Кіріспе

Америкалық жазушы және саясаткер (1903–1987)

Клэр Бут Люс (; 10 наурыз 1903 – 9 қазан 1987) – американдық жазушы, саясаткер, АҚШ елшісі және консервативті саясаткер. Көпжанрлы жазушы, ол 1936 жылы шыққан «Әйелдер» атты пьесасымен танымал, онда тек әйелдерден тұратын актерлік құрам болды. Оның шығармалары драма және сценарийлерден бастап, көркем әдебиет, журналистика және соғыс тілшілігіне дейін жетеді. Ол Time, Life, Fortune және Sports Illustrated журналдарының баспагері Генри Люсқа үйленген. Саяси тұрғыдан алғанда, Люс өмірінің соңғы жылдарында жетекші консерватор болды және коммунизмге қарсылығымен белгілі болды. Жастық шағында ол Бернард Барухтың қолдауымен президент Франклин Рузвельттің либералдық көзқарастарымен байланыста болды, бірақ кейін Рузвельттің ашық сынышысы болды. Екінші дүниежүзілік соғыста Англия-Америка одақтастығын ынталы түрде қолдағанмен, ол Үндістандағы британдық отаршылдығын ашық сынады. Харизматикалық және әсерлі сөйлеуші ретінде танымал, әсіресе 1946 жылы католицизмге өткеннен кейін, ол Венделл Уилкиден Рональд Рейганға дейінгі барлық республикалық президенттік кандидаттарды қолдады.

Ерте өмір

Люс 1903 жылғы 10 наурызда Нью-Йорк қаласында Анна Клара Шнайдердің (Ann Snyder Murphy, Ann Boothe және Ann Clare Austin) және Уильям Франклин Буттың (сонымен қатар "John J. Murphy" және "Jord Murfe" деп те белгілі) екінші баласы ретінде дүниеге келді. Оның ата-анасы ресми түрде неке қиймаған және 1912 жылы ажырасып кеткен. Әкесі – мәдениетті, талантты скрипкашы, қызына әдебиетке деген сүйіспеншілікті тәрбиеледі, бірақ тұрақты жұмыс табу қиын болды және ол жылдар бойы саяхаттап сатумен айналысты. Кішкентай Клэрдің балалық шағының бір бөлігі Мемфис және Нэшвилл (Теннесси штаты), Чикаго (Иллинойс штаты), Юнион-Сити (Нью-Джерси штаты) және Нью-Йорк қалаларында өтті. Клэр Буттың ағасы – Дэвид Франклин Бут. Ол Нью-Йорктегі Гарден-Сити және Тарритаун қалаларындағы шіркеу мектептерінде оқып, 1919 жылы 16 жасында үздік бітіруші болып аталды. Оның амбициялы анасының бастапқы жоспары – оның актриса болуы еді. Клэр 10 жасында Мэри Пикфордтың Бродвейдегі қойылымында дублер болды және 1914 жылы миссис Генри Б. Харристің "Думми" комедиялық детективінің қойылымында Бродвейде алғаш рет сахнаға шықты. Содан кейін ол Томас Эдисонның 1915 жылғы "Жүректің шері" фильмінде шағын рөл орындады. 1919 жылы Энн Бутке үйленген анасы және әкесі доктор Альберт Э. Остинмен бірге Еуропаға саяхаттағаннан кейін ол әйелдердің сайлау құқығы үшін күрестің қозғалысына қызығушылық танытты және Альва Белмонт оны Вашингтондағы Ұлттық әйелдер партиясында және Нью-Йорктегі Сенека-Фолс қаласында жұмыс істеуге шақырды. 1923 жылғы 10 тамызда ол 20 жасында Нью-Йорктегі киім империясының мұрагері Джордж Таттл Брокавқа үйленді. Олардың бір қызы болды – Энн Клэр Брокав (1924–1944), ол автокөлік апатында қаза тапты. Буттың сөзіне сүйенсек, Брокав алкоголизмнен зардап шеккен және 1929 жылғы 20 мамырда олар ажырасып кетті. 1935 жылғы 23 қарашада ол "Time, Life және Fortune" журналдарының баспагері Генри Люске үйленді. Осыдан кейін ол өзін Клэр Бут Люс деп атады – жиі қате жазылатын және оның замандасы, актриса Клэр Люс есімімен шатастырылатын есім. Кәсіби жазушы ретінде Люс әдебиетте өз бойының есімін қолданды. 1939 жылы ол Фрида Калодан марқұм Дороти Хейлдің портретын салуды тапсырды. Кало "Дороти Хейлдің өзіне қол жұмсауы" атты суретті жасады. Люс бұл суреттен қорқып, оны жоюға әрекеттенді, бірақ Исаму Ногучи оны тоқтатты. Кейін Люс суретті анонимді түрде Феникс өнер мұражайына сыйға тартты. 1944 жылғы 11 қаңтарда оның жалғыз қызы, Стэнфорд университетінің 19 жасар студенті Энн Клэр Брокав автокөлік апатында қаза тапты. Осы қайғылы оқиғадан кейін Люс психотерапия мен дінге бет бұрды. Епископ Фултон Шинмен кеңескеннен кейін ол 1946 жылы католик дініне кірді. Ол өзінің сенімін дәріптеу үшін эсселер жазып, лекциялар оқыды және Мальта орденінің ханымы атағымен марапатталды. 1949 жылдан бастап ол қызының естелігі ретінде Пало-Альто қаласында Стэнфорд университетінің студенттеріне арналған католик шіркеуінің құрылысын қаржыландырды. Жаңа Әйел Сент-Анна шіркеуі 1951 жылы ашылды. 1998 жылы шіркеу епархияға сатылды және 2003 жылы ол Христиан Королінің Англикан провинциясының шіркеуіне айналды.

