Жұқпалы ішек қабынуы (PMP) – қатерлі жасушалардың салдарынан болатын, ішек қызметін бұзатын ауру. Дер кезінде емделмесе, өлімге алып келуі мүмкін. Қосымша ақпарат алу үшін!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Псевдомиксома перитонея (ПМП) – көп мөлшерде муцин немесе желатинді асцит өндіретін қатерлі жасушалар (муцинозды аденокарцинома) тудыратын клиникалық жағдай. Ісіктер тіндердің фиброзын тудырып, ас қорыту немесе органдардың жұмысын қиындатады. Егер емделмесе, ісіктер мен олар өндіретін муцин іш қуысын толықтырады, бұл органдардың қысылуына және тоқ ішек, жіңішке ішек, асқазан немесе басқа органдардың функциясын жоюға әкеледі. Көп жағдайда еммен болжам жақсы, бірақ емделмесе, ауру өлімге алып келеді, себебі кахексия, ішек түйілуі немесе басқа да асқынулар туындайды. Бұл ауру көбінесе аппендикс бастапқы қатерлі ісігінен (аппендикс қатерлі ісігі) пайда болады; сонымен қатар, жұмыртқалықтың муцинозды ісіктері де себеп болуы мүмкін, бірақ көп жағдайда жұмыртқалықтың зардап шегуі аппендикс немесе басқа асқазан-ішек жолынан метастаз болуы мүмкін. Ауру әдетте төмен немесе жоғары дәрежелі жіктеледі (сақина тәрізді жасушалары бар). Ауру төмен дәрежелі гистологиялық белгілерімен көрінгенде, қатерлі ісік лимфа жүйесі немесе қан ағыны арқылы сирек таралады.
Pseudomyxoma peritonei (PMP) is a clinical condition caused by cancerous cells (mucinous adenocarcinoma) that produce abundant mucin or gelatinous ascites. The tumors cause fibrosis of tissues and impede digestion or organ function, and if left untreated, the tumors and mucin they produce will fill the abdominal cavity. This will result in compression of organs and will destroy the function of the colon, small intestine, stomach, or other organs. Prognosis with treatment in many cases is optimistic, but the disease is lethal if untreated, with death occurring via cachexia, bowel obstruction, or other types of complications. This disease is most commonly caused by an appendiceal primary cancer (cancer of the appendix); mucinous tumors of the ovary have also been implicated, although in most cases ovarian involvement is favored to be a metastasis from an appendiceal or other gastrointestinal source. Disease is typically classified as low or high grade (with signet ring cells). When disease presents with low grade histologic features the cancer rarely spreads through the lymphatic system or through the bloodstream.
Белгілері мен симптомдары
Псевдомиксома перитонеяның белгілері мен көріністеріне іш немесе шайнау аймағының ауыруы және/немесе ісігі, іш қабынуы, ас қорытудың бұзылуы, салмақтың өзгеруі, белдің кеңеюі және бедеулік кіруі мүмкін.
Signs and symptoms of pseudomyxoma peritonei may include abdominal or pelvic pain and/or bloating, distension, digestive disorders, weight changes, increased girth, and infertility.
Себеп
Негізгі ісік MUC2 экспрессиялайтын тостаған жасушаларынан пайда болады, көбінесе осы жасушалардың қосымшада орналасқандарынан. K Ras және p53 гендерінің қатысуы онкогенез процесіне мүмкін. Ол түрлі жағдайлармен диагностикалануы мүмкін. Осы жағдайлардың көпшілігі қосымша бездің карциномаларымен байланысты болғанымен, диссиминантты перитонеалдық аденомукиноз (ДПАМ), перитонеалдық карциномалар, бірнеше муциноздық ісіктер (муциноздық аденокарцинома, муциноздық цистаденома және муциноздық цистаденокарцинома) сияқты басқа да жағдайлар да кездесуі мүмкін. Сонымен қатар, колорея, тік ішек, асқазан, өт қабы, өт жолдары, жіңішке ішек, несеп қуығы, өкпе, сүт безі, құрылтай түтікшелері және бүйрек безі сияқты басқа да бастапқы орындар да хабарланған.
The primary tumor appears to arise from the MUC2 expressing goblet cells and most commonly from these cells in the appendix. The K Ras and p53 genes may be involved in the oncogenesis. It may be diagnosed with a range of conditions. While the majority of these cases are associated with appendiceal carcinomas, other conditions may also be found, including disseminated peritoneal adenomucinosis (DPAM), peritoneal carcinomas, several mucinous tumors (mucinous adenocarcinoma, mucinous cystadenoma, and mucinous cystadenocarcinoma), as well as other disease states. Other primary sites that have been reported include colon, rectum, stomach, gallbladder, bile ducts, small intestine, urinary bladder, lung, breast, fallopian tubes, and the pancreas.
