Гибсон Explorer гитарасының тарихы мен түрлері

Кіріспе

Gibson Brands, Inc компаниясының электр гитара моделі.

Gibson Explorer – 1958 жылы шығарылған Gibson гитараларының электр гитара үлгісі. Explorer радикалды, «болашақты» көрсететін дизайнымен ерекшеленеді, бұл сипаттама оның Flying V және 1957 жылы жобаланған, бірақ 1982 жылға дейін шығарылмаған Moderne сияқты бауырларына да тән. Explorer – Gibson кейінірек Futura деген атпен сатқан прототиптің соңғы жетілдірілген нұсқасы. Модельдің алғашқы өндірісі сәтсіз аяқталып, 1963 жылы тоқтатылды. 1976 жылы, бәсекелес Hamer Guitars ұқсас дизайнды сәтті сатқаннан кейін, Gibson Explorer-ді қайта шығара бастады. Explorer 1970-ші және 1980-ші жылдары хард-рок және хэви-метал музыканттары арасында ерекше танымал болды.

Алғашқы зерттеушілер

Гибсон 1957 жылы NAMM конвенциясында Futura деп аталған гитараның прототипін көрсетті. Ол кейіннен Explorer деп аталатын корпус пішінімен, бірақ басқару элементтерісіз және V пішінді бас бөлігімен ұсынылды. Гибсон 1958 жылы түпнұсқа korina ағашынан жасалған модельдің алғашқы коммерциялық партиясынан бар болғаны 19 Explorer шығарды, бірақ келесі жылы, 1959 жылы, тек 3 дана ғана жасалды. Алғашқы бірнеше гитарадан кейін Explorer-дің бір жағында тік сызықта орналасқан тюнерлері бар ұзын, төмен иілген бас бөлігі болды (кейде "банан" және "хоккей таяғы" деп атайды). Бұл бас бөлігінің дизайнын Джексон гитараларының негізін қалаушы Гровер Джексон және 20 жылдан кейін Крамер сияқты басқа электр гитараларын жасаушылар қолданды, бұл гитаралардың "ұшты бас бөліктерінің дәуіріне" жол ашты. Дегенмен, 1957 және 1958 жылдың көктемі аралығында жасалған ең алғашқы Explorer-лерде стандартты 3+3 орналасқан тюнерлері бар ерекше "бөлінген" пішінді бас бөліктері болды, бұл Explorer прототипінен (Futura деп белгілі) алынған. 1958–1959 жылғы korina Explorer нарықтағы ең құнды өндіріс үлгілерінің бірі болып саналады, Vintage Guitar журналының 2011 жылғы Топ-25 тізімінде 4-орынды иеленді және құны 250 000 – 300 000 долларға бағаланады. Алғашқы екі жылда барлығы 22 дана сатылды, оның 19-ы 1958 жылы, ал 3-ы 1959 жылы. Белгісіз (азау) саны қалған корпус 1960 жылдарғы никельді фурнитурамен толықтырылып, 1963 жылы сатылды. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, 38 данасы бар екені белгілі.