Генри Люске үйлену

Клэр мен Генридің некесі қиын болды. Генри кез келген стандарт бойынша өте табысты болды, бірақ оның дене қимылындағы ұятсыздық, юмордың жоқтығы және фактілерден басқа әңгімелерге бейжай қанағаттанбауы оны әйелінің әсем әдептілігіне, өткірлігіне және шексіз қиялына тәнті етті. Клэрдің «Vanity Fair» журналының бас редакторы болған жылдары журналистикаға деген қызығушылығын арттырды (ол «Life» журналының идеясын ішкі дамудан бұрын күйеуіне ұсынды). Генридің өзі оны «Life» журналына жазуға ынталандырды, бірақ оның аты шулы болған сайын, «Time» журналында оған қанша орын берілуі керек деген мәселе Генри үшін мұқият тепе-теңдік сақтауды қажет етті, себебі ол жемқорлыққа айыпталуды қаламайтын еді. Олардың некесі сексуалдық жағынан «ашық» болғаны туралы хабарлар тарады. Клэр Люстің махаббаттары елші Джозеф П. Кеннеди, Рэндольф Черчилль, генерал Люсиан Трускотт, генерал Чарльз Виллоуби және Роальд Дальды қамтыды. Джозеф П. Кеннеди бірнеше АҚШ саясаткерлерінің әкесі болды. Клэр Люс кейде АҚШ-тың 35-ші президенті болған Джон Кеннедидің сайлау кампаниясына кеңес берді. Соғыстан кейін өте табысты жазушы болған Даль сол кезде Ұлыбритания Әскери-әуе күштерінің жас батыр ұшқышы еді және уақытша Вашингтонға жіберілген. Ол тыңшы сэр Уильям Стивенсон (коды «Intrepid») әзірлеген жоспардың бір бөлігі болды, ол американдық журналистер мен саясаткерлерге ықпал ету арқылы американдық оқшауланған ойлауды әлсіретуді мақсат етті. Дальға өзінен он үш жас үлкен Клэрмен романтикалық қарым-қатынас жасау тапсырылды, оның дұрыс ынталандырылса, британдықтардың ұстанымына жылы қарайтынын анықтау үшін. Өте бойы ұзын (6'6") және денелі Даль кейіннен Клэрмен болған қарым-қатынасы физикалық тұрғыдан тым қиын болғанын, сондықтан британ елшісінен оны бұл міндеттен босатуды өтінгенін, бірақ елші оған жұмысын жалғастыру керектігін айтты. 1960 жылдардың басында екі Люс та философ, жазушы және ЛСД жақтасы Джеральд Хирдпен дос болды. Олар оның қатаң бақылауымен бір рет ЛСД-ні сынап көрді. ЛСД қабылдау Лус екеуінің де әдетіне айналмаса да, Клэрдің досы (және өмірбаяны жазушысы) Уилфред Шид Клэр оны кем дегенде бірнеше рет қолданғанын жазды. Люс екеуі Генри 1967 жылы жүрек талмасынан қайтыс болғанға дейін бірге болды. Америка тарихындағы ең күшті «биліктегі жұбайлардың» бірі ретінде олар өзара қызығушылықтарымен және өзара толықтыратын, тіпті қарама-қарсы мінездерімен байланысты болды. Олар бір-біріне әрдайым құрметпен қарады, әсіресе ол Италиядағы елші болып қызмет еткен жылдары әйеліне ерікті түрде қолдау көрсеткен кезде. Ол оны католицизмге көндіре алмады (ол пресвитериан миссионерінің ұлы еді), бірақ оның сеніміне күмән келтірмеді, көбінесе онымен бірге шіркеуге барды және оны оның протестант достары сынға алғанда қорғады. Жесір қалған жылдары ол күйеуімен бірге жоспарлаған Гонолулудағы сәнді жағажай үйіне зейнетке шықты, бірақ «бұл терімен қапталған тұңғиықта» өмір сүруден шаршап, Вашингтонға қайта оралды. Ол 1983 жылы соңғы рет сол жерде тұрды.

