Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Аденокарцинома (,/æ//d//ɪ//n//oʊ//k//ɑːr//s//ɪ/'/n//oʊ//m//ə/; көпше түрі аденокарциномалар немесе аденокарциноматалар ,/æ//d//ɪ//n//oʊ//k//ɑːr//s//ɪ/'/n//oʊ//m//ə//t//ə/; АК) – дененің әртүрлі бөліктерінде кездесетін қатерлі ісіктің бір түрі. Ол бездік текті, бездік сипаттамалары немесе олардың екеуі де бар эпителийлік тіндердің неоплазиясы ретінде анықталады. Аденокарциномалар карциномалардың кең тобына жатады, бірақ кейде, егер бар болса, олар осы сөзді қысқартып, дәлірек терминдермен аталады. Мысалы, ең көп таралған сүт безі қатерлі ісігі – инвазивті протоктік карцинома аденокарцинома болып табылады, бірақ атауында бұл термин қолданылмайды. Алайда, асқазан аденокарциномасы оны асқазанның тағы бір жиі кездесетін түрі – асқазанның жалаңаш клеткалық карциномасынан ажырату үшін қолданады. Көптеген кең таралған қатерлі ісіктер аденокарцинома болып табылады, және аденокарциноманың түрлерінің барлығы да өте әртүрлі болғандықтан, олар туралы тиімді жалпылама тұжырымдар жасау қиын. Ең нақты анықтама бойынша, бездік тегі немесе қасиеттері экзокриндік болады; ВИПома, инсулинома немесе феохромоцитома сияқты эндокриндік бездердің ісіктері әдетте аденокарцинома деп емес, көбінесе нейроэндокриндік ісіктер деп аталады. Эпителийлік тіндерге терінің беткі қабаты, бездер және дененің қуыстарын және мүшелерін жабатын әртүрлі тіндер кіруі мүмкін, бірақ олармен шектелмейді. Эпителийлік тіндер эмбриологиялық жағынан үш қабаттың (эктодерма, эндодерма немесе мезодерма) кез келгенінен пайда болуы мүмкін. Аденокарцинома деп жіктелуі үшін жасушалар міндетті түрде бездің құрамында болуы қажет емес, олар секреторлық қасиеттерге ие болса жеткілікті. Аденокарцинома – аденоманың қатерлі қарсыласы, аденома осы ісіктердің қатерсіз түрі болып табылады. Кейде аденомалар аденокарциномаға айналады, бірақ көбінесе өзгермейді. Жақсы дифференциацияланған аденокарциномалар шыққан бездік тіндеріне ұқсас, ал нашар дифференциацияланған аденокарциномалар олай болмауы мүмкін. Патолог биопсиядан алынған жасушаларды бояу арқылы ісік аденокарцинома ма, әлде басқа түрдегі қатерлі ісік пе екенін анықтай алады. Аденокарциномалар денедегі көптеген тіндерде пайда болуы мүмкін, себебі бездердің кең таралғандығы және, ең бастысы, эпителийлік жасушалардың жоғары белсенділігіне байланысты. Әрбір без бірдей затты бөліп шығармайтын болса да, жасушада экзокриндік функция болған кезде, ол бездік деп есептеледі және оның қатерлі түрі аденокарцинома деп аталады.
Adenocarcinoma (,/æ//d//ɪ//n//oʊ//k//ɑːr//s//ɪ/'/n//oʊ//m//ə/; plural adenocarcinomas or adenocarcinomata ,/æ//d//ɪ//n//oʊ//k//ɑːr//s//ɪ/'/n//oʊ//m//ə//t//ə/; AC) is a type of cancerous tumor that can occur in several parts of the body. It is defined as neoplasia of epithelial tissue that has glandular origin, glandular characteristics, or both. Adenocarcinomas are part of the larger grouping of carcinomas, but are also sometimes called by more precise terms omitting the word, where these exist. Thus invasive ductal carcinoma, the most common form of breast cancer, is adenocarcinoma but does not use the term in its name—however, esophageal adenocarcinoma does to distinguish it from the other common type of esophageal cancer, esophageal squamous cell carcinoma. Several of the most common forms of cancer are adenocarcinomas, and the various sorts of adenocarcinoma vary greatly in all their aspects, so that few useful generalizations can be made about them. In the most specific usage, the glandular origin or traits are exocrine; endocrine gland tumors, such as a VIPoma, an insulinoma, or a pheochromocytoma, are typically not referred to as adenocarcinomas but rather are often called neuroendocrine tumors. Epithelial tissue sometimes includes, but is not limited to, the surface layer of skin, glands, and a variety of other tissue that lines the cavities and organs of the body. Epithelial tissue can be derived embryologically from any of the germ layers (ectoderm, endoderm, or mesoderm). To be classified as adenocarcinoma, the cells do not necessarily need to be part of a gland, as long as they have secretory properties. Adenocarcinoma is the malignant counterpart to adenoma, which is the benign form of such tumors. Sometimes adenomas transform into adenocarcinomas, but most do not. Well differentiated adenocarcinomas tend to resemble the glandular tissue that they are derived from, while poorly differentiated adenocarcinomas may not. By staining the cells from a biopsy, a pathologist can determine whether the tumor is an adenocarcinoma or some other type of cancer. Adenocarcinomas can arise in many tissues of the body owing to the ubiquitous nature of glands within the body, and, more fundamentally, to the potency of epithelial cells. While each gland may not be secreting the same substance, as long as there is an exocrine function to the cell, it is considered glandular and its malignant form is therefore named adenocarcinoma.
Өкпе
Өкпе қатерлерінің шамамен 40% аденокарциномалар құрайды, олар көбінесе өкпе тінінің шеткі бөлігінде пайда болады. Аденокарциноманың көп бөлігі темекі шегумен байланысты; алайда, өмірінде 100-ден аз темекі тартқан адамдардың ("темекі тартпағандар") арасында аденокарцинома өкпе қатерлі ісігінің ең көп кездесетін түрі болып табылады. Аденокарциноманың бір түрі – бронхиолоальвеолярлық карцинома темекі тартпаған әйелдерде жиірек кездеседі және ұзақ мерзімді өмір сүру мүмкіндігі жақсы болуы мүмкін. Бұл қатерлі ісік көбінесе өкпеде шеткерлеу орналасқан, ал кішкентай жасушалы және жалпақ жасушалы өкпе қатерлі ісігі керісінше, көбінесе орталық бөлігінде орналасады.
Nearly 40% of lung cancers are adenocarcinomas, which usually originates in peripheral lung tissue. Most cases of adenocarcinoma are associated with smoking; however, among people who have smoked fewer than 100 cigarettes in their lifetimes ("never smokers"), adenocarcinoma is the most common form of lung cancer. A subtype of adenocarcinoma, the bronchioloalveolar carcinoma, is more common in female never smokers, and may have a better long term survival. This cancer usually is seen peripherally in the lungs, as opposed to small cell lung cancer and squamous cell lung cancer, which both tend to be more centrally located.