Кіріспе
"Өлі ішіндегі" – Чад Андеркофлердің жазған қорқыныш пен фантастикалық элементтерді қамтитын рөлдік ойыны, Atomic Sock Monkey Press баспасынан шыққан. Ойыншылар "ішкі дүниесінде өлі" кейіпкерлерді басқарады, олар жандарын жоғалтқан немесе жаны жоқ күйінде туған және оларды қайта табуға немесе жаңадан құруға тырысады. Ойын, жандарды жоғалтудың, ұрланудың, саудаласудың, қайта алудың және жаңартудың түрлі жолдарын ұсынады. Бұл ойын ерекшелігі, көптеген рөлдік ойындардағы "монстрларды өлтіріп, олардан нәрсе алу" арқылы күш табудың орнына, "адамдарды емдеп, оларға көмектесу" қағидасын енгізуге тырысуында. Яғни, кейіпкерлердің игілік пен қайырымдылыққа толы іс-әрекеттері "Жандық ұпайлармен" сыйланады, ол кейіпкердің рухани толықтығының көрсеткіші. Бұл Жандық ұпайларды метафизикалық қабілеттерді күшейтуге немесе кейіпкердің дағдыларын жақсартуға болады, дәл сияқты, басқа рөлдік ойындардағы тәжірибе ұпайлары қолданылады. "Өлі ішіндегі" 2004 жылғы Indie RPG Awards жүлдесінде "Халық таңдауы" сыйлығын жеңіп алды.
Dead Inside is a horror/fantasy role playing game by Chad Underkoffler, published by Atomic Sock Monkey Press. Player characters are "Dead Inside", who have lost or were born without their souls and strive to regain or rebuild them. The game provides a variety of means by which souls may be lost, stolen, traded, regained or rebuilt. The game is considered unusual for its attempt to reverse the typical "Kill monsters and take their stuff" path to power found in most RPGs and replace it with the "Heal people and give them stuff" concept. Essentially, selfless and noble actions by the characters are rewarded with Soul Points, the measure of a character's soul integrity. These Soul Points can be used to fuel metaphysical powers or to improve a character's abilities, much as experience points are used in other RPGs. Dead Inside won the People's Choice Award in the 2004 Indie RPG Awards.
Космология
Dead Inside негізінен екі әлемге бөлінеді: тұрақты, қазіргі заманғы "Нақты әлем" және арман тәрізді, өзгермелі "Рухани әлем". "Нақты әлем" таныс және көбінесе табиғаттан тыс құбылыстардан, кем дегенде сырттай, бос. (Ойындағы барлық табиғаттан тыс күштер мен қабілеттер әлсіз және оларды қолдану өте қиын.) Оның негізгі тұрғындары – "қарапайым адамдар", олар өздерінің бастапқы жанына ие және Рухани әлемге баруға немесе табиғаттан тыс нәрсені сезінуге қабілетсіз. "Рухани әлем" – үздіксіз өзгеріп тұратын арман сияқты кеңістік. Оның географиясын анықтау қиын, бірақ ол бес негізгі аймақтан тұрады: шығыстағы Ормандар, оңтүстіктегі Шөлдер, солтүстіктегі Тұманды далалар, батыстағы Теңіз және орталықта – Қала. Теңіздің ар жағында (бірақ Рухани әлемде бағыттың нақты мағынасы жоқ) Көз жатыр; барлық жандардың туындап, өлімнен кейін қайта оралатын космостың орталығы. Бұл әлемнің сыртында – Бос кеңістік, шексіздік, онда әрбір жан мәңгілікке адасып кетеді. Нақты әлем, жұмыртқа қабығы сарысын қорғайтыны сияқты, Рухани әлем мен Көзді Бос кеңістіктен қорғайды деседі. Нақты және Рухани әлемдердің арасында табиғаттан тыс сезімі барлар "Есіктер" арқылы саяхаттай алады: әлемдер арасындағы жылтырап тұратын порталдар, оларды ашуды білетіндер аша алады. Көзға сапарға шығу өлімсіз мүмкін емес; немесе кем дегенде, осы сапарға шыққан ешкім қайтып келген емес.
Жан туралы түсінік
Жан тұжырымы "Dead Inside" әлемінің кілті болып табылады. Ол адамның рухани денсаулығының кілті. Жан жеткіліксіз болған жандар (мысалы, "Dead Inside" сияқты) зор үлкен қанағатсыздық пен бослық сезіміне ұшырайды, бұл физикалық және эмоционалдық сезімталдық жоғалту, депрессия, тіпті ауырсыну түрінде көрінеді. Керісінше, жанға толы адамдар белсенді, қуатты және өмірге толы болады. Жан – құнды ресурс және тауар. Оны қадірлі қабілеттер мен күштерді қолдану үшін жұмсауға болады, оны саудалауға және тіпті ұрлауға да болады. Бұл сондай-ақ моральдық барометр болып табылады – әрбір іс-әрекет "жанды дамыту" немесе "жанды құлдырату" деп қарастырылады. Мінездің іс-әрекеттеріне байланысты жанды алу немесе жоғалту мүмкін, бірақ іс-әрекеттің себебі де маңызды. Ойыншылар өзімшілдіктен аулақ, ізгілікпен рөл ойнауға және кейіпкерлерінің неліктен осылай әрекет ететінін түсіндіруге шақырылады. Ойынның механикасында сіздің жаныңыздың мөлшері "Жан нүктелері" арқылы көрсетіледі.