Диагностика
Бұл ауру көбінесе басқа жағдайларға байланысты операция кезінде анықталады, мысалы, жамбас шеміршегінің жөнделуі, содан кейін тәжірибелі патолог диагнозды растай алады. Аурудың асқынған сатыларында іш қуысында сезілетін ісіктер немесе іштің қабынуы байқалуы мүмкін ("желе тәрізді ішек" кейде бұл жағдайды бейресми атау үшін қолданылады). Бұл аурудың сирек кездесетіндігіне байланысты, дұрыс диагноз қою өте маңызды, соның арқасында асқазан-ішек жолының қатерлі ісігін емдейтін хирургтан тиісті ем алуға болады. Диагностикалық тесттерге компьютерлік томография, лапароскопия арқылы алынған тіндік үлгілерді зерттеу және ісік маркерлерін бағалау кіруі мүмкін. Көп жағдайда колоноскопия диагностикалық құрал ретінде қолайсыз, себебі көбінесе ішекқосқартқыш қатерлі ісігі іш қуысына, бірақ тоқ ішекке емес, таралады (дегенмен, тоқ ішекке таралуы кейде хабарланады). ПЭТ сканерлері жоғары сапалы муцинозды аденокарциноманы бағалау үшін қолданылуы мүмкін, бірақ бұл тест төмен сапалы ісіктерді анықтау үшін сенімді емес, өйткені олар сканерде көрінетін бояуды сіңірмейді. Ауруды бақылау үшін жаңа МРТ процедуралары жасалып жатыр, бірақ стандартты МРТ әдетте диагностикалық құрал ретінде қолданылмайды. Диагноз патологиялық зерттеулер арқылы расталады.
This disease is often discovered during surgery for other conditions, e. g., hernia repair, following which an experienced pathologist can confirm the diagnosis. Advanced stages may present as tumors palpable on the abdomen or distention of the belly ("jelly belly" is sometimes used as a slang term for the condition). Due to the rarity of this disease, it is important to obtain an accurate diagnosis so that appropriate treatment may be obtained from a gastrointestinal cancer surgeon. Diagnostic tests may include CT scans, examination of tissue samples obtained through laparoscopy, and the evaluation of tumor markers. In most cases a colonoscopy is unsuitable as a diagnostic tool because in most cases appendix cancer invades the abdominal cavity but not the colon (however, spread inside the colon is occasionally reported). PET scans may be used to evaluate high grade mucinous adenocarcinoma, but this test is not reliable for detecting low grade tumors because those do not take up the dye which shows up on scans. New MRI procedures are being developed for disease monitoring, but standard MRIs are not typically used as a diagnostic tool. Diagnosis is confirmed through pathology.
Жіктеу
Псевдомиксома перитонеінің гистопатологиялық жіктелуі туралы маңызды пікірталас жүріп жатыр. 1995 жылы Ronnett және авторлар тобы псевдомиксома перитонеі жағдайларын екі диагностикалық санатқа бөлуді ұсынды: аденома (диффузды перитонеалдық аденомуциноз, DPAM) немесе карцинома (перитонеалдық шырышты карциноматоз, PMCA), ал үшінші санат орташа белгілері бар жағдайларға арналды. Бұл жіктеу жүйесінде DPAM жағдайлары перитонеалдық зақымданулармен сипатталады, олар аз цитологиялық атипиясы немесе митоздық белсенділігі бар (яғни, көптеген жасушалар қалыпты көрінеді және жасушалардың тез бөлінуін көрсететін митоз белгілері жоқ) көп мөлшердегі клеткадан тыс муциннен тұрады, олармен бірге немесе оларсыз қосымша шырышты аденомамен байланысты. PMCA жағдайлары карциноманың архитектуралық және цитологиялық ерекшеліктері бар (бейретсіз жасушалар, жасушалардың тез бөлінуінің дәлелі және басқа да критерийлер) көбірек шырышты эпителийден тұратын перитонеалдық зақымданулармен сипатталады, олармен бірге немесе оларсыз бастапқы шырышты аденокарциномамен байланысты. Bradley және авторлар тобы (2007) төмен дәрежелі белгілері бар жиі кездесетін жағдайларда (мысалы, DPAM) қатерлі емес терминдерді, яғни аденоманы қолдануды жалғастыру шатастырады, өйткені псевдомиксома перитонеі – бұл бақылаусыз өсуі бар жасушалардың құрсақ қуысына басып кіруінен туындайтын ауру. Bradley аденоманың, анықтама бойынша, апендикс шырышты қабығымен шектелген және бұлшық қабығынан тысқары таралудың ешқандай белгісі жоқ ісік екенін айтады. Муцинозды аденокарцинома термині патологтың ауруды жіктеу үшін қолданатын анықтамалық материалдарға байланысты әртүрлі контексттерде қолданылады. Мысалы, жоғары