Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кристофер Дарлингтон Морли (1890 жылдың 5 мамырында – 1957 жылдың 28 наурызында) – американдық журналист, романист, эссеші және ақын. Ол сондай-ақ бірнеше жыл сахналық қойылымдарды ұйымдастырып, университеттерде лекциялар оқыды.
American journalist, novelist, essayist and poet
Christopher Darlington Morley (May 5, 1890 – March 28, 1957) was an American journalist, novelist, essayist and poet. He also produced stage productions for a few years and gave college lectures.
Өмірбаян
Морли Пенсильвания штатының Брин-Мор қаласында дүниеге келген. Оның әкесі Фрэнк Морли Хаверфорд колледжінде математика профессоры болған, ал анасы Лилиан Джанет Бёрд – скрипкашы, ол Кристоферге кейіннен әдебиет пен поэзияға деген сүйіспеншілігін дарытты. 1913 жылы Морли Оксфордтағы оқуын аяқтап, Нью-Йорк қаласына көшіп барды. 1914 жылдың 14 маусымында ол Хелен Бут Фейрчайлдқа үйленді, олардың төрт баласы болды, соның ішінде Луиза Морли Кокрейн. Олар алдымен Хемпстедте, содан кейін Куинс Вилиджде тұрды. Кейін Филадельфияға (Пенсильвания) көшіп, 1920 жылы "Жасыл шабуыл" деп аталатын үйге соңғы рет көшті. Олар өмірінің соңына дейін сонда тұрды. 1936 жылы ол үйдің арт жағында "The Knothole" деп аталатын шағын үй салды, оны одан әрі жазу кабинеті ретінде пайдаланды.
Morley was born in Bryn Mawr, Pennsylvania. His father, Frank Morley, was a mathematics professor at Haverford College; his mother, Lilian Janet Bird, was a violinist who provided Christopher with much of his later love for literature and poetry. In 1913 Morley completed his Oxford studies and moved to New York City, New York. On June 14, 1914, he married Helen Booth Fairchild, with whom he would have four children, including Louise Morley Cochrane. They first lived in Hempstead, and then in Queens Village. They then moved to Philadelphia, Pennsylvania, and in 1920 they made their final move to a house they called "Green Escape" in Roslyn Estates, New York. They remained there for the rest of his life. In 1936 he built a cabin at the rear of the property (The Knothole), which he maintained as his writing study from then on.
Мансап
Морли колледжде оқып жүргенде жазуды бастады. Ол «The Haverfordian» журналының редакторы болды және сол колледж басылымына мақалалар жазды. Колледждің драмалық үйірмесі үшін сценарийлер жазып, сонда өнер көрсетті. Крикет және футбол командаларында ойнады. Оксфордта Морлидің «Сегізінші күнә» (1912) атты өлеңдер жинағы жарық көрді. Оксфордты бітіргеннен кейін Морли Doubleday баспасында әдеби мансабын бастады, публицист және баспагердің оқырманы болып жұмыс істеді. 1917 жылы ол «Ladies' Home Journal» (1917–1918) журналының редакторы, содан кейін Филадельфиядағы «Philadelphia Evening Public Ledger» газетінің тілшісі және газет бағанашысы болды. Морлидің алғашқы романы «Парнасс дөңгелектерде» 1917 жылы жарық көрді. Басты кейіпкер, кітап сатушы Роджер Миффлин, 1919 жылы екінші романында «Құпия кітап дүкені» деген атпен қайтадан пайда болды. 1920 жылы Морли Нью-Йоркке оралып, «New York Evening Post» газеті үшін «The Bowling Green» бағанасын жазды. 1922 жылы газеттерде «Юмордың салқын жағы: юмористтер қалай осылай болады» атты мақалалар сериясының бөлігі ретінде бүкіл елге тараған ашық сұхбат жарияланды. Сол серияда сұхбат алған басқа юмористтерге Уилл Роджерс, Дороти Паркер, Дон Маркиз, Рой К. Моултон, Том Симс, Том Дейли және Ринг Ларднер кірді. Морли «Saturday Review of Literature» журналының негізін қалаушылардың бірі және ұзақ жылдар бойы редакторы болды. Өте әлеуметтік адам болғандықтан, ол «Түскі асқа арналған үш сағаттық клуб» деп аталатын ұйымның белді мүшесі болды. Шерлок Холмс әңгімелеріне деген құштарлығынан ол «Baker Street Irregulars» клубын құруға көмектесті. Әдебиеттегі алып тұлға Морли осы эсселерінде Шерлок Холмс әңгімелеріндегі ұсақ-түйектерді талдауға мүмкіндік алды, мысалы, Дойлдың Роберт Луис Стивенсонның шығармаларына деген жастық махаббаты Холмс әңгімелеріне қандай әсер еткенін зерттеді. Бірақ Морли одан да ары қарай барып, Холмс әңгімелерін тарихи артефакттар сияқты талдады. Мысалы, ол Холмс зейнетке шыққан кездегі ара шаруашылығының орнын анықтау үшін Ұлыбританияның теңіз жағалауының карталарын қарады, Холмс Бейкер-стриттегі үйінің жоспарын жасауға тырысты және Уотсонның жеке өмірі туралы болжамдар жасады. Морли түсіндірді: «Бұл қиялға салынған кейіпкерлерге әңгімелердің өзіндегі принципке сәйкес келетін дәл осындай мұқият назар аудару маңызды емес пе?» және «Кез келген нәрсені автордың өзінен де мұқият оқудың ерекше және жоғары