Кіріспе

Американдық сценарист, режиссер, журналист және автор Фрэнсис Марион (туған Марион Бенсон Оуэнс; 18 қараша, 1888 жыл) – екі «Оскар» сыйлығын алған алғашқы жазушы. Марион кино өнеріндегі мансабын кинорежиссер Лоис Вебердің жұмысында бастады. Ол Мэри Пикфордқа көптеген нұсқаулықтарды (сценарийлерді) жазды, содан кейін дыбысты фильмдер жазуға көшті.

Ерте өмір

Марион Сан-Францискода, Калифорния штатында Минни Бенсон мен Лен Дуглас Оуэнс отбасында дүниеге келді, Лен Дуглас Оуэнс жарнама және билбордтармен айналысқан ("билпостер") және кейіннен Аетна Спрингс курортын (Аетна Спрингс, Поп-Вэлли, Калифорния) құрылтайшысы болды. Оның Мод есімді үлкен әпкесі және Лен есімді кіші інісі болды. Марион Калифорниядағы Поп-Вэллиде тұрды және кейіннен 1935 жылы жарық көрген "Вэлли-Люди" кітабының оқиғасы осы жерде өріледі. "Марионның әкесі оған он жасқа толғанда ажырасып, бірнеше жылдан кейін қайтадан үйленді. Оны христиандық пансионға жіберді."

Ол 12 жасында мектептен шығып кетті, себебі мұғалімінің карикатурасын салғаны үшін ұсталды. "Ол он екі жасында мұғалімінің сатирикалық суреттерін салғаны үшін бастауыш мектептен қуылды және Сан-Матеодағы жеке пансион - Сент-Маргарет залына жіберілді. Он алты жасында ол Сан-Францискодағы Марк Хопкинс өнер институтына ауысты. Содан кейін ол Сан-Матеодағы мектепке, содан кейін 16 жасында Сан-Францискодағы Марк Хопкинс өнер институтына ауысты. Марион 1904 жылдан бастап, 1906 жылғы Сан-Франциско жер сілкінісінен кейін болған өрт мектепті қиратқанға дейін осы мектепте оқыды."

"1906 жылы ол өнер институтындағы 19 жасар оқытушысы, Уэсли де Лаппеге тұрмысқа шықты. Отбасылық дос және белгілі жазушы Джек Лондонның "адамдардың арасына араласып, өмір сүр" деген кеңесімен, Марион өнерінде адамның жан-дүниесін бейнелеу үшін телефон операторы және жеміс консерві зауытында жұмыс істеген сияқты түрлі жұмыстар атқарды."