дәрежелі белгілері, инвазивті бездер және/немесе мөрлі сақиналы жасушалары бар неоплазмалар патологиялық әдебиеттерде аденокарцинома деп аталады. Алайда, кейбір патологтар (мысалы, Odze және Goldblum, Surgical Pathology of the GI Tract, Liver, Biliary Tract and Pancreas, 2-басылым) жоғары дәрежелі белгілері жоқ, төмен дәрежелі және жақсы дифференциацияланған ісіктерді сипаттағанда да муцинозды аденокарцинома терминін қолданады. Төмен дәрежелі муцинозды аденокарциноманы Американдық қатерлі ісіктер жөніндегі бірлескен комитет және Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы қолданады және ол DPAM терминімен шамамен немесе толығымен синонимді. Төмен дәрежелі муцинозды аденокарцинома үшін ауруды "қатерсіз" деп санауға болады, өйткені ісіктер тіндерге терең енбейді және ағзалардың паренхимасына сирек метастаздайды; алайда, бұл белгілеу псевдомиксома перитонеінің зиянсыз емес екенін ескере отырып, қарапайым адамды шатастыруы мүмкін, емделмесе ол өлімге әкелуі мүмкін. Жоғары дәрежелі немесе нашар дифференциацияланған муцинозды аденокарциноманың болжамы көбінесе нашар, бірақ қыздырылған интраперитонеалдық химиотерапиямен (HIPEC) жүргізілетін хирургиялық емдеу үміт беретін нәтижелер көрсетуде (хирургиялық емдеу туралы қараңыз).
There is substantial debate regarding histopathologic classification of pseudomyxoma peritonei. In 1995, Ronnett et al. proposed separating pseudomyxoma peritonei cases into two diagnostic categories: adenoma (disseminated peritoneal adenomucinosis, DPAM) or carcinoma (peritoneal mucinous carcinomatosis, PMCA) with a third category reserved for cases with intermediate features. In this classification system, cases of DPAM were characterized by peritoneal lesions composed of abundant extracellular mucin containing scant simple to focally proliferative mucinous epithelium with little cytologic atypia or mitotic activity (in other words, most cells looked fairly normal and there was no evidence of mitosis which would indicate that cells were rapidly dividing), with or without an associated appendiceal mucinous adenoma. Cases of PMCA were characterized by peritoneal lesions composed of more abundant mucinous epithelium with the architectural and cytologic features of carcinoma (irregular cells, evidence that cells were rapidly dividing, and other criteria), with or without an associated primary mucinous adenocarcinoma. Bradley et al. (2007) argued that continued use of non malignant terms, i. e., adenoma, for those frequent cases with low grade features (such as DPAM), is misleading because pseudomyxoma peritonei is a disease state that results from invasion of the abdominal cavity by cells with uncontrolled growth. Bradley states that an adenoma, by definition, is a tumor confined to the appendiceal mucosa with absolutely no evidence of invasion beyond the muscularis mucosae. The term mucinous adenocarcinoma is used in different contexts depending on the reference material used by the pathologist for disease classification. For example, neoplasms characterized by high grade features, invasive glands and or signet ring cells, are termed adenocarcinoma in pathology literature. However, some pathologists (e. g., Odze and Goldblum, Surgical Pathology of the GI Tract, Liver, Biliary Tract and Pancreas, 2nd ed.) also use the term mucinous adenocarcinoma when referring to low grade, well differentiated tumors lacking high grade features. Low grade mucinous adenocarcinoma is used by the American Joint Committee on Cancer and World Health Organization and is nearly or completely synonymous with the DPAM designation. For low grade mucinous adenocarcinoma, disease may be designated as "benign" because tumors do not invade deeply into tissue and rarely metastasize to parenchyma of organs; this designation may be misleading and confusing to the layperson because pseudomyxoma peritonei is not a harmless condition, fatal if untreated. High grade or poorly differentiated mucinous adenocarcinoma has a generally poorer prognosis, though surgical treatment with heated intra peritoneal chemotherapy (HIPEC) is yielding promising outcomes (see surgical treatment).