Жазушылық мансап

Жазушы, айқын ой табу және өткір тілмен көзге түсетін Люс 1931 жылы «Төңкерілген көйлектер» атты әңгімелер жинағын жариялады. Scribner's Magazine осы туындыны Эвелин Воның «Жаман денелер» романымен салыстырды. «Нью-Йорк таймс» газеті оны әлеуметтік жағынан тым үстірт деп бағалап, бірақ «эпиграммалардың әдемі тізбектеріне» және тартымды стильіне жоғары баға берді: «Бұл беттердегі қастандық болса, ол ең таза ангора мысығының сыңарлығындай». Кітаптағы кейіпкерлердің бір әңгімеден екіншісіне байланыстыру тәсілі Шерууд Андерсонның «Уайнсбург, Огайо» (1919) романынан алынған, бірақ Андре Моруаға әсер етіп, одан осы тәсілді қолдануға рұқсат сұрады. Люс көптеген журналдарда мақалалар жариялады. Дегенмен, оның нағыз таланты драматургия саласында болды. Алғашқы сахналық тәжірибесі сәтсіз аяқталғаннан кейін, «Менімен бірге бол» (1935) атты отбасылық драмадан кейін ол тез арада «Әйелдер» атты сатирикалық комедиямен көзге түсті. 40 актрисадан тұратын актерлік құрамындағы осы қойылымда ер адамдар туралы ашық және тікелей пікірлер айтылды, ол 1936 жылы Бродвейде үлкен жетістікке жетіп, үш жылдан кейін әйелдер ғана қатысқан Голливудтағы сәтті фильмге айналды. Өмірінің соңында Люс жарты ғасыр бойы «Әйелдер» қойылымынан авторлық төлемдер алатынын мәлімдеді. 1930 жылдардың соңында ол тағы екі сәтті, бірақ одан аз ұзаққа созылған пьеса жазды, олардың екеуі де фильмге түсірілді: «Жігіттерге қоштас» және «Қателікке орын». Соңғысы «нацистердің нәсілшіл идеологиясына қарсы толыққанды шабуыл» болды. 1939 жылдың 14 қазанында Нью-Джерси штатының Принстон қаласындағы премьераға Альберт Эйнштейн мен Томас Манн қатысты. Отто Премингер Бродвей қойылымында да, экрандық адаптациясында да режиссерлік және актерлік рөлдерді орындады. Люстің әйгілі өткір әзілдерінің көп бөлігі («Жақсылықтың жазасы бар», «Жесірлік – некенің қосымша бонусы», «Аурухана – ауруға шалдығуға орын емес») 1930 жылдардың басында, ол бай және ажырасқан жас әйел болған кезде, Vogue журналында суреттерге түсірілімдер жасағанда, содан кейін Vanity Fair журналының редактордың көмекшісі және бас редакторы болып жұмыс істеген кезіне дейін жетеді. Ол П. Г. Водхаус және Кори Форд сияқты көрнекті юмористтердің туындыларын редакциялап қана қоймай, өзінің көптеген әзіл-қалжыңдарын да жазды, олар қол қойылған және қол қойылмаған түрде жарияланды. Оның қарттық шағына дейін сақтап келген юморы Клэрдің мінезінің маңызды бір бөлігі болды. Люстің әдеби мансабының тағы бір саласы – соғыс тілшілігі. «Еуропа көктемі» 1939-1940 жылдары Life журналының тілшісі ретінде Ұлыбритания, Бельгия, Нидерланды, Италия және Францияға жасаған төрт айлық сапарының нәтижесі болды. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстың кеңейіп келе жатқан майданын «адамдар бірге өмір сүрудің жолын таба алмағандықтан бірге өлуге шешім қабылдаған әлем» деп сипаттады. 1941 жылы Люс күйеуімен бірге Қытайға сапар шегіп, елдің жағдайы мен Жапониямен соғысы туралы баяндады. 1941 жылдың 8 желтоқсанында, Жапония Перл-Харборға шабуыл жасағаннан кейін, генерал Дуглас Макартур туралы оның мақаласы Life журналының мұқабасында жарияланды. Америка Құрама Штаттары соғысқа кіргеннен кейін Люс Африка, Үндістан, Қытай және Бирмадағы әскери базаларды аралап, Life журналы үшін қосымша есептер жинақтады. Ол Таяу Шығыстағы британ әскерлерінің қолбасшысы генерал Харольд Александр, Чан Кайши, Джавахарлал Неру және Қытай, Бирма және Үндістандағы американ әскерлерінің қолбасшысы генерал Стилвеллмен сұхбаттар жүргізді. Кездейсоқ болсын немесе болмасын, бірнеше айдан кейін Уинстон Черчилль Очинлекті қызметтен босатып жіберді. Оның барлық ірі соғыс театрларындағы алуан тәжірибесі оны 1942 жылы АҚШ Өкілдер палатасына сайланғаннан кейін, келесі жылы Конгресс палатасының Әскери істер комитетіне мүше болуға мүмкіндік берді. Люс ешқашан автобиография жазған жоқ, бірақ өзінің жеке қағаздарынан тұратын үлкен архивін Конгресс кітапханасына тапсырды.