Мансап

1907-1911 жылдары Сан-Францискода Марион Арнольд Генттің фотограф көмекшісі болып жұмыс істеді және фотосуреттермен, сондай-ақ түсті фильмдермен тәжірибе жасады. Кейін ол Батыс Тынық мұхиты темір жолында коммерциялық суретші болып жұмыс істеді, сосын 19 жасында Сан-Франциско Экзаминер газетінде «жас» тілші болып қызмет етті. 1912 жылы Лос-Анджелеске көшіп келгеннен кейін Марион Мороско театры үшін плакат суретшісі болып жұмыс істеді, сондай-ақ коммерциялық макеттер жасайтын жарнама агенттігінде жұмыс істеді. 1914 жылдың жазында ол Лоис Вебердің «Лоис Вебер Продакшнс» кинокомпаниясына жазушының көмекшісі, актриса және жалпы көмекші болып жұмысқа қабылданды. Ол актриса бола алатын еді, бірақ камераның артында жұмыс істеуді артық көрді. Лоис Вебер «Universal» киностудиясына жұмысқа өткенде, Марионды өзімен бірге алып келуді ұсынды. Марион Вебердің ұсынысын қабылдамады. Біраз уақыттан кейін жақын досы Мэри Пикфорд Марионға «Famous Players–Lasky» киностудиясында жұмыс ұсынды. Марион келісіп, «Фанчон – ылғалдақ», «Кішкентай дос» және «Жыртық киімдер» сияқты фильмдердің сценарийлерін жаза бастады. Содан кейін Марион Пикфордпен бірге «Кешегі қыз» фильміне түсті. Осымен қатар, ол Пикфордтың «Табылған бала» фильміне арналған түпнұсқа сценарийін жазды. Марион сценарийді Адольф Зукорға 125 долларға сатты. Фильм Нью-Йоркте түсірілді, ал «Moving Picture World» журналы оны көрсетілімге шығар алдында жақсы бағалады. Бірақ фильмнің негативтері зертханадағы өрт кезінде жойылды, түсірілімдер жасалмас бұрын. «Табылған бала» фильмінің премьерасына Лос-Анджелестен Нью-Йоркке келген Марион «World Films» киностудиясында сценарист ретінде жұмыс іздеді және екі апталық сынақ мерзіміне ақысыз жұмысқа қабылданды. Алғашқы жобасында ол бұрыннан бар фильмдерді қайта өңдеуді шешті. Марион «World Films» киностудиясының бас директоры Уильям Брэйдидің қызы Элис Брэйдидің қатысуымен түсірілген фильмге жаңа пролог пен эпилог жазды. Жаңа бөлімдер фильмді күлкілі мелодрамадан комедияға айналдырды. Фильмді таратуға 9 000 долларға сатылды, ал Брэйди Марионға сценарий жазу қызметі үшін аптасына 200 доллар төледі. Біраз уақыттан кейін Марион «World Films» киностудиясының сценарий бөлімінің меңгерушісі болды, онда ол 50 фильмнің сценарийін жазды. Ол 1917 жылы «Кедей кішкентай бай қыз» фильмінің табысынан кейін «Famous Players–Lasky» киностудиясымен Мэри Пикфордтың ресми сценарисі ретінде жылына 50 000 долларлық келісімшартқа қол қойды. Бұл уақытта Марион «бизнестегі ең жоғары жалақы алатын сценарий жазушылардың бірі» екені хабарланды. Келісімшарт бойынша оның алғашқы жобасы «Саннибрук фермасының Ребеккасы» романының экрандау нұсқасы болды. Марион журналист болып жұмыс істеді және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде шетелде әскери тілші болып қызмет етті. Ол әйелдердің майдан шебіндегі соғысқа қосқан үлесін құжаттады және соғыс біткеннен кейін Рейн өзенін кесіп өткен алғашқы әйел болды. 1919 жылы Марион Еуропадан оралғаннан кейін Уильям Рэндольф Херст оған өзінің «Cosmopolitan Productions» киностудиясы үшін сценарийлер жазу үшін аптасына 2000 доллар ұсынды. Марион сценарий жазушы Анита Лооспен Лонг-Айлендте бір үйде тұрды. «Cosmopolitan» киностудиясында жұмыс істеген кезде Марион Фанни Херсттің «Хумореска» романын экрандады, бұл «Cosmopolitan» киностудиясының алғашқы табысты фильмі болды, сондай-ақ ең үздік фильм үшін «Фотоплей» құрмет медалін алған алғашқы фильм болды, бұл «Оскар» сыйлығының алғашқысы еді. Марион өзінің жақын досы Мэри Пикфордқа Италиядағы бал айы кезінде естіген оқиғаны айтты, сонда Пикфорд бұл оның келесі түсіргісі келетін фильм екенін айтты. Пикфорд Марионның тек сценарий жазушы ғана емес, сонымен қатар фильмнің режиссері болуын талап етті, нәтижесінде Марионның режиссерлік дебюті «Махаббаттың нұры» болды. Фанни Херст романын бейімдегендегі ертедегі табысы және Херстпен достығы оның келесі фильмін басқа Херст әңгімесін «Супермен» бейімдеу туралы шешім қабылдауына ықпал етті. Нәтижесінде түсірілген «Just Around the Corner» фильмі киностудия үшін бестселлер болды. Марион «Сүйіспеншілік әні» атты тағы бір фильмді ғана режиссерлік етті, оны Честер Франклинмен бірге режиссерлік етті. Ол 1931 жылы «Үлкен үй» фильмі үшін жазу бойынша «Оскар» сыйлығын жеңіп алды, 1932 жылы «Чемпион» үшін ең жақсы әңгіме үшін «Оскар» сыйлығын алды, екеуінде де Уоллес Бири ойнады, ал 1930 жылы досы Мари Дресслер мен Бири ойнаған «Мин мен Билл» фильмін бірге жазды. Ол 300 сценарий жазды және 130-дан астам фильм түсірді. «1925 жылға дейін жазылған фильмдердің жартысы әйелдер жазған, бірақ сценарий жазушылардың есімдері сирек экранда көрінеді. Шындығында, бұл дерек тек Конгресс кітапханасының авторлық құқықтарының тізімінен ғана қолжетімді, онда сценарий жазушылардың есімдері міндетті түрде жазылуы керек».