Емдеу
Емдеу әртүрлі болуы мүмкін, себебі бұл ауру сирек кездеседі және көбінесе жай өседі. Емдеу бақылаудан бастап, ісікті алып тастауға және циторедуктивті хирургиямен депертонеалды гипертермиялық химиотерапияға (HIPEC, сондай-ақ ішқуыс гипертермиялық химиотерапия, IPHC) дейін жетеді.
Treatment is variable, both due to its rarity and to its frequently slow growing nature. Treatment ranges from watchful waiting to debulking and hyperthermic intraperitoneal chemotherapy (HIPEC, also called intraperitoneal hyperthermic chemotherapy, IPHC) with cytoreductive surgery.
Хирургиялық
Муцинозды аденокарцинома және ПМП клиникалық жағдайы үшін күтім стандарты – ПМП-ні емдеуге мамандандырылған хирургиялық онкологтар орындайтын циторедуктивті хирургия (ЦРС) және гипертермиялық интраперитонеалды химиотерапияны (ГИПЕК) қамтиды. Кейбір хирургтар хирургиялық циторедукция және ГИПЕК-ке қосымша операциядан кейінгі ерте интраперитонеалды химиотерапияны (EPIC) да қолданады. Егер операция дереу қажет болмаса, пациенттерді КТ сканерлеу, ісік маркерлерінің зертханалық тексерулері және физикалық белгілері арқылы бақылауға болады, соның нәтижесінде операция қашан және қажет екені анықталады. Хирургиялық араласымдар кейде кең көлемді болғанымен, пациенттер операциядан кейін жақсарып, көпшілігі өнімді өмір сүре алады. Дебулкинг кезінде хирург мүмкіндігінше көп ісікті алып тастауға тырысады. ЦРС немесе циторедуктивті хирургия – перитонеумды және ісік ұялары бар көршілес органдарды хирургиялық жолмен алып тастауды қамтиды. Шырыш әдетте іш қуысының төменгі бөлігінде жиналатындықтан, жұмыртқалықтар, фаллопий түтікшелері, жатыр және ірі ішек бөліктерінің алынып тасталуы жиі кездеседі. Ісіктің таралу деңгейіне байланысты, өт қабы, селезен, жұқа ішек және/немесе асқазанның бөліктері сияқты басқа органдар да алынып тасталуы мүмкін. Қауіпсіз алып тастау мүмкін емес органдар үшін (мысалы, бауыр) хирург ісікті бетінен алып тастайды.
The standard of care for mucinous adenocarcinoma with clinical condition PMP involves cytoreductive surgery (CRS) with hyperthermic intraperitoneal chemotherapy (HIPEC), performed by surgical oncologists who specialize in treating PMP. Some surgeons also apply early post operative intraperitonial chemotherapy (EPIC), adjunct to surgical cytoreduction and HIPEC. In situations where surgery is not required immediately, patients can be monitored via CT scans, tumor marker laboratory tests, and physical symptoms, to determine when, and if, surgery is warranted. Although some surgical procedures may be rather extensive, patients can and do recover from surgery, and the majority of these patients can and do live productive lives. In debulking, the surgeon attempts to remove as much tumor as possible. CRS or cytoreductive surgery involves surgical removal of the peritoneum and any adjacent organs which appear to have tumor seeding. Since the mucus tends to pool at the bottom of the abdominal cavity, it is common to remove the ovaries, fallopian tubes, uterus, and parts of the large intestine. Depending upon the spread of the tumor, other organs might be removed, including but not limited to the gallbladder, spleen, and portions of the small intestine and/or stomach. For organs that cannot be removed safely (like the liver), the surgeon strips off the tumor from the surface.
