Кіріспе

Ортенбург императорлық графтығы – қазіргі Төменгі Баварияда орналасқан қасиетті Рим империясының бір мемлекеті. Ол Ортенбург қамалының төңірегінде, Пассау қаласынан батысқа қарай орналасқан. Ортенбург графтары 12-шы ғасырда Рейн өзені бойындағы Спонхайм (Спанхайм) әулетінің тармағы ретінде пайда болды. Бұл әулет сол кезде Каринтия герцогтығын басқарған, бірақ Каринтиялық Ортенбург әулетімен байланысты екенін растау мүмкін емес. Бірінші граф Рапото I Ортенбург 1134 жылы айтылады. Крайбургте туған, Каринтия герцогы Энгельберт II-нің төртінші ұлы, ол Спанхаймерлер әулетінің бавариялық бірнеше иелігін сақтап қалды, ал оның үлкен ағалары Ульрих және Энгельберт III әкесінен кейін Каринтия мен Истрияда билік етті. Рапото 1120 жылы Ортенбург қамалын тұрғызғаннан кейін өзін Ортенберг графы деп атауды бастады. 1173 жылы оның ағасы Энгельберт III мұрагерсіз қайтыс болғаннан кейін, ол көптеген аумақтарды біріктіріп, 1180 жылы Бавария герцогтығының титулы Виттельсбах әулетіне өткенде тәуелсіздігін растады. 1208 жылы Виттельсбахтың Отто VIII неміс королі Филипп Швабияны өлтіргеннен кейін, Рапотоның ұлы граф Рапото II тіпті Баварияның граф-палатині лауазымын атқарды. Дегенмен, Рапото II-нің ұрпақтары көршілес Пассау епископтарымен және күшті австриялық Бабенберг әулетімен қатаң қақтығыстарға түсті. 1248 жылы граф Рапото III қайтыс болғаннан кейін, оның иеліктері мен граф-палатин лауазымы қайтадан Виттельсбах әулетіне өтті. Ортенбург иеліктері Рапото III-нің туысы Генрих II мен оның ағалары арасындағы мұрагерлік даудан одан әрі азайды, нәтижесінде 1275 жылы аман қалған граф Рапото IV Ортенбург қамалының төңірегіндегі жерлерді ғана сақтап қалды. 1395 жылы граф Генрих IV Ортенбург қайтыс болғаннан кейін графтық Ортенбург Альтортенбург, Ортенбург Нойортенбург және Ортенбург Дорфбах болып бөлінді. 1444 жылы Этцель I қайтыс болғаннан кейін Нойортенбург тармағы қайтадан Альтортенбург графтығын, ал 1462 жылы граф Альрам II қайтыс болғаннан кейін Дорфбах графтығын мұра етті. Осы уақытқа дейін графтық Виттельсбах Бавария Ландшут герцогтығының ықпалына түсіп, 1503 жылғы Ландшут мұрагерлік соғысында Бавария герцогы Альберт IV Мюнхеннің жағына шықты. 1456 жылы граф Ульрих II-нің өлімімен Сельж графтарының әулеті жойылғандықтан, Ортенбург графтары Каринтия графшалығы Ортенбургке талап қойды, бірақ атаудың ұқсастығынан басқа туыстық байланысты дәлелдемеді. Ортенбург графы Иоахим Нойортенбург басшылығымен мемлекет 1563 жылы протестантизмге көшті, бұл Бавария герцогы Альберт V-тің қарсылығын тудырды, ол Ортенбургтің императорлық тікелейлігіне қарсы шықты, бірақ 1573 жылы Императорлық палата соты оны растады. Ол католик Бавария жерінде лютерандық анклав ретінде сақталды және Отыз жылдық соғыс кезінде қуылғандарға пана берді. Виттельсбах герцогтарына қарсы көптеген сот процестерінен кейін қарызға батқан болса да, Ортенбург Нойортенбург 1805 жылға дейін тәуелсіздігін сақтап, граф Жозеф Карл Леопольд оны Баварияның сайлаушысы Максимилиан I Жозефке сатты. 1806 жылы империяның тарауы кезінде графтық жаңадан құрылған Бавария Корольдігіне қосылды. Графтығы үшін өтеу ретінде граф 1806 жылы Франкониядағы бұрынғы Тамбах монастырын (қазіргі Вайтрамсдорфтың бөлігі) алды, ол Ортенбург Тамбах императорлық графтығының мәртебесіне көтерілді, бірақ көп ұзамай медиатизация салдарынан Вюрцбург Ұлы Герцогтығының құрамына енді, ал 1814 жылы Бавария Корольдігіне қарады. Осыдан бері Ортенбург графтары медиатизацияланған үйлерге жатады. 1827 жылы граф Жозеф Карл Бавариядан әулетінің ежелгі орны – Ортенбург қамалын сатып алды. Дегенмен, Рим-католик шіркеуіне өткен граф Алрам (1925–2007) оны 1971 жылы сатты. Оның ұлы, граф Генрих (т. 1956), Хогенцоллерн әулетінің Дезире ханшайымының бұрынғы күйеуі, бүгінгі күнге дейін Тамбах қамалын (бұрынғы монастырь) және оның кең иелігін иеленеді.