Кіріспе

Уэстон Х. Нобл (30 қараша 1922 жыл - 21 желтоқсан 2016 жыл) – американдық музыка педагогы және дирижер. 2005 жылдан бері Лютер колледжінде Эрвин және Филис Джонсон атындағы музыка профессоры, ол 1948 жылдан 2005 жылға дейін Нордикалық хордың, ал 1948 жылдан 1973 жылға дейін Лютер колледжінің концерттік тобының дирижері ретінде 57 жыл қызмет еткенімен танымал. Ол төрт құрлықтағы 800-ден астам музыка фестивалінде қонақ дирижер болып жұмыс істеді, олар хор, оркестр және духовой музыкасын қамтыды. 2005 жылы Лютер колледжінен зейнетке шыққаннан кейін, ол Орта Батыстағы бірнеше лютеран колледждерінде қонақ профессор болып жұмыс істеді: Висконсин штатының Кеноша қаласындағы Карфаген колледжінде музыка факультетінде сабақ берді және Карфаген хорын жүргізді; Айова штатының Уортбург колледжіндегі Уортбург хорының қонақ профессоры және уақытша дирижері; сондай-ақ Оңтүстік Дакота штатының Су-Фолс қаласындағы Аугустана колледжіндегі Аугустана хорының қонақ дирижері болды.

Ерте өмір және білім

Уэстон Генри Нобл Айова штатының Рисвилл қаласының батысында орналасқан фермада, ағылшын тегінен шыққан ата-аналарының отбасында туып өскен. Кейіннен ол еркін методист шіркеуінде нақтыланды және сегізінші сыныпқа дейін бір бөлмелі ауылдық мектепте білім алды, содан кейін жергілікті Рисевилл орта мектебінде оқыды. Сол кездегі музыкаға қызығушылық танытқан көптеген жас айовалықтар сияқты Нобл орта мектептің оркестрінде ойнады, хорда ән шырқады және штаттық музыка конкурсында кларнетпен жеке орындады. Ол алғаш рет әкесінің әпкесі Руби (Noble) Дунтонның ынтасымен фортепиано сабақтарын алып, кларнет, орган және фортепианоны да жақсы меңгерді. 16 жасында орта мектепті бітірген ол бастапқыда штаттың сол кездегі ең ірі және ең беделді жоғары оқу орны – Айова университетіне түсуді жоспарлаған. Бірақ әкесі Мервин Генри Ноблдың ықпалымен 1939 жылы Уэстон жақын жердегі Декора қаласындағы Лютер колледжіне оқуға түсті. Тарих мамандығын таңдап, музыканы қосымша зерттеді (колледжде бұл мамандық әлі болмаған), ол өзінің дирижерлік қабілетімен музыка факультетінің назарын тез тартып алды. Ноблдің айтуынша, бұл қабілет Schola Cantorum директоры Теодор Хоелти Никельдің оның болмағанда хор репетициясын жүргізу туралы соңғы сәттегі өтінішінен кейін оянды. Екінші курста ол ансамбль репетицияларын басқара бастады. Оқу тәжірибесін Декора орта мектебінде аяқтады.

Әскери мансап

Екінші дүниежүзілік соғыстың күшті патриотизміне және әскери қызметке шақыруды күтіп, Нобл өз еркімен әскери қызметке жазылды және 1943 жылдың ақпан айында, соңғы курстың көктемгі семестрінде әскери міндетке шақырылды. Бірақ, оған және басқаларға оқуларын үдетіп, бітіру алдында соңғы семестрін аяқтауға мүмкіндік берілді. Ол үздік дипломмен бітірді. Танк жүргізушісі ретінде дайындалған ол 1944 жылы Арденн шайқасындағы ұрыстарға қатысты және 1945 жылы нацистік Германияның ортасына одақтастардың басты шабуылында болды. Нобл одақтастар Берлинді басып алғанда алғашқы күндері бірнеше затты "алысқа шығарды" және оларды үйіне жіберді. Үйге келген соң, Айова штатында бір жыл орта мектепте сабақ бергеннен кейін, Ноблдің әкесі оған үлкен жұмсақ орамды алуға болатыны туралы хабарлаған хат жіберді. Орамның ішінде Бетховеннің мрамордан жасалған бюсті болды, бұл бюст бұрын рейхсмаршал Герман Герингке тиесілі болған болуы мүмкін. Оны Нюрнберг процесіне қатысқан Ноблдың танысы әкелген. Бүгінде мүсіннің кім жасағанын және қашан жасалғанын анықтау үшін зерттеулер жүргізілуде.