Химиотерапия
Химиотерапия (әдетте митомицин С химиотерапевтік затын қолданады) циторедуктивті хирургиядан кейін (көрінетін барлық ауруды алып тастау арқылы, қалған микроскопиялық қатерлі ісіктер мен бос қозғалатын жасушаларды жою мақсатындағы хирургиялық операция) ішке тікелей құйылуы мүмкін. Жылы химиятерапия (HIPEC) операцияның соңғы қадамы ретінде бір-екі сағат бойы құрсақ қуысына перфузияланады, немесе операциядан кейін бір-бес күн бойы химиялық заттардың айналымын және/немесе дренажды қамтамасыз ету үшін порттар орнатылады, бұл ерте операциядан кейінгі интраперитонеалдық химиотерапия (EPIC) деп аталады. EPIC операциядан кейін бірнеше ай бойы бірнеше циклмен тағайындалуы мүмкін. Жүйелік химиотерапия қосымша немесе адъювантты ем ретінде қолданылуы мүмкін. Колоректальды қатерлі ісікпен ауыратын науқастар үшін жаңа химиотерапияның қолжетімділігі артуына байланысты, кейбір науқастар жүйелік химиотерапиямен ісіктің өсуін тұрақтандыруға қол жеткізді. Жүйелік химиотерапия көбінесе ауруы прогрессірлеген, рецидивтік немесе лимфа түйіндеріне немесе алысқан жерлерге тараған науқастарға арналған. Бұл ауру хирургиялық араласым мен химиотерапиядан кейін қайталануы мүмкін. Науқастардың аурудың прогрессін бақылау үшін операциядан кейінгі КТ сканерлері мен ісік маркерлеріне зертханалық тесттер жүргізіледі.
Chemotherapy (typically utilising the chemotherapeutic agent Mitomycin C) may be infused directly into the abdominal cavity after cytoreductive surgery (surgery removing all visible disease to kill remaining microscopic cancerous tumors and free floating cells). The heated chemotherapy (HIPEC) is perfused throughout the abdominal cavity for an hour or two as the last step in the surgery, or ports are installed to allow circulation and/or drainage of the chemicals for one to five days after surgery, known as early postoperative intraperitoneal chemotherapy (EPIC). EPIC may be given in multiple cycles for several months after surgery. Systemic chemotherapy may be administered as additional or adjuvant treatment. Due to the increased availability of new chemotherapies developed for colorectal cancer patients, some patients have experienced stability in tumor growth with systemic chemotherapy. Systemic chemotherapy is generally reserved for patients with advanced disease, recurrent disease, or disease that has spread to the lymph nodes or distant sites. This disease may recur following surgery and chemotherapy. Periodic post operative CT scans and tumor marker laboratory tests are used to monitor patients for disease progression.
Эпидемиология
Бұрынғы жалпы көрініс жиілігі жылына 100 000 адамға шаққанда 0,5-тен 1-ге дейін бағаланған. Еуропадағы жаңа зерттеулер бұрынғы миллионға шаққандағы 1-2 адамдық бағалау нақты көрсеткіштен шамамен жартысына төмен болуы мүмкін екенін көрсетеді, ал нақты көрініс миллионға 3,2 адамды, ал таралу көрсеткіші миллионға 22 адамды құрайды. Бұл ауру әйелдерде ерлерге қарағанда сәл көбірек кездеседі (шамамен 1:1,3 арақатынасы), бірақ қате диагноздар және жарияланған зерттеулердегі қатысуға қатысты ықтимал бұрмалаулар салдарынан нақты арақатынасты анықтау қиын. Симптомдармен алғаш рет келудің орташа жасы әдетте 50 шамасында, 20-25 жас аралығында болады, бірақ ПМП кез келген жастағы адамдарға да соғуі мүмкін.
The overall incidence was previously estimated at 0.5 to 1 cases per 100,000 people per year. Recent research in Europe indicates that the previous estimate of 1 2 persons per million may be underestimating the actual rate by approximately half, with the real incidence being approximately 3.2 persons per million, and the prevalence being 22 persons per million. It is slightly more common in women than men (male:female ratio of approximately 1:1.3,), although the actual ratio is difficult to identify due to potential misdiagnoses and possibly inclusion bias in reported studies. The median age at presentation is typically about 50 years with a range of 20–25 years, but PMP may strike persons of any age.
Тарих
Бірінші жағдайды 1842 жылы Карл Ф. Рокитанский сипаттады. 1884 жылы Верth псевдомиксома перитонеи терминін енгізіп, оны шырышты қабықшалы жұмыртқа безі ісігімен байланысты сипаттады. 1901 жылы Франкель апендициттің кистасымен байланысты алғашқы жағдайды сипаттады. Одри Хепберн 1993 жылы псевдомиксома перитонеиден қайтыс болды.
The first case was described by Carl F. Rokitansky in 1842. Werth in 1884 coined the term pseudomyxoma peritonei, describing it in association with a mucinous ovarian tumor. In 1901 Frankel described the first case associated with a cyst of the appendix. Audrey Hepburn died of pseudomyxoma peritonei in 1993.