Өкілдер Палатасы

1942 жылы Люс АҚШ Өкілдер палатасында Коннектикут штатының Фэрфилд округін, 4-ші сайлау округін білдіретін республикалық мандатты жеңіп алды. Ол өзінің сайлауалды бағдарламасын үш мақсатқа негіздеді: "Біріншіден, соғысты жеңіп алу. Екіншіден, республикашыл ретінде соғысты адал және тиімді жүргізу. Үшіншіден, жақсы әлем мен берік бейбітшілікті орнату, соғыстан кейінгі қауіпсіздік және отандық жұмыс орындары мәселелеріне ерекше назар аудару". Ол қайтыс болған әкесі, доктор Альберт Остиннен кейін орын алды. Рузвельттің сыртқы саясатын ашық сынаған ол өзінің бірінші сөйлеуінде вице-президент Генри Уоллестің әлемдік әуе компанияларына АҚШ әуежайларына еркін кіруді ұсынған идеясын "глобализм" деп сынай отырып, келемездеді. Ол қытайлықтарды шеттету туралы заңды жоюды талап етіп, оның "расалық діни доктринасын" Адольф Гитлердің идеологиясымен салыстырды, соғыс құрбандарына көмек көрсетуді жақтады және әскери қызметшілердің әйелдеріне арналған бала күтімі мен аналық төлемдер сияқты мәселелерде үкіметті қолдады. Бірақ Рузвельт оған жаман қарым-қатынас жасап, 1944 жылы оның қайта сайлануына қарсы науқан жүргізіп, оны көпшілік алдында "тілдері өткір, қырық жастағы сұлу қыз" деп атады. Ол Рузвельтті "бізді соғысқа жалғандықпен итерген жалғыз американдық президент, себебі оның соғысқа бастауға саяси қайраткерлік жетпеді" деп жауап берді. Екінші мерзімінде Люс Атом энергиясы жөніндегі комиссия құрылуына зор үлес қосты және Еуропадағы одақтас майданға екі рет барған кезде Италиядағы "ұмытылған армияны" қолдау үшін үгіт жүргізді. Ол 1945 жылдың сәуір айында бірнеше нацилік концлагерьтің азат етілуіне куә болды, ал V E күнінен кейін халықаралық коммунизмнің жаңа тоталитаризм түрі ретінде өсіп келе жатқанына ескертіп, үшінші дүниежүзілік соғысқа алып келуі мүмкін екенін айтты. Люс 1946 жылы қайта сайлануға түспеді.

Италиядағы елші

Люс 1952 жылғы президенттік сайлау кезінде саясатқа оралды: ол республикалық кандидат Дуайт Эйзенхауэрдің атынан үгіт жүргізді, оның атынан 100-ден астам сөз сөйледі. Оның коммунизмге қарсы сөздері, радио мен теледидарда айтылғандары, дәстүрлі түрде демократтарға дауыс беретін католиктердің көпшілігін партияны ауыстырып, Эйзенхауэрге дауыс беруге ықпал етті. Осы еңбегі үшін Люс Италиядағы елші болып тағайындалды, бұл лауазымда 1150 қызметкер, 8 консулдық және 9 ақпараттық орталыққа жауапты болды. 1953 жылғы наурыз айында Сенат оны осындай маңызды дипломатиялық лауазымға ие болған алғашқы американдық әйел ретінде бекітті. Итальяндықтар Римге әйел елшінің келуіне күмәнмен қарады, бірақ Люс көп ұзамай олардың өркениеті мен дінін қолдайтынына көндірді. "Италиядағы оның жанкүйерлері – миллиондаған адам – оны "ла Синьора", "ханым" деп лақаптайтын". Бірақ елдің ірі коммунистік азшылығы оны Италия ішкі ісіне араласып жатқан шетелдік деп қарады. Люс Патриот діни қызметкер Хеммиктің өмірбаянында Санкт-Петер базиликасының алғашқы американдық каноны, Монсеньор Уильям А. Хеммикпен бірге суретке түскен. Ол Рим папасы Пий XII-ге жақын болды, оны дос және адал шәкірт ретінде қабылдады. 