеңістіктерге» толы желатин тәрізді затты ұстап тұруда маңызды рөл атқарады. Бұл желатин тәрізді заттарға толы «лимфалық кеңістіктер» жүзу қабығы сияқты жұмыс істейді деп болжанады. Сонымен қатар, пеликан балығының бұлшық сегменттерінің пішіні де ерекше. Оның бұлшық сегменттері «V» пішіндес, ал басқа балықтардың бұлшық сегменттері «W» пішіндес. Көзі суреттемеу үшін, жарықтың әлсіз іздерін анықтауға бейімделген деп есептеледі. Пеликан балығында сонымен қатар қозғалыс және биолюминесценция арқылы байланыс үшін пайдаланатын ұзын, қамшы тәрізді құйрығы бар. Балық аулау торларымен су бетіне көтерілген жануарлардың ұзын құйрықтары бірнеше түйінге байланған жағдайлар болған. Құйрығының ұшында көптеген шоғырлары бар күрделі мүше орналасқан, ол қызғылт түсті жарқырап, кейде қызыл жарқын шығарады. Оның құйрығындағы түстер жарық шығаратын фотофорлар арқылы көрінеді. Бұл, әдетте, жемді тарту үшін жем, бірақ ауыздан дененің алыс жерінде орналасқандығы балық оны тиімді пайдалану үшін ерекше позаны қабылдауы мүмкін екенін көрсетеді. Пеликан балықтары қара немесе зәйтүн түсті, ал кейбір түрлерінің бүйірінде жұқа ақ жолақ болуы мүмкін. E. pelecanoides түсінің ерекше қараңғы болуына себебі – бұл түрдің өте қара маскировкасы бар. Жарықтың 0,5%-дан аз бөлігін қайтаратын бұл ерекше пигмент балықтардың жарық аз ортада қараңғыда жасырынуына мүмкіндік береді. Қара маскировкасы осы батипелагикалық балықтарға жыртқыштардан қашуға және жемнен жасырынуға мүмкіндік береді. Пеликан балықтары жыныстық диморфизмді көрсетеді, мұрын розеткасының құрылымында ең үлкен морфологиялық айырмашылық бар. Олардың жауырынды кеңейту арқылы секіріп тамақтануға бейімделгені болжанады. Сонымен қатар, олардың асқазаны үлкен тағамдарды қабылдау үшін созылуы және кеңеюі мүмкін, бірақ асқазанның мазмұнын талдау олардың негізінен кішкентай қабыршақтылармен қоректенетінін көрсетеді. Жауырының үлкендігіне қарамастан, оның ұзындығының төрттен бірін құрайды, тістері өте кішкентай, сондықтан үлкен балықтардың күнделікті тамақтануына сәйкес келмейді. Ауыстың үлкен болуы – жем-шөп жетіспеген кезде балықтың аузын кеңінен ашуына мүмкіндік беретін бейімделу. Ол аузын жауып, жемге жақындағанда аузын кең ашып, оларды жұтып алады. Ішектің мазмұны мен тістердің морфологиясын бақылау Eurypharynx pelecanoides личинкасының теңіз қармен қоректенетінін көрсетеді. Траустохитридтер мен гидрозоандық ұлпалар сияқты организмдер осы личинкалар арқылы топталған түрде тұтынады, олар теңіз қарда кездеседі. Сонымен қатар, лептоцефалия личинкаларының тістерінің саны аз, көлемі үлкен және ішке қарай бағытталғандығы пеликан балық личинкасының қоректік заттар көзі ретінде теңіз қарға арқа сүйейтінін көрсетеді. Жас шаққа жеткенше олардың дене мүшелері өте кішкентай, ал қызыл қан жасушалары жоқ. Еркектер жетіліп келе, иіс сезу мүшелерінің ұлғаюына, сондай-ақ тістер мен жақ сүйектерінің дегенерациясына ұшырайды. Еркектерде дамыған репродуктивтік мүшелер де бар. Зерттелген еркекте мүшелер асқазан қуысындағы кеңістіктің көп бөлігін алып тұрған, асқазанның кішірейгендей көрінген. Өмірдің кейінгі кезеңдерінде көбейту – E. pelecanoides-тің ұрпақтарының тірі қалу ықтималдығын арттыратын стратегия деп есептеледі. Осы зерттеулерге дейін, пеликан балықтарының мінез-құлқына қатысты зерттеушілер көп талдау жасаған жоқ.

