Кіріспе

"Мұз және от әні" және "Тәждер ойыны" туындысының кейіпкері Джоффри Баратеон – американдық автор Джордж Р. Р. Мартиннің "Мұз және от әні" сериясындағы эпикалық фантастикалық романдары мен оның HBO теледидарлық бейімдемесі "Тәждер ойыны". 1996 жылғы "Тәждер ойыны" романында таныстырылып, кейіннен "Патшалар қақтығысы" (1998) және "Қылыштардың шабуылы" (2000) романдарынан көрінеді. Жоффри король Роберт Баратеон мен Серсей Ланнистердің ресми түрдегі тұңғыш ұлы және мұрагері, бірақ шындығында Серсей мен оның егіз бауыры Джейме Ланнистердің тұңғыш баласы. Жоффри Роберттің өлімінен кейін таққа отырады, ол Винтерфелл лорды Нед Старктың өлімімен бірге Вестероста Бес патша соғысы деп аталатын билік үшін күрестің басталуына себеп болады. Ол өшіккен, садистікке бейім зұлымдық ретінде сипатталады және жиі отбасын, сондай-ақ алғашқы екі романдағы келіні Санса Старкты мазалайды. Кейін ол Марджери Тайреллға үйленеді, бірақ той кезінде уланып қайтыс болады. "Тәждер ойыны" телесериалында Джоффри рөлін ирланд актері Джек Глисон сомдады, бұл рөл оған халықаралық деңгейде танылу мен сынға лайық мақтау әкелді.

Шолу

Джоффри Баратеон романдардағы басты кейіпкер емес, сондықтан оның іс-әрекеттері басқа адамдардың көзімен, мысалы, оның інісі Тирион Ланнистер мен бір кездегі құдайы Санса Старк арқылы бақыланады және түсіндіріледі. Ол анасынан дәстүрлі Ланнистер сырт келбетін мұраға алған, шашы сары, ал көзі жасыл, көптеген адамдар оны өте сұлу деп санайды. Оның сыртқы түрі оның жалғыз жақсы қасиеті ретінде еске алынады.

Қасиетті кейіпкердің сипаттамасы

Жұрт алдында Джоффри король Роберт Баратеон мен королева Серсея Ланнистердің тұңғыш ұлы және мұрагері деп саналады. Шын мәнінде оның биологиялық әкесі - анасының егіз інісі Джейми Ланнистер. Оның Мюрселла есімді кіші әпкесі және Томмен есімді інісі бар. Олардың жалғыз биологиялық ата-анасы Тайвин мен Джоанна Ланнистер де бірінші туысқандар. Джоффри - аморалды садист, өзінің қатыгездігін нәзік сұлулықпен жасырады. Бұл оның (содан кейін) қалыңдығы оны ренжіткенде берген жауабымен жақсы көрінеді: Джоффри анасы оған ешқашан әйелді ұрмауды үйреткенін айтады және сол себепті король күзетінің салт аттысына оны ұруға тапсырады. Ол адамдарды өлімге дейін күресуге мәжбүрлеуді және кішігірім қылмыстар үшін қатыгез жазаларды қолдануды ұнатады. Ол өз жауапкершілігін сезінбейді, сәтсіздіктер үшін басқаларды кінәлайды. Ол өзін-өзі ұстай алмайды, достары мен отбасы мүшелерін жиі қорлайды. Ол сондай-ақ, импульсивті, бұл жиі оны асығыс шешім қабылдауға әкеледі. Ол садизм мен зорлық-зомбылықтан басқа қызығушылықтары жоқ сияқты, тіпті оған ерекше әдемі әйелдер ұсынылса да, өз патшалығын басқаруға немесе жыныстық қатынасқа қатысты ештеңеге көңіл бөлмейді. Ол зорлық-зомбылықтан ләззат алса да, өзіне қауіп төнгенде қорқақ болып көрінеді және жиі шынайы ұрыстан қашады. Жоффри "Ақтөбе" (1996) сериясының басында 12 жаста.