Таңба түрлері
Ойын әр түрлі кейіпкерлер ұсынып, олардың көпшілігі ойыншылар қолдануына жарамды (күш деңгейіне қарай). Олар:
Орташа адамдар
Жан-дүниесі дәл қажетті мөлшерде болған адамдар, олардың өзінің айналасында қалың рухани "қабық" пайда болады. Осы рухани салауаттылығының арқасында олар сыртқы күштердің көптеген түрлерінен қорғалады (бірақ сонымен бірге оларға көз жетпейді). Олардың жандарын "қабықты" жарып ұрлауға болады (бұл қиын), немесе иесінің келісімімен (оңайырақ) саудаласуға болады. Кез келген себеппен жанын жоғалтқан қарапайым адам Іштен мерт болып қалады.
Іштей өлі
Толыққанды жаны жоқ жандар. Олардың "қабығы" қалыптаспағандықтан, Dead Inside табиғаттан тыс нәрселерді сезеді; бірақ, олардың табиғаттан тыс күштерді жиі пайдалануға жеткілікті рухани күші жоқ. Көптеген Dead Inside өзінің бұрынғы жанын қайтаруға немесе жаңасын құруға тырысады. Егер олар осы жолда сәттілікке жетіп, жанына жан кіргізе алса, олар сезімтал адамдарға айналады. Ал егер олар жанының соңғы қалдықтарынан айырылса, олар Qlippoth болады.
Сезімтал заттар
Жүректері мол жандар, сезімталдар – өте жанды тұлғалар. Олардың артық жандық энергиясы оларға үстіміздік қабілеттерін жиі пайдалануға мүмкіндік береді, бірақ оның да шегі бар. Сезімталдар көмекші болуы мүмкін, олар "Ішінде өлгендерге" және басқа да жандарға көмектесуге тырысады. Ал кейбіреулері өзімшілдікке бой береді – біреулері өмірмен қанағаттанады, ал енді біреулері одан да зор күш іздеп, баяулылардың қатарына қосылады.
Магия
Екі жанды (яғни, қалыпты адамнан екі есе артық) болған Магилер зор рухани күшке ие, оны олар жиі пайдаланады.
Зомбилер
Өлі денеде жан болмайды, зомбилер оларды сақтап, тірілту үшін ғана жеткілікті рухани күшке ие. Сондықтан олар сезімталдықтан мүлдем шеттесіп, суыққан жандарға айналады. Олар ақымақ немесе жайлы емес, бірақ олардың суыққан есі және ерік-жігері оларды көбінесе ақылды, шебер және күшті етеді, сондай-ақ олардың көптегені ғасырлар бойы тәжірибе жинаған. "Dead Inside" өлгенде зомбиге айналады, ал сиқыршының өлімі зомбиді (және рухты) тудырады. Зомбилер соңғы жан шкелерін де жоғалта алады. Егер олар нақты әлемде болса, қозғалыстан тоқтап, ақырында өлідей көрінеді. Егер олар осы шкелелерді Рухани әлемде жоғалтса, олар Клиппотқа айналады.
Жүректер
Денесі жоқ өлген жандар әдетте бастапқы нұрға қайтарылады; алайда, кейбіреулері Әлемдерде (нақты және Рух әлемінде) қалады, көбінесе бұрынғы өмірімен байланысы бар болғандықтан. Осылар – әруақтар.
Қилиппоттар
Жанның ешбір із қалмаған жандар. Олар барлық нәрсеге зұлымдықпен қарап, өз азаптарын тоқтату үшін Көздің құрылуын тілейді. Азабын басу үшін жандарды жейді. Басқалардың бәрі Клиппоттарды қорқынышты жаратылыс деп қаралайды.
Авторы және баспашысы
Ойынды Чад Андеркоффлер жасады және Atomic Sock Monkey Press кішігірім RPG компаниясы оны шығарды.
Қабылдау
Брюс Бау ойынның Андеркоффлер үшін табиғи дамуы туралы былай деді: "Мен Чадтың басқа жұмыстарында да әлемге жақсылық әкеліп, өзін-өзі жетілдіретін кейіпкерлерге ұмтылуын, өлтіру мен ұрлау туралы стереотиптен қашып, оған жақындауға деген ниетін байқадым. Ол бұған бұрыннан-ақ тырысып келеді." Эрик Роу "Dead Inside" ойынын "тіс дәрігерінің айнасының психологиялық баламасы" деп атады. Оның айтуынша, ол көру қиын жайларды зерттеуге көмектеседі. Бау сондай-ақ Андеркоффлердің "Dead Inside" ойынын көптеген адамдарға жеткізуде қиындыққа тап болатынын айтты: "Қалыпты ойын ережелеріне қарсы тұратын ойындар аудиторияны табу ғана емес, оны қалыптастыру қиындығымен де бетпе-бет келеді. Егер ойын ойнауға қызық болмаса, ол сәтсіз болады."