Жеке өмір

1914 жылы Марион Адела Роджерс Сент-Джонс, Мари Дресслер және Мэри Пикфордпен дос болды. 1915 жылғы 23 қазанда Марион Нью-Йоркте әйелдердің сайлау құқығын қолдаған тридцать мыңнан астам адамның шеруіне қатысты. Голливудтағы жетістігінен кейін Марион жиі Калифорниядағы Этна-Спрингстегі Этна-Спрингс курортына барып, оны жеке резиденция ретінде пайдаланды және демалысқа бірнеше киноиндустриясының әріптестерін алып келетін. Шындығында, курорт оның отбасы тарихымен тікелей байланысты болды, өйткені Марионның әкесі 1870 жылдары осы курортты салған. Марион төрт рет үйленді, алғашқысы Уэсли де Лаппе, содан кейін Роберт Пайк болды, екеуі де өзін таныстырғаннан бұрын. 1919 жылы ол Фред Томсонға үйленді, ол 1921 жылы «Махаббаттың нұры» фильмінде Мэри Пикфордпен бірге ойнады. Олар Мэри Пикфордпен осыншалықты жақын болғандықтан, Мэри Дуглас Фэрбенкске үйленгенде, ал Фрэнсис Фредке үйленгенде бірге бал айын өткізді. 1920 жылдары Фрэнсис Марион мен Фред Томсон Беверли-Хиллстегі 15 акрлық «Enchanted Hill» резиденциясында тұрды, оны сәулетші Уоллес Нефф жобалаған. 1928 жылдың желтоқсан айының басында Томсон өзінің шарабасында жұмыс істеп жатқанда шегеге басқан, тетанусқа шалдыққан және 1928 жылғы Рождество күні Лос-Анджелесте қайтыс болды. Томсонның күтпеген өлімінен кейін ол 1930 жылы режиссер Джордж Хиллге үйленді, бірақ бұл неке 1933 жылы ажырасып кетті. Оның екі ұлы болды: АҚШ Әскери-теңіз күштерінің капитаны Ричард Г. Томсон (асырап алған) және Фредерик Клифтон Томсон, ол Йельде ағылшын тілінен докторлық диссертациясын қорғады, содан кейін онда оқыды және кейін Солтүстік Каролина университетінің профессоры болды, кейіннен Джордж Элиоттың еңбектерін редакциялаумен айналысты, 1980 жылы және одан кейін «Феликс Холт, Радикал» басылымдарын жариялады.

Кейінгі жылдар және өлім

1945 жылы Фрэнсис Марионның 1937 жылғы романы "Молли, оны құрметтейік" Роджер Берфордтың "Молли және мен" комедиялық фильмінің сценарийі ретінде бейімделді, оны Льюис Сейлер режиссерлік етті және Монти Вулли, Грейси Филдс, Реджинальд Гарднер және Родди Макдаул қатысты, ал фильмді 20th Century Fox шығарды. Ол көп жылдар бойы MGM студиясымен келісімшартта болды. Жеке қысымдылығымен, ол 1946 жылы Голливудтан кетіп, сахналық пьесалар мен романдар жазуға көбірек уақыт арнады. Франсис Марион 1972 жылы "Бастарын алсын: Голливуд туралы ойын-қалпынан айту" атты естеліктер жинағын жариялады. Марион келесі жылы Лос-Анджелесте аневризманың жарылуынан қайтыс болды.

