Кіріспе

Диг – Үндістанның Раджастан штатындағы Диг ауданындағы ежелгі тарихи қала. 2023 жылғы 7 тамызда бұрынғы Баратпур ауданынан бөлініп шықты. Ол Баратпурдің солтүстігінде және Аграның солтүстік-батысында орналасқан. Үнді мифологиясында Диг, Говерданнан басталатын Кришнаның парикрама жолында жатқан қала. Кейбір адамдар оны "Сканда Пурана" эпосында айтылған "Диргха" немесе "Диргхапур" деген ежелгі қала деп санайды. Диг 1722 жылы Махараджа Бадан Сингх билеушісі болып жарияланған кезде Синсинвар индус джат мемлекетінің Баратпурдың алғашқы астанасы болды. 1730 жылы Махараджа Сураж Мал Дигтің мықты бекінісін салдырды. Сураж Мал астананы Баратпурға көшіргеннен кейін, Диг Баратпур князьдік мемлекетінің билеушілерінің екінші астанасы болды. Ол көптеген қамалдарымен, сарайларымен, бақтарымен және фонтандарымен танымал.

Фильмдегі күн

"Нұржехан" (1967) фильмінің кейбір түсірілімдері Дег сарайында өткен, сондай-ақ "Мұғал-и Азам" да осы сарайда түсірілді. "Сиддхартха" (1972) – Герман Гессенің 1922 жылғы сол аттас романы негізінде түсірілген үнді-американдық драмалық фильм. "Сиддхартха" фильмінің кейбір сахналары Бхаратпурдың Кеоладео ұлттық паркінде де түсірілген.

География

Диг сарайы — Үндістанның Раджастан штатындағы Диг ауданындағы Диг қаласында және Баратпур қаласынан 32 шақырым қашықтықта орналасқан сарай. Ол 1772 жылы Баратпур мемлекетінің билеушілері үшін сәнді жазғы демалыс орны ретінде салынған. Сарай 1970-ші жылдардың басына дейін пайдаланылды. Диг сарайы — бүкіл Солтүстік Үндістандағы индуистік стильдегі жалғыз сарай. Диг қаласы орналасқан.

Тарих

Тақты алғаннан кейін, Махаража Бадан Сингх Диг қаласын өз бекінісі мен астанасы ретінде таңдады. Сондықтан ол осы жерде Дег сарайының құрылысын бастады. Жат билеушілерінің астанасы болған және Бхаратпур қаласынан шамамен 32 км қашықтықта орналасқан оның сарайы, патшалық отбасының жазғы резиденциясы қызметін атқарды. Ол Бхаратпурдағы Жат әулетінің негізін қалады және оның билігі тұсында аймақ зор өркендеуге жетіп, қалалық құрылымы дамыды. Шындығында, Бадан Сингхтің ұлы Махаража Сураджмал, Жат әулетінің батыры ретінде жиі аталады. Сарайдың стратегиялық орналасуы, әсем сәулеті мен сән-салтанатының арқасында көптеген династиялардың назарына ілігіп, моғолдар тарапынан үнемі қауіп-қатер төндіріп келді. Сондықтан, шабуылдаушылардан Дег сарайын қорғау мақсатында Махаража Сурадж Мал сарайдың төңірегіне мықты қамал салуға бұйрық берді. 1804 жылы болған Дег шайқасы мен Дег қамалы, Британдық Шығыс Үндістан компаниясын Бхаратпурдың Жат билеушілерімен және олардың Маратха одақтастарымен аймаққа бақылау орнату үшін қақтығысқа алып келді.

Сәулет

Сарай кешені, су бақтарымен бірге, Баратпур махараджаларының жазғы демалыс орны болды. Жоспарлауға бхаван деп аталатын бірнеше сарайлар кіреді, олар шахарбагтар мен су бақтарының арасында өріліп жатыр. Басты бхавандар: Гопал Бхаван, Диван-и Хас немесе Кишан Бхаван, Күршік сарайы немесе Нанд Бхаван, Кешав Бхаван, Хардев Бхаван, Сураж Бхаван және Саван мен Бхадонның симметриялық түрде орналасқан егіз павильондары. "Сол кезде Диг пен Дели тең сұлулық пен сауда орталығы болды, ал Диг Үндістанның қорғалған бекіністерінің ең маңызды орталығы саналды."

Көрермендер мен фестивальдар

Дег сарайы 900 су бұрқағымен мақтан тұтады, олар ақпан/наурыз айларындағы Брайдж Холи фестивалі мен қыркүйек айындағы Авамасая фестивалі кезінде жылына екі рет жұмыс істейді. Жыл сайын қыркүйек айының шамамен ортасында "Жавахар" көрмесі өткізіледі. Дег сарайының мұражайы жұма күндері жабық. Дег бекінісі қауіпсіздігімен және күштілігімен белгілі. Дег бекінісі шаршы пішіндес және сәл көтеріңкі жерде орналасқан. Оның қабырғалары қираған тастар мен саздан тұрғызылған және он екі әсерлі мұнарамен нығайтылған, олар Дег бекінісінің ең танымал ерекшеліктері болып табылады. Ең үлкен мұнарасы – Лакха Бурдж, ол солтүстік-батыс бұрышында орналасқан. Бұл мұнараларға дұшпандарды анықтау үшін зеңбіректер орнатылған. Дег бекінісінің барлық аумағы кең, көлденең орналасқан суарнамен қоршалған, оған тек солтүстік жақтан байланысқан жалғыз қақпа арқылы ғана көпірмен өтуге болады. Бекініс қақпасы піл шабуылына қарсы қорғаныспен жабдықталған. Дег бекінісінің негізгі құрылысы – жартылай қираған сарай немесе хавели. Сарайдың кейбір бөліктері 20-шы ғасырда түпнұсқасына жақын етіп қайта жаңартылған. Сарайда бөлімдермен жабылған аула бар. Сарайдағы қызыл құмтас пен сүйір аркалардың қолданылуы ерекше көзге түседі. Бекіністің басқа да маңызды құрылыстарына жер асты палаталары, Мұхаммед Шафидің мазары, Моғол Мир Бакши кіреді.