1940 жылдан бергі бірнеше кездесуде Люс Пий XII-ге Америкадағы католицизмнің ең тиімді жаттық уағыздаушыларының бірі ретінде әсер етті. Елші ретіндегі оның басты жетістігі – 1953-1954 жылдардағы Триест дағдарысын бейбіт жолмен шешуге маңызды үлес қосу болды. Бұл Италия мен Югославия арасындағы шекаралық дау еді, ол Шығыс пен Батыс арасындағы соғысқа ұласуы мүмкін деп саналды. Оның барлық симпатиясы Джузеппе Пелланың христиан-демократиялық үкіметіне білдірілді, сондай-ақ ол мемлекеттік хатшы Джон Фостер Даллестің Жерорта теңізі саясатына ықпал етті, ол да антикоммунист болды. Люс 1953 жылдың желтоқсанында дағдарыстың шиеленісінің аяқталуын өзінің жеңісі деп есептесе де, 1954 жылдың қазанында аяқталған келісімнің негізгі жұмысын Лондонда кездескен бес мүдделі елдің (Ұлыбритания, Франция, АҚШ, Италия және Югославия) кәсіби өкілдері жүзеге асырды. Елші ретінде Люс Италияның солшылдары үкіметтік төңкеріс жасап, елді коммунистікке айналдыруы мүмкін деген мүмкіндікті үнемі асыра бағалады, егер демократиялық орталық американдық жан-жақты көмекпен нығайтылмаса. 2016 жылы құпиясы ашылған АҚШ Қорғаныс министрлігінің тарихи зерттеуі Люс елші қызметін атқарган кезеңде Италия Коммунистік партиясының кәсіподақтарға ықпалын әлсірету мақсатында итальяндық орталық үкіметтерге жасырын қаржылық қолдау көрсету бағдарламасын басқарғанын көрсетті. Өз елінің әлеуметтік бейбітшілік пен өркендеудің отаны ретіндегі бейнесін қалыптастыра отырып, ол 1955 жылы Венеция кинофестивалінде американдық жасөспірімдер қылмыскерлері туралы "Blackboard Jungle" фильмі көрсетілсе, оны бойкоттап өтетінін мәлімдеді. Соған шамамен бір уақытта ол мысық уытынан ауырған. Кеңес Одағының агенттері елшіні өлтіруді жоспарлап отыр деген сенсациялық хабар тарады. Медициналық сараптама нәтижесінде уланудың себебі оның жатын бөлмесінің төбесін әсемдеген штукатуркадан түскен бояу шаңындағы қорғасын арсенаты екені анықталды. Бұл оқиға Люсты физикалық және психикалық тұрғыдан әлсіретіп, 1956 жылдың желтоқсанында ол қызметінен кетті. Оның кеткеніне байланысты Римнің "Il Tempo" газеті "Ол әйелдің үлкен жауапкершілікке ие саяси лауазымды қаншалықты жақсы орындай алатынын көрсететін көрнекті мысал келтірді" деп қорытындылады. 1957 жылы Нотр-Дам университеті оған американдық католиктер үшін ең беделді сыйлық саналатын Лаетар медалін табыс етті. Италияның жоғары сәніне жоғары баға берген ол Римдегі Гаттинони, Фердинанди, Шуберт және Сорель Фонтана ательелерінің тұрақты қонағы және тұтынушысы болды.