Таңдалған кинографиясы

1912The New York Hat Мэри Пикфорд, Лионель Барримор, Лилиан ГишЖазушының қосымша еңбегі1915CamilleКлара Кимболл Янг, Пол Капеллани, Роберт Каммингс«A Girl of Yesterday» сценарийіМэри Пикфорд, Фрэнсис Марион, Гленн Л. МартинАктриса1916The FoundlingМэри Пикфорд, Милдред Моррис, Гертруда НорманСценарий жазушы1917A Little PrincessКэтрин Гриффит, Мэри Пикфорд, Норман Керри, За Питтс, Теодор РобертсСценарий жазушыRebecca of Sunnybrook FarmМэри Пикфорд, Юджин О'БрайенСценарий жазушыThe Poor Little Rich GirlМэри Пикфорд, Мадлен Траверс, Чарльз Уэлсли, Глэдис ФэрбенксСценарий жазушы1918Stella MarisМэри Пикфорд«How Could You, Jean?» фотопьесасыМэри ПикфордСценарийM'LissМэри ПикфордСценарий жазушыAmarilly of Clothes Line AlleyМэри Пикфорд, Уильям Скотт, Кейт ПрайсСценарий жазушыThe Temple of DuskСессюэ Хаякава, Джейн Новак, Луис Уиллоуби, Мэри Джейн ИрвингСценарий жазушы1919The Cinema MurderМарион Дэвис, Юлалие Йенсен, Андерс Рэндольф, Реджинальд БарлоуСценарийAnne of Green GablesМэри Майлс МинтерСценарий жазушы1920PollyannaМэри ПикфордАдаптацияThe FlapperОлив Томас, Уоррен КукСценарий, әңгімеHumoresqueГастон Глас, Вера Гордон, Алма РубенсСценарийThe Restless SexМарион Дэвис, Ральф КеллардСценарий жазушы1921The Love LightМэри Пикфорд, Эвелин ДюмоРежиссер, әңгіме (атаусыз)Just Around the CornerМаргарет Седдон, Льюис Сарджент, Сигрид ХолмквистРежиссер, сценарий1922The Primitive LoverКонстанс Талмадж, Харрисон ФордСценарийThe Toll of the SeaАнна Мэй Вонг, Кеннет Харлан, Беатрис БентлиСценарий (атаусыз), әңгіме1923The Famous Mrs. FairМертл Стедман, Хантли ГордонАдаптация, сценарийThe Song of LoveНорма Талмадж, Джозеф Шилдкраут, Артур Эдмунд КареуРежиссер, сценарий1924SecretsНорма ТалмаджАдаптацияCythereaАлма Рубенс, Констанс Беннетт, Норман Керри, Льюис Стоун, Айрин РичАдаптацияThe Dramatic Life of Abraham LincolnДжордж А. Биллинг, Рут Клиффорд, Джордж К. Артур, Луиза ФазендаӘңгіме, сценарий1925Stella DallasРональд Колман, Белл Беннетт, Лоис МоранАдаптацияA Thief in ParadiseДорис Кенион, Рональд Колман, Айлин ПринглАдаптацияThank YouАлек Б. Фрэнсис, Жаклин ЛоганЖазушыLightnin'Джей Хант, Уоллес МакДональдЖазушы1926The Scarlet LetterЛилиан Гиш, Ларс ХансонАдаптация, сценарий, титрлерThe Winning of Barbara WorthРональд Колман, Вильма БанкиАдаптацияSon of the SheikРудольф Валентино, Вильма Банки, Монтагу Лав, Карл Дэн, Джордж ФоукетАдаптация1927The Red MillМарион ДэвисАдаптация, сценарийLoveДжон Гилберт, Грета ГарбоҮзілісMadame PompadourДороти ГишЖазушы1928The WindЛилиан Гиш, Ларс Хансон, Монтагу Лав, Дороти КаммингсСценарийThe AwakeningВильма Банки, Уолтер БайронӘңгімеBringing Up FatherДж. Фаррелл МакДональд, Поли Моран, Мари ДресслерЖазушы1929Their Own DesireНорма Ширер, Белл Беннетт, Льюис Стоун, Роберт Монтгомери, Хелен МиллардСценарий1930Min and BillМари Дресслер, Уоллес БириДиалог, сценарийThe Big HouseРоберт Монтгомери, Уоллес Бири, Честер Моррис, Льюис СтоунДиалог, әңгіме«Жазу үшін үздік сценарий» сыйлығын жеңіп алдыGood NewsМэри Лоулор, Стэнли СмитСценарийThe Rogue SongЛоуренс Тиббетт, Кэтрин Дейл ОуэнЖазушыAnna ChristieГрета Гарбо, Чарльз Бикфорд, Джордж Ф. Марион, Мари ДресслерЖазушы1931The Secret SixУоллес Бири, Льюис Стоун, Джон Мак Браун, Жан Харлоу, Кларк Гейбл, Ральф Беллами, Марджори РэмбоДиалог, сценарийThe ChampУоллес Бири, Джеки Купер, Айрин Рич, Роско АтесӘңгіме«Үздік әңгіме» сыйлығын жеңіп алды1932Blondie of the FolliesМарион Дэвис, Роберт Монтгомери, Билли ДоувСценарий, әңгімеEmmaМари Дресслер, Ричард Кромвель, Жан Хершолт, Мирна ЛойӘңгіме1933Peg o' My HeartМарион Дэвис, Онслоу Стивенс, Дж. Фаррелл МакДональдАдаптацияDinner at EightМари Дресслер, Джон Барримор, Уоллес Бири, Жан Харлоу, Лионель Барримор, Билли БеркСценарийThe Prizefighter and the LadyМирна Лой, Макс Баэр, Уолтер Хьюстон, Примо Карнера, Джек ДемпсиӘңгіме«Үздік әңгіме» сыйлығына үміткерGoing HollywoodМарион Дэвис, Бинг Кросби, Фифи Д'Орсей, Стюарт ЭрвинӘңгіме (атаусыз)SecretsМэри Пикфорд, Лесли ХовардЖазушы1936CamilleГрета Гарбо, Роберт Тейлор, Лионель БарриморСценарийRiffraffЖан Харлоу, Спенсер ТрейсиСценарий, әңгімеPoor Little Rich GirlШирли Темпл, Элис Фэй, Джек Хейли, Глория Стюарт, Майкл Уэйлен, Клод ГиллингвотерЖазушы1937Knight Without ArmourМарлен Дитрих, Роберт ДонатАдаптацияLove from a StrangerЭнн Хардинг, Базил РэтбоунАдаптация1940Green HellДуглас Фэрбенкс мл., Винсент Прайс, Джоан Беннетт, Алан Хейл ст., Джордж Сандерс, Джон ХовардТүпнұсқа әңгіме, сценарий