The morphology of pelican eel specimens can be hard to describe because they are so fragile that they become damaged when they are recovered from the deep sea's immense pressure. However, certain observations about the physical characteristics have been noted from studied specimen. The pelican eel's most notable feature is its large mouth, which is much larger than its body. The mouth is loosely hinged, and can be opened wide enough to swallow a fish much larger than the eel itself. The lower jaw is hinged at the base of the head, with no body mass behind it, making the head look disproportionately large. Its jaw is so large that it is estimated to be about a quarter of the total length of the eel itself. While typically in a folded state, the pelican eel's mouth has the capacity to change to an inflated shape when hunting, giving the mouth its notably massive appearance. This transformation is possible due to the dual mode biological morphing mechanism that takes place: geometric unfolding of the mouth followed by stretching. When the pelican eel is in pursuit of prey and opens its mouth, the head and jaw structure unfold and spread horizontally, This un spreading event is followed by the inflation of the mouth. The inflation is made possible given the highly stretchable skin of the head, an additional characteristic that enables the eel to partake in this mechanism and engage in lunge feeding to consume large amounts of prey. When it feeds on prey, water that is ingested is expelled via the gills. Pelican eels are smaller sized eels. They grow to about in length, though lengths of are plausible. Like most eels, E. pelecanoides lacks pelvic fins and scales. Otherwise, the pelican eel is very different in appearance from typical eels. Instead of having a swim bladder, the pelican eel has an aglomerular kidney that is thought to have a role in maintaining the gelatinous substance filling the "lymphatic spaces" that are found around the vertebrae. It has been hypothesized that these gelatinous substance filled "lymphatic spaces" could function in a similar way to a swim bladder. Furthermore, the muscle segment shape of the pelican eel is different. Its muscle segments have a "V shape", while other fish have "W shaped" muscle segments. It is believed that the eyes evolved to detect faint traces of light rather than form images. The pelican eel also has a very long, whip like tail that it uses for movement and for communication via bioluminescence. Specimens that have been brought to the surface in fishing nets have been known to have their long tails tied into several knots. The end of the tail bears a complex organ with numerous tentacles, which glows pink and gives off occasional bright red flashes. The colors on its tail are displayed through its light emitting photophores. This is presumably a lure to attract prey, although its presence at the far end of the body from the mouth suggests the eel may have to adopt an unusual posture to use it effectively. Pelican eels are black or olive and some subspecies may have a thin lateral white stripe. The coloration of E. pelecanoides is especially dark because this species exhibits ultra black camouflage. This special pigmentation, which reflects less than 0.5% of light, allows these eels to be cloaked in darkness in their low light environments. Ultra black camouflage allows these bathypelagic eels to evade predators and hide from prey. Pelican eels display sexual dimorphism with the largest morphological difference in the structure of the nasal rosette. They are hypothesized to exhibit lunge feeding through the expansion of their mandible and upper jaw. Furthermore, their stomach can stretch and expand to accommodate large meals, although analysis of stomach contents suggests they primarily eat small crustaceans. Despite the great size of the jaws, which occupy about a quarter of the animal's total length, it has only tiny teeth, which would not be consistent with a regular diet of large fish. The large mouth may be an adaptation to allow the eel to eat a wider variety of prey when food is scarce. The eel can swim into large groups of shrimp or other crustaceans with its mouth closed, opening wide as it closely approaches prey, scooping them up to be swallowed. Observations of gut contents and teeth morphology indicate that Eurypharynx pelecanoides larva, categorized as a type of leptocephali, feed on marine snow. Organisms, such as thraustochytrids and hydrozoan tissue, were consumed by these larva in a grouped manner such as they would be found in marine snow. Furthermore, the lesser number, larger size, and inwardly pointing direction of leptocephali larval teeth point indicate that pelican eel larva rely on marine snow as a source of nutrients. Until they reach their juvenile stage, they interestingly have very small body organs and do not contain any red blood cells. As they mature, the males undergo a change that causes enlargement of the olfactory organs, responsible for the sense of smell, and degeneration of the teeth and jaws. The males also have defined reproductive organs. In a studied male, the testes occupied a majority of the space in the stomach cavity where the stomach had seemed to have shrunk. Reproducing later in life is thought to be a strategy that increases the likelihood of offspring survival for E. pelecanoides. Until these recent explorations, not much had been analyzed by researchers of the behavior of gulper eels.

Басқа түрлермен филогенетикалық қатынас

2003 жылы Токио университетінің зерттеушілері Eurypharynx pelicanoides және Saccopharynx lavenbergi үлгілерінен митохондриялық ДНК-ны (мтДНК) секвенциялады. Үлгілерден алынған тізбектерді басқа белгілі тізбектермен, әсіресе кодталмаған аймақтармен салыстырғаннан кейін, олар E. pelicanoides және S. lavenbergi өте жақын туыс екенін және осы аймақтардағы жоғары дәрежедегі ұқсастықтарға байланысты anguilliformes-тен генетикалық тұрғыдан ерекшеленетінін анықтады.