Бразилиядағы елшіге тағайындау

1959 жылғы сәуірде президент Эйзенхауэр денсаулығы қалпына келген Люсті Бразилиядағы АҚШ елшісі лауазымына ұсынды. Ол жұмысқа дайындалу үшін португал тілін үйрене бастады, бірақ ол осы кезде өте консервативті болғандықтан, оның тағайындалуына бірқатар демократ сенаторлар қарсылық білдірді. Осы қарсылықты Орегон штатының сенаторы Уэйн Морс бастады. Дегенмен Люс 79 дауысқа 11 дауыс қарсылықпен бекітілді. Оның күйеуі оған Латын Америкасы істері жөніндегі Сенаттың кіші комитетінің төрағасы Морспен жұмыс істеу қиын болатынын айтып, тағайындалудан бас тартуға кеңес берді. Соңында Люс Эйзенхауэрге өзінің тағайындалуына байланысты туған дау-дамайлардың Бразилиядағы және АҚШ-тағы әріптестерінің оған деген құрметін кемсітетінін түсіндіріп хат жолдады. Осылайша, ол ешқашан Американ құрлығын тастап кетпегендіктен, елші лауазымын ресми түрде атқармады.

Саяси өмірі

1959 жылы Фидель Кастро Кубада төңкеріс жасағаннан кейін, Люс және оның күйеуі антикоммунистік топтарды қолдауға кірісті. Бұл қолдау 1960 жылдардың басында Кубаға қарсы коммандос жылдам қайықтарымен жасалған шабуылдарда кубалық эмигранттарды қаржыландыруды қамтыды. Люс коммунизмге қарсы күресін жалғастырып, консерватизмді жақтады, соның салдарынан 1964 жылы Аризона штатының сенаторы Барри Голдуотерді президенттікке республикалық кандидат ретінде қолдады. Ол сондай-ақ консервативтік партиядан Нью-Йорк штатынан АҚШ Сенатына үміткер болуды қарастырды, бірақ бас тартты. Сол жылы болашақ досы Рональд Рейганның саяси аренаға енуімен қатар, Генри Люс «Time» журналының бас редакторы лауазымынан өз еркімен кетті. Лус екеуі бірге зейнеткерлікке шығып, Аризонада қысқы үй салып, Гавайиге көшуді жоспарлады. Оның күйеуі Генри 1967 жылы осы арманы орындалмастан қайтыс болды, бірақ ол Гонолулуда сәнді жағажай үйінің құрылысын аяқтады және бірнеше жыл бойы Гавайидің жоғары қоғамында белсенді өмір сүрді. 1973 жылы президент Ричард Никсон оны Президенттің Сыртқы барлау кеңесіне (PFIAB) мүше етіп тағайындады. Ол 1977 жылы президент Джимми Картер президент Джеральд Фордты алмастырғанға дейін кеңесте қызмет етті. Ол кезде ол Вашингтон қаласында тұрақтап, соңғы жылдары осы қалада тұрды. 1979 жылы ол Вест-Пойнттегі АҚШ Әскери академиясының Сильванс Тайер сыйлығымен марапатталған алғашқы әйел болды. Президент Рейган Люсті PFIAB-ға қайта тағайындады. Ол 1983 жылға дейін кеңесте жұмыс істеді. 1986 жылы Люс Америка жетістіктері академиясының Алтын тақтасымен марапатталды.