Тақтар ойыны

Принц Джоффриді ата-анасы Винтерфеллге алып келеді және оны Санса Старкқа Баратеон және Старк үйлері арасында одақ құру үшін күйеу ретінде белгілейді. Әуел басында Джоффри Сансаға мейірімді және сыпайы болады. Алайда, Бран Старк мұнарадан құлағанда ол отбасына көңіл жарыққысы келмейді, тек ағасы Тирион Ланнистердің күштеп мәжбүрлеуінен кейін ғана осыны істейді. Патшалық жолда Жоффри мен Санса Ария Старктің қарапайым Микамен қылышпен жаттығу жасап жатқанын көреді. Джоффри Миканы ақсүйек қызға шабуыл жасады деп айыптайды және оның бетін қылышпен кесіп жаралайды. Бұл Арьяның Джоффриді ұруына және Миканың қашуына себеп болады. Жоффри Арьяға бұрылғанда, оның қасқыр иесі Нимерия оған шабуыл жасап, жарақаттайды. Кейін Джоффри шабуыл туралы жалған айтады, оның еш себепсіз болғанын мәлімдейді және Нимерияны өлтіруді талап етеді; бірақ Сансаның қасқыр иесі Леди өлтіріледі. Содан кейін ол өзінің күзетшісі Сандор "Ит" Клеганеге Миканы іздеп тауып өлтіруді бұйырады. Кейін Эддард Старк Джоффридің король Роберттің нағыз ұлы емес екенін біледі және король Роберт қайтыс болғанда Джоффридің таққа талап етуін мойындаудан бас тартады. Ол тұтқындалады. Сансаның жалбауымен Эддард өзінің опасыздығын мойындайды. Жоффри Сансаға оған мейірімді болады деп уәде береді, бірақ содан кейін Эддардтың басын кесіп, кейін Сансаны әкесінің басына қарауға мәжбүр етеді.

Патшалардың қақтығысы

Джоффри «Патшалар қақтығысы» (1998) кітабында қысқаша көрінеді. Ол еркімен, көңіл күйіне қарай билік жүргізеді, тіпті анасына да оны бақылау қиын болады. Санса оның ықтиярына тәуелді болып, оны ренжіткен кезде күзетшілеріне ұрып-соғуды жиі бұйырады. Станнис Баратеон Корольдік астанаға шабуыл жасағанда, Джоффри шайқас алаңынан қашып, әскерінің рухын құртады. Бұл шайқасты оның інісі Тирионның жауынгерлік отты қолдануы және атасы Тайвиннің Тайрелл үйінің күштерімен соңғы сәтте жасаған қарсы шабуылының арқасында ғана жеңіске жеткізеді.

Қилыстар дауылдай

Джоффри Санса Старкпен жасаған келісімін Марджери Тиреллдің пайдасына бұзып, Ланнистерлер мен Тирелл әулеті арасындағы одақты нығайтады. Тирион мен Сансаның үйлену тойында ол өзінің қарындасының күйеуін қорлайды және ол оған некелерін аяқтауды бұйырғаннан кейін оның қауіптенгеніне ашуланады. Тирион тек әкесі Тайвин Джоффриге оның қарындасының күйеуі мас екенін және патшаға қауіп төндірмейтінін айтқанда ғана жазадан құтылады. "Қызыл тойдан" кейін Джоффри Сансаға оның жақында қайтыс болған бауырласының басын көрсетуді жоспарлайды. Оның қарындасының күйеуі Тирион мен атасы Тайвин ашуланып, Джоффриге тағы да қауіптендіреді. Тағы бір даудан кейін Тайвин Джоффриді бөлмесіне жібереді, бұл Джоффридің ашуын тудырады. Той кезінде ол Тирионды бірнеше рет мазақтайды, оның қарындасының күйеуін масқаралау үшін екі ергежейлі адамды ойын-сауық ретінде ұсынады және оны өзінің шарап құюшысы ретінде жұмыс істеуге мәжбүрлейді. Бірақ кеш аяқталғанда Джоффри уланған шараптан көз жұмады. Тирионды Серсея жалған айыптап, тұтқындайды, бірақ кейін леди Оленна Тирелл мен лорд Петир Бейлиштің нақты қылмыскерлер екені анықталады.

1-маусым

Роберт қайтыс болғаннан кейін, Серсей Ланнистер және оның әкесі Тайвин Ланнистер Джоффриді патша етіп тағайындайды, ал анасы оны марионетка ретінде пайдаланады. Ол сондай-ақ Санса Старкқа үйленуге міндеттеледі, бұл Старк және Ланнистер үйлері арасындағы одақты нығайту үшін жасалады. Зұлматшыл патша Джоффри өзінің патшалығының басты белгісі ретінде садистік азаптаулар мен жаппай өлтірулерді орнатады, тіпті Сансаның әкесі Недті опасыздық үшін өлім жазасына кеседі (ол оның жазаланбауына ешқашан жол бермейтінін жариялайды), Сансаның рақым сұрауына және Серсейдің наразылығына қарамастан.