Оқыту

Әскери қызметтен босатылған Нобл 1946 жылы Айоваға оралып, Лу Верндегі орта мектеп мұғалімі лауазымына орналасты. Онда ол мектептің музыкалық бағдарламасын басқарды және әлеуметтік ғылымдар пәнін оқытты. Екі жылдық жұмыстан кейін Мичиган университетінде музыка бойынша аспирантураға түсті. 1948 жылы оның бітірген оқу орны – Лютер колледжі оны бір жылға музыкалық жетекші, дирижер болып тағайындады. Оның қызметі екі жылға ұзартылды, ал 1950 жылдан бастап тұрақты қызметке ауысты. 57 жылдық еңбек жолында Нобл 1948–1973 жылдары Лютер колледжінің концерттік тобының, ал 1948–2005 жылдары Нордикалық хорының музыкалық директоры қызметін атқарды. Зейнетке шыққаннан кейін Нобл 2007–2008 оқу жылында Висконсин штатының Кеноша қаласындағы Картадж колледжінде қонақ дирижер ретінде бір жыл жұмыс істеді. 2008–2009 жылдары Нобл мырза Айова штатының Уэверли қаласындағы Wartburg College-те Wartburg Choir және Ritterchor хорларын жетекшілік етті.

Музыкалық қызмет

Нобл – халықаралық деңгейде танымал дирижер және музыка педагогы болды. Оның көрнекті мансабында АҚШ, Австралия, Канада, Еуропа, Ресей, Азия және Оңтүстік Америкада 900-ден астам музыка фестивальдерін жүргізу кірді. Оның өнер көрсеткен орындарына Нью-Йорктегі Линкольн орталығы мен Карнеги залы, Вашингтондағы Кеннеди орталығы, Лос-Анджелес музыка орталығы, Чикаго оркестр залы, Сент-Полдегі Ордвей театры, Миннеаполистегі оркестр залы, Мәскеудегі Большой, Кремль және Чайковский залдары жатты. Ол барлық елу штаттағы мемлекеттік хорлар, музыкалық топтар мен оркестрлерді басқарған жалғыз дирижер. 2006 жылы Нобл «Нордикалық хор» түлектерінен құралған хордың қонақ дирижері болды. Бұл хор екі апталық Еуропалық концерттік турнеге қатысып, сол кезде Зальцбург фестивалінде тұрақтап өнер көрсетті. Осы тур нәтижесінде 70 дауысты Weston Noble Alumni Choir құрылды, ол әр жазда Лютер колледжінің кампусында жиналып, репетициялар мен концерттер өткізеді. «Алумни хоры» 2010 жылы екі апталық концерттік турнемен Еуропаға оралды және 2012 жылдың жазында Калифорнияда бір апталық турне жасады. 2006 жылдың көктемінде ол ұлттық радио эфирінде Мормондық шатыр хорын дирижерлік етті. Сондай-ақ, ол Иса Мәсіхтің соңғы күнгі қасиеттілер шіркеуінен «Ерен қызмет көрсеткені үшін» сыйлығын алды, бұл оны осы сыйлықты алған жалғыз мормон емес адам етті. 2006 жылдың маусымында ол Гуамдағы 3-ші жылдық Тынық мұхитының жазғы музыка фестивалінде тағы да қонақ дирижер болды. Соңғы кезде ол JMU ACDA хор фестивалінде қонақ дирижерлік етті. 2010 жылдың желтоқсан айында 88 жасында Нобл алғаш рет Оңтүстік Кореяға сапар шегіп, Камарата музыка компаниясы үшін Гендельдің «Мессия» концертін дирижерлік етті. Нобл 2016 жылдың желтоқсан айында 94 жасында құлаудан туындаған салдардан көз жұмды.

Мұра

Нобл 72 дауысты Норд хорын АҚШ-тағы ең танымал а капелла студенттік хорлардың біріне айналдырды. Оның Норд хоры АҚШ-тың және әлемнің көптеген елдерінде өнер көрсетті. Ол әлемдегі 950-ден астам музыка фестивалінде қонақ дирижер болып жұмыс істеді.