Өлім

Люс 1987 жылдың 9 қазанында 84 жасында Вашингтондағы Уотергейт пәтерінде ми қатерінен қайтыс болды. Ол Оңтүстік Каролина штатындағы Мепкин аббаттығында жерленген, бұл шаруашылықты ол және Генри Люс бір кезде меншіктеп, кейіннен траппист монахтарының қауымдастығына сыйға берген. Ол анасы, қызы және күйеуінің қабіріне іргелес жерленген.

Феминизм

Кейінгі жылдары феминистік қозғалыстың қаһарманы ретінде құрметке ие болған Люс әйелдердің қоғамдағы рөліне қатысты қайшы сезімдерде болды. 1943 жылы конгрессмен ретінде ол Индиана штатының өкілі Луис Лудлоу ұсынған Тең құқықтар туралы түзетуге бірлесіп қол қоюға шақырылды, бірақ шақыру хаты поштада жоғалып кеткенін айтты. Люс әйелдерге үйленуге және күйеулеріне қолдау көрсететін отбасылық ошақ құруға кеңес беруді ешқашан тоқтатқан жоқ. (Елшілік қызметін атқаратын жылдары Люксембургте көптеген еуропалық саяхатшылар қатысқан кеште Люс әйелдердің ерлерден күтетіні – "балалар мен қауіпсіздік" екенін айтқан еді.) Дегенмен, оның табысты редактор, жазушы, драматург, тілші, заң шығарушы және дипломат ретіндегі кәсіби мансабы, қарапайым отбасыдан шыққан, жоғары білімі жоқ әйелдің өзін қалай билік сатыларына көтере алатынын керемет көрсетті. Люс өзінің шамамен 50 миллион долларлық жеке капиталының көп бөлігін Клэр Бут Люс бағдарламасына – әйелдердің дәстүрлі түрде ерлер басымдығын құратын технологиялық салаларға қадам басуын ынталандыруға арналған академиялық бағдарламаға мұра етіп қалдырды. Оның нық қадамдары мен жынысының жеке және кәсіби жетістіктеріне кедергі келтірмеуі көптеген әйелдер үшін оны үлгі тұтуға мүмкіндік берді. Алғашқыда қарапайым жағдайда өмір сүрген Люс өзінің кедейлігіне немесе әріптес ерлердің құрметсіздігіне мойын бұрған жоқ, оның нәтижесінде ол айналасындағы көптеген ерлерден гөрі одан да көп жетістіктерге қол жеткізді. 2017 жылы ол Ұлттық Әйелдер Даңқы залына енгізілді.