Explorer нұсқалары

Гибсон бірнеше нұсқасын жасады. Оларға кішірек корпусты, "пайдалануға қолайлы" нұсқалар кіреді, мысалы X Plorer Studio; Матиас Джабс жасаған Explorer 90 (осылай аталды, себебі ол стандартты Explorer корпусының 90% мөлшерін құрайды) және 2007 жылы ұсынылған Explorer Pro. 1976 жылы Гибсон алтын фурнитурасы бар махоганнан жасалған "Шектелген басылым" Explorer-ді шығарды. 1979 жылы Гибсон E2 моделін (Explorer II деп те аталады) ұсынды, ол 5 бөліктен тұратын жаңғақ/клен ламинатталған конструкциясымен және контурлы корпусымен ерекшеленеді. Бұл модель 1983 жылдан кейін тоқтатылды, бірақ ішінара "Thunderhorse" ретінде қайта оралды, ол комедияшы/музыкант Брендон Смоллдың авторлық моделі және E2 негізінде жасалған. 1979 жылдан 1983 жылға дейін Гибсон "Explorer II" моделін шығарды, оны кейінгі E/2 Explorer моделімен шатастыруға болмайды. Explorer II/E II моделінің ерекшелігі – кремді жиекпен тік жиекті корпусы. Бұл E II модельдері махоган артқы жағымен және "жартылай" түстердегі (мысалы, "вишня жартылай" және "тұт жартылай") клен алдыңғы жағымен жасалған. Олар ашық немесе бір түсті жабындамамен шыққан жоқ. Сондай-ақ, оларда TP6 құйрық бөлігі, алтын фурнитурасы және "барқыт кірпіш" немесе "қоқыс саусақтары" пикаптары, кремді жиек, қара пикгард және қатарластырылған 3 баптау тұтқасы бар. Мойын бөлігі эбен ағашынан жасалған. Осы элементтер Explorer II-ді кейінгі E/2 моделінен ерекшелейді. E/2 Explorer үшін Гибсон түрлі бөлшектерді пайдаланды. Ең үлкен айырмашылық – иісті/контурлы корпус. Кейбір модельдерде "қоқыс саусақтары" пикаптары болды, ал кейбіреулері кремді және қара түсті (Zebra) немесе толығымен қара түсті болды. Көпшілігі стандартты тоқтау тірегімен жабдықталған, бірақ кейбір E/2 модельдерінде TP6 тірегі де болды. E/2 модельдері де жарылыс түстерінде және мөлдір жабындамамен ұсынылды, ал E II мөлдір жабындамамен шыққан жоқ. Гибсон 1981 және 1984 жылдар аралығында "қоқыс саусақтары" пикаптары, клен мойны мен корпусы және табиғи, вишня күн сәулесі немесе винтаж (тұт) күн сәулесі түстеріндегі клен алдыңғы жағы бар модельдерді шығарды. Бұл модельдер E/2, Explorer CMT немесе The Explorer деп аталды. Олар фабрикадан стандартты tune-o-matic көпір/тоқтау тірегімен немесе Kahler тремолосымен жабдықталуы мүмкін. 1984 жылдан 1987 жылға дейін Explorer-дің стандартты корпусы махоган мен аллер ағашынан жасалды. Мойын ағашы клен мен махоган аралығында, ал гриф ағашы – индиялық палисандр мен эбен аралығында өзгерді. Бұл модельге артқы жағына орнатылған пикап қуыстары, пикгардтың болмауы және түпнұсқа модельдегіден өзгеше, үшбұрышты үлгіде орналастырылған басқару тұтқалары да қосылды. 1984 және 1985 жылдары Гибсон үш бір орамды P 90 пикаптары және алдер корпусы бар Explorer III, сондай-ақ геометриялық және "Artist Original" дизайнында фабрикалық боялған графикасы бар Designer Series Explorer (және Flying V) шығарды. 