2-маусым

Джоффридің зұлымдығы Ланнистерлердің соғыс күш-жігерін нашарлатады, өйткені оның інісі (және құпияда, әкесі) Джеймиді (Николай Костер Валдау) Старктар тұтқынға алады, ал Джоффридің "әкесінің інілері" Ренли (Гетин Энтони) және Станнис (Стивен Дилан) оның Темір Таққа деген құқығын даулайды. Жоффри жиі өз Король сақшыларына Сансаны ұруды бұйырады. Оның қатыгездігі мен қарапайым халықтың қайғысын сезбеуі, оны халық арасында ұнатпайтын етеді, себебі ол қала күзетшілеріне "әкесінің" Корольдік аймақтағы барлық заңды емес балаларын өлтіруді бұйырады; осының салдарынан, ол бүлік кезінде өлімге жуықтап кетеді. Станнис Корольдік аймаққа шабуыл жасағанда, Джоффри тек қана номиналды басшы болып қалады және ауыр шайқастан қашады. Шабыс Станнистің пайдасына бұрылғанда, Серсея ұлын қамалдың қауіпсіздігіне шақырып, әскерінің рухын түсіреді. Шабысқа оның інісі Тирион (Питер Динклейдж) және әкесі Тайвин, Тирелл үйінің күшімен көмектеседі. Бұл үйлердің арасындағы одақты нығайту үшін Джоффридің Сансамен жасаған келісімі бұзылып, ол Маргери Тиреллға (Натали Дормер) үйленуге мүмкіндік алады.

3-маусым

Неке әлі болған жоқ, бірақ Джоффри мен оның ағасы Тирион және әкесі Тайвин арасында шиеленіс күшейіп келеді, олар (әрқайсысы өз жолымен) оның қатыгездігіне қарсы тұрады. Жоффри өз келініне қызығушылық танытпағандай көрінеді, бірақ оның халықтың құрметін жеңіп алу тәсілдеріне таңғалып, өзгереді, тіпті соған қатысады. Тирион мен Сансаның тойында ол ағасын қорлайды, ал Джоффри оны некеге түсуге мәжбүрлегеннен кейін ағасы оны қорқытады. Тирион тек әкесі Тайвин Джоффриге Тирионның мас болғанын және патшаға ешқандай қауіп төндірмегенін айтқанда ғана жазадан құтылады. Кейін, "Қызыл той" оқиғасынан кейін, Джоффри Сансаға оның жақында қайтыс болған ағасы Роббтың (Ричард Мэдден) басын көрсетуді жоспарлайды. Тирион мен Тайвин ашуға мініп, Тирион тағы да Джоффриге қарсы тұрады. Келіспеушіліктен кейін Тайвин Джоффриді бөлмесіне жібереді, бұл Джоффриді қатты ренжітеді.

4-маусымы

Жоффри, ақыры Марджериге үйленеді. Той кезінде ол Тирион мен Сансаны қайта-қайта мазалап, "Бес патшаның соғысы" туралы ұятты қойылым ұйымдастырады. Оның мақсаты – ағайыны Тирионды қорлау болғандықтан, патшалардың рөлін ойнау үшін аласа бойлы актерлер шақырылады, сондай-ақ оны өзінің шарап құюшысы қызметін атқаруға мәжбүр етеді. Тойдың шыңында Жоффри кенеттен уланып, көз жұмады. Оның соңғы әрекеті Тирионды көрсетуге талпынуы болып табылады, осының салдарынан Тирионға жалған айып тағылып, Серсея оны қамауға бұйрық береді. Бірақ кейіннен леди Оленна Тайрелл мен лорд Петир Бейлиштің оқиғаның нағыз кінәлілері екені анықталады. Кейін Оленна, Марджеридің әжесі, оған "сол жануарға" үйленуге ешқашан рұқсат бермегенін айтады. Жоффридің жаназасынан кейін оның кіші інісі және мұрагері Томмен патша болып жарияланып, Марджериге үйленеді.

Даму және қабылдау

2007 жылдың қаңтар айында HBO Мартиннің кітап сериясын телевизияға бейімдеу құқығын сатып алды. Джек Глисон Джоффри Баратеон рөліне бекітілді. Глисон осы рөлдегі ойыны үшін сыншылардың жоғары бағасын алды. 2016 жылы Rolling Stone журналы осы кейіпкерді "Барлық уақыттың ең ұлы 40 телевизиялық жауласы" тізімінде 4-орынға қойды. Автор Мартин Жоффриді "Мен мектепте білген бес-алты адам сияқты, классикалық зорлық-зомбылық көрсетуші, тым әуесқой" деп сипаттады. Глисон өзінің ойынына үлкен ықпал еткен деп Джоакин Феникстің "Гладиатордағы" Комод рөлін атады.