1998 жылы Гибсон өзінің "Gothic" желісінде Explorer-ді ұсынды, онда Гибсонның гитаралары (Explorer, Flying V, SG және Les Paul) матовый қара түстегі жабындамамен жасалған. Epiphone, Гибсонның АҚШ-тан тыс жердегі арзан өндірушісі, бірнеше нұсқаларды шығарды. Оларға корина ағашынан жасалған модель және Epiphone-тің "Goth" моделі кіреді, ол тоқтату құйрығымен немесе Floyd Rose тремоло көпірімен жабдықталған. Epiphone сонымен қатар екі humbucking пикаптары және 34 дюймдік масштабты 22 тақталық қара палисандр грифі бар Explorer Bass-ты шығарды. Explorer Bass, Epiphone Thunderbird-тің нұсқасында қолданылатын бұрандалы мойын конструкциясының орнына, тұтқалы мойын дизайнын қолданады. (Гибсон 1980-ші жылдары 32 дюймдік Explorer бас гитараларын шығарды, оның ішінде дәстүрлі пикаптардың орнына футуристикалық пьезо пикаппен жабдықталған бір модель болды). 2001 жылы Гибсон Эрик Клэптонның 1958 жылғы Explorer-інің шектеулі нұсқаларын шығарды, Explorer Clapton Cut, қолды ыңғайлы орналастыруға мүмкіндік беретін қысқартылған бас бөлігі және Explorer Split Headstock, 1958 жылғы түпнұсқа Korina Explorer-дің "шанышқан" бас бөлігі бар, ол тек ең алғашқы үлгілерде ғана кездеседі. 2003 жылы Gibson Guitars Lynyrd Skynyrd гитарисі Аллен Коллинстің Gibson Explorer-інің шектеулі нұсқаларын шығарды. Гитара африкалық лимба ағашынан жасалған және ескірген жабыны, Maestro vibrola және классикалық humbucking пикаптары бар. 2008 жылы Гибсон гитараның екі жаңа нұсқасын шығарды, олардың біріншісі "50 жылды еске алу Explorer" болды. Бұл нұсқада AA сыныптағы кленнен жасалған қатты махоган корпусы бар, ал корпус стилі "жаңа ретро Explorer" деп аталды, оның жиектері дөңгеленген. Екіншісі кері корпус стиліне байланысты "Reverse Explorer" деп аталды. Кері модельде көміртек талшығынан жасалған пикгард және инкрустациялар, сондай-ақ McCarty дәуірінен шабыттанған бас бөлігі бар. Guitar of the Month акциясы үшін әр модельден тек 1000 дана ғана жасалды. Сол жылы Гибсон Robot Explorer-ді де шығарды, ол Gibson Robot Guitar-дың Explorer нұсқасы, сондай-ақ ұқсас Flying V нұсқасын, әдеттегі қызыл металл нитроцеллюлоза жабыны, ақ сызығы бар эбен грифі және трапеция инкрустациялары, сондай-ақ пикгарды жоқпен шығарды. Бұл гитараның өндірісі 2008 жылы тоқтатылды. 2009 жылы компания гитараның екі жаңа нұсқасын шығарды, олардың біріншісі Tribal Explorer болды. Ол Kahler стиліндегі тремоломен және тайпалық суреттермен жабдықталған және пикгарды жоқ. 2009 жылғы соңғы жаңа модель Holy Explorer болды, ол Holy V-ге қарсы жасалған, гитара корпусында көптеген ойықтар бар. Trivium тобының Matt Heafy үшін ақ жеті тартқышты Explorer жасағаннан кейін, Гибсон оның қатарлық өндіріс нұсқасын шығаратынын мәлімдеді. Ол палисандр грифі, 22 тақта, 24,75 дюймдік масштаб және 12 дюймдік радиус сияқты көптеген классикалық сипаттамаларды сақтайды, сонымен қатар активті EMG пикаптарымен (81 7 bridge & 707 neck) және грифте тақта белгілерінің болмауымен металға бағытталған аппараттық және стильдік жабдықтарды қосады. Гибсонның ассортиментіндегі маңызды модель болғанымен, Explorer 2000-жылдардың соңында Flying V-мен бірге бірнеше рет тоқтатылып, қайтадан қолға алынды. 2014 жылы 120 жылдық мерекелік шектеулі басылым шығарылды, онда 12-ші тақтада ерекше инкрустация және мойын жиегі болды. 2016 жылы Explorer стандартты ассортиментке қайта оралды.

There have been several variants produced by Gibson. These include several smaller bodied, more "user friendly" versions such as the X Plorer Studio; the Matthias Jabs designed Explorer 90 (named so because it was 90% the body size of a regular Explorer), and the Explorer Pro, introduced in 2007. In 1976 Gibson released a "Limited Edition" Explorer in mahogany with gold hardware. In 1979 Gibson introduced the E2 model (also known as the Explorer II), featuring a 5 piece walnut/maple laminated construction and a contoured body. This model was discontinued after 1983, but was partially returned as the "Thunderhorse", a signature model for comedian/musician Brendon Small, which was heavily based on the E2. From 1979 to 1983 Gibson produced the "Explorer II", not to be confused with the later E/2 Explorers. The distinction is that the Explorer II/E II has a straight edge body with cream binding. These E II's are made with a mahogany back and figured/flamed maple tops in "burst" colors, namely "cherry burst" and "Tobacco burst". They did not come in clear or solid colored finishes. Also, they have the TP6 tail piece, gold hardware, and "velvet brick" or "dirty fingers" pickups, cream color body binding, with a black pickguard and 3 knobs in a row. The necks have ebony fretboards. Those items together distinguish an Explorer II from the later E/2. For the E/2 Explorer, Gibson optioned them with various different parts. The biggest difference was the curved/contoured body. Some came with "dirty fingers" pickups where some are cream and black colored (Zebra) or all black. Most had the standard stop bar tailpiece, but some E/2's did come with a TP6 tailpiece. The E/2 was also offered in burst colors and clear finishes, whereas the E II did not come in clear finishes. Gibson also produced a range of Explorer models between 1981 and 1984 with high output "dirty fingers" pickups, maple neck and body, and a bound figured maple top available in natural, cherry sunburst, or vintage (tobacco) sunburst finishes. These were alternately named E/2, Explorer CMT, or The Explorer. They could be equipped from the factory with either a standard tune o matic bridge/stopbar tailpiece or a Kahler tremolo. From 1984 to 1987 the standard Explorer's body wood varied between mahogany and alder. The neck wood would vary between maple and mahogany and the fretboard wood varied between Indian rosewood and ebony. Other additions to this model included rear loaded pickup cavities, no pickguard, and control knobs arranged in a triangle pattern (rather than a straight line as on the original model). In 1984 and 1985 Gibson produced the Explorer III, with three single coil P 90 pickups and an alder body, as well as the Designer Series Explorer (and Flying V), which had factory painted graphics in geometric and "Artist Original" designs. In 1998 Gibson introduced an Explorer in its "Gothic" line, which featured Gibson's guitars (including the Explorer, Flying V, SG, and Les Paul) in matte black finishes. Several variants are also produced by Epiphone Gibson's lower cost, non US manufacturer. These include a model produced in korina wood and Epiphone's own "Goth" model, available with a stop tail or Floyd Rose locking tremolo bridge. Epiphone also produced an Explorer Bass in ebony black and velvet natural finishes with two humbucking pickups and a 34" scale 22 fret dark rosewood fingerboard. The Explorer Bass employs a set neck design rather than the bolted neck construction used in the Epiphone version of the Gibson Thunderbird. (Gibson produced some 32" scale Explorer basses in the 1980s, including one model that featured a futuristic piezo pickup in place of the traditional pickups found on the other models)

In 2001 Gibson produced limited editions of Eric Clapton's modified 1958 Explorer, the Explorer Clapton Cut, featuring a shortened bass bout that allows more comfortable arm positioning and the Explorer Split Headstock, a faithful recreation of the original 1958 korina Explorer with the "forked" headstock found only on the very earliest examples

In 2003 Gibson Guitars produced limited editions of Lynyrd Skynyrd guitarist Allen Collins's Gibson Explorer. The guitar is made of African limba wood and features an aged finish, Maestro vibrola, and classic humbucking pickups

In 2008 Gibson released two new versions of the guitar, the first of which was the "50 Year Commemorative Explorer". This version features a solid mahogany body with AA grade maple top, and the body style is the so called "new retro Explorer", which has rounded edges. The second is called the "Reverse Explorer" due to its inverted body style. The reverse model features a carbon fibre like pickguard and inlays as well as a McCarty era inspired headstock. Only a limited run of 1000 of each model were built for the Guitar of the Month feature. In the same year, Gibson also released the Robot Explorer, an Explorer version of the Gibson Robot Guitar together with a similar version of the Flying V featuring custom red metallic nitrocellulose finish, ebony fingerboard with white lining and trapezoid inlays, and lacking a pickguard. Production of this guitar was discontinued in 2008. In 2009 the company released two new versions of the guitar, the first of which is the Tribal Explorer. It features a Kahler style tremolo and tribal designs and lacks a pickguard. The final new 2009 model is the Holy Explorer, designed as a counterpart to the Holy V, with numerous notches cut through the body of the guitar. After creating Matt Heafy of Trivium a white seven string Explorer, Gibson released a statement that they would make a regular production version. It has many classic characteristics such as a rosewood fretboard, 22 frets, 24.75 scale length and a 12" radius while acquiring some more metal oriented hardware and styling with the addition of active EMG pickups (81 7 bridge & 707 neck), and no fretmarkers on the fretboard. Although thought to be a staple in the Gibson lineup, the Explorer was discontinued and brought back multiple times in the late 2000s, along with the Flying V. In 2014 a limited edition 120th Anniversary model, with a special 12th fret inlay and neck binding, was made available. In 2016 the Explorer was brought back into the standard lineup.

Басқа өндірушілер

1974 жылы Hamer Guitars компаниясы Explorer-ге арналған құрмет ретінде "Hamer Standard" моделін жасады. Бұл модель әдетте түпнұсқа Explorer-ден айырылатын, себебі оның пикгарды болмады және алқап күнінің аясында әдемі өрнектелген клен қабаты бар магони корпусынан тұрды, бірақ арнайы бояулар да қолжетімді болды. Рик Нильсенді қоса алғанда, сол кездегі хард-рок музыканттары арасында танымал болған Hamer-дің сәттілігі басқа көшірмелерге жол ашты және Gibson-ның Explorer-ді қайта шығару туралы шешім қабылдауына ықпал етті. Jackson Guitars (қазір Fender еншілес компаниясы) Gibson компаниясымен Kelly гитараларының сызығы үшін соттасты, олар Explorer-ге өте ұқсас. Kelly Explorer-ге ұқсас пішінге ие болды, бірақ жиектері бұрышты болды. Alembic Inc компаниясы The Who тобының қайтыс болған Джон Энтвистл үшін Exploiter бас-гитараларын жасады. Бұл бас-гитаралар Explorer пішіндес корпусына және конус немесе V пішіндес басқа ие болды. Exploiter-дің ерекшелігі – оның жиектері дөңгеленген және төменгі бөлігі Explorer-ге қарағанда корпустың ішіне тереңірек кіреді. Энтвистлдің қайтысынан кейін Alembic Джонның бас-гитараларына негізделген "Spyder" моделін шығарды, өндірісі 50 гитарамен шектелді. Warwick сондай-ақ Explorer стиліндегі "Stryker" бас-гитараларын шығарады. Dean Guitars 2013 жылы John Entwistle Spyder Signature Bass-ті шығарды, ол 25 АҚШ моделімен және төмен бағалы корейлік импорттық сериямен шектелді. Ibanez 1970-ші жылдары Destroyer моделін ұсынды, оның корпусы 1958 жылғы Explorer-ге ұқсас корина түстес жапондық Sen-нен жасалған. 1981 жылы Ibanez Destroyer корпусының пішінін өзгертті. Жаңа Destroyer II моделі Gibson-ның түпнұсқа Explorer дизайнынан әлі де шабыттанған болса да, дене сызықтары өзгертілді, әсіресе "жоғарғы мүйіз" және артқы жиегі айналасында, ал басқыш дәстүрлі Ibanez басқышының сәл өзгеше нұсқасына өзгертілді, енді ол Gibson-ның "хоккей таяғы" пішініне ұқсамайды. Dean Guitars компаниясына 2022 жылы Dean Z сатуын тоқтату туралы бұйрық берілді, себебі пішіні Gibson патенттерін бұзғаны анықталды. Explorer-ге ұқсас басқа гитаралар: ESP EX Greco гитараларының Explorer, Aria Pro II, Kramer's Condor, Peavey's Rotor сериясы, Rondo Music-тің Douglas Halo және Agile Ghost, Gaskell Guitars Classic (тек сол қолмен ойнауға арналған), Gordon Smith's Explorer, Chapman's Ghost Fret және Cort Effector (ішіне эффектілер енгізілген Explorer нұсқасы, бірақ пикаптарды ауыстыруға арналған переключатель жоқ). Gibson гитаралармен байланысты EXPLORER тауарлық белгісіне ие. Gibson сондай-ақ Explorer бас дизайнына және Explorer дене пішіні дизайнына ие. Алайда, соңғы екі дизайндық тауарлық белгінің күші Gibson-ның PRS Guitars компаниясына қарсы Les Paul пішінін бұзды деген айыптаумен аяқталған сәтсіз сот ісіне байланысты күмәнді. 2005 жылы АҚШ-тың Алтыншы апелляциялық соты бұл іс бойынша Gibson-ға қарсы шешім шығарды, себебі шатасу мүмкіндігін растайтын ешқандай дәлел табылмады.

Hamer Guitars created a tribute to the Explorer in 1974 called the Hamer "Standard". This model typically differed from the original Explorer in that it had no pickguard and a mahogany body with a highly figured maple top in a cherry sunburst finish, though custom finishes were also available. Gaining popularity with the hard rock musicians of the day, including Rick Nielsen, Hamer's success led the way for other copies and was partly responsible for prompting Gibson's own decision to reissue the Explorer. Jackson Guitars (now a subsidiary of Fender) was sued by Gibson for their line of Kelly guitars, which are very similar to the Explorer. The Kelly was sleeker and lighter, with basically the same shape but with beveled edges. High end guitar company Alembic Inc produced the Exploiter bass guitars for the late John Entwistle of the Who. These basses had the body shape of the Explorer with either a cone or V shaped headstock. The Exploiter is different in that the edges are rounded over and the lower bout cuts more deeply into the body than an Explorer. After Entwistle's death, Alembic released the "Spyder" based on John's custom basses, with production limited to 50 guitars. Warwick also produces the "Stryker" basses, based on the custom Explorer style basses. Dean Guitars produced a John Entwistle Spyder Signature Bass in 2013, limited to 25 US models and a low cost Korean import series. Ibanez introduced the Destroyer model in the 1970s, with a korina coloured Japanese Sen body that closely resembled the original 1958 Explorer. In about 1981 Ibanez changed the shape of the Destroyer body. Although the new Destroyer II model was still clearly inspired by Gibson's original Explorer design, the body lines were modified, most notably around the treble "horn" and the rear edge, and the headstock was changed to a slight variation of the traditional Ibanez headstock shape, no longer resembling Gibson's "hockey stick" shape. Dean Guitars was ordered to halt sales of the Dean Z in 2022 after the shape was found to infringe on Gibson's patents. Other guitars similar to the Explorer include the ESP EX Greco guitars' Explorer, Aria Pro II, Kramer's Condor, Peavey's Rotor series, Rondo Music's Douglas Halo and Agile Ghost, Gaskell Guitars Classic (left handed only), Gordon Smith's Explorer, Chapman's Ghost Fret, and the Cort Effector (an Explorer version with built in effects, but no pickup toggle switch). Gibson owns for the mark EXPLORER in connection with guitars. Gibson also owns for the Explorer's headstock design, and for the Explorer's body shape design. However, the enforceability of the latter two design trademarks is uncertain in light of Gibson's unsuccessful lawsuit against PRS Guitars for allegedly infringing Gibson's Les Paul shape. In 2005 the United States Court of Appeals for the Sixth Circuit ordered summary judgment against Gibson in that action, on the grounds that there was no evidence to support a finding of likelihood of confusion.