ләззаты бар». Ол сондай-ақ 1936 жылы «Шекспирдің толық шығармалары» стандартты жинағына кіріспе жазды, бірақ Морли оны «Шекспирді оқырманы ретінде өзіңізге кіріспе» деп атады. Сол жылы ол Бартлетттің таныс цитаталарын қайта қарау және кеңейту үшін тағайындалды (11-ші басылым 1937 жылы және 12-ші басылым 1948 жылы). Ол «Book of the Month Club» клубының алғашқы төрешілерінің бірі болды және осы лауазымда 1950 жылдардың басына дейін қызмет етті. 100-ден астам роман, эсселер жинағы және өлеңдер жинақтарының авторы Морли, ең алдымен, алғашқы екі романы – «Парнасс дөңгелектерде» (1917) және «Құпия кітап дүкені» (1919) – арқылы танымал. Barnes & Noble 2009 жылы осы еңбектердің жаңа басылымдарын «Маңызды оқу кітапханасы» сериясының бөлігі ретінде жариялады. 2018 жылы Dover Publications екі романы бар жаңа бір томдық басылымын шығарды. Басқа да танымал шығармалардың қатарында «Сол жақтағы дауыл» (1925) және 1939 жылғы «Китти Фойл» романы бар, ол киноакадемиясының сыйлығын жеңіп алды. 1928 жылдан 1930 жылға дейін Морли және сахналық дизайнер Клеон Трокмортон Хобокен, Нью-Джерсиде сатып алып, жаңарған екі театр сахнасында (драмаларды) қойылымдарды бірлесіп шығарды, оларды «Богемиядағы соңғы теңіз жағалауы» деп санады. Морли өмірінің көп бөлігінде Лонг-Айлендтегі Нассау округі Рослин-Эстейтс қаласында тұрды, Лонг-Айленд темір жолымен қалаға қатынайтын, ол туралы сүйіспеншілікпен жазды. 1961 жылы Нассау округінің Серингтаун жолындағы 98 акр (40 гектар) жерге орналасқан Кристофер Морли паркі оның құрметіне аталды. Бұл саябақта оның студиясы «Knothole» (ол қайтыс болғаннан кейін осы жерге көшірілді), жиһаздары мен кітап сөрелері сақталған, ол барлығына ашық қызығушылық тудыратын орын болып табылады.
Morley began writing while still in college. He edited The Haverfordian and contributed articles to that college publication. He provided scripts for and acted in the college's drama program. He played on the cricket and soccer teams. In Oxford a volume of Morley's poems, The Eighth Sin (1912), was published. After graduating from Oxford, Morley began his literary career at Doubleday, working as publicist and publisher's reader. In 1917, he got his start as an editor for Ladies' Home Journal (1917–1918), then as a newspaper reporter and newspaper columnist in Philadelphia for the Philadelphia Evening Public Ledger. Morley's first novel, Parnassus on Wheels, appeared in 1917. The protagonist, traveling bookseller Roger Mifflin, appeared again in his second novel, The Haunted Bookshop in 1919. In 1920, Morley returned to New York City to write a column (The Bowling Green) for the New York Evening Post. In 1922, a candid interview was seen nationwide in newspapers, part of a series called Humor's Sober Side: How Humorists Get That Way. Other humorists interviewed in the same series included Will Rogers, Dorothy Parker, Don Marquis, Roy K. Moulton, Tom Sims, Tom Daly, and Ring Lardner. Morley was one of the founders and a longtime contributing editor of the Saturday Review of Literature. A highly gregarious man, he was the mainstay of what he dubbed the "Three Hours for Lunch Club". Out of enthusiasm for the Sherlock Holmes stories, he helped found the Baker Street Irregulars A lion of literature, Morley was able in these essays to analyze subtleties within the Sherlock Holmes stories, for example, examining the influences of Doyle's youthful love of Robert Louis Stevenson's writings upon the Holmes stories. But Morley goes much further, analyzing the Holmes stories as if they are historical artifacts. For examples, he peruses maps of the British sea coast to try to determine the location of Holmes' retirement bee keeping, he tries to develop a floor plan for Holmes' Baker Street residence, and he conjectures about Watson's love life. Morley explained, "Is it trivial or absurd to apply to these imaginary characters the same close attention which is the principle of the stories themselves?" and "There is a special and superior pleasure in reading anything so much more carefully than its author ever did." He also wrote an introduction to the standard omnibus edition of The Complete Works of Shakespeare in 1936, although Morley called it an "Introduction to Yourself as a Reader of Shakespeare". That year, he was appointed to revise and enlarge Bartlett's Familiar Quotations (11th edition in 1937 and 12th edition in 1948). He was one of the first judges for the Book of the Month Club, serving in that position until the early 1950s. Author of more than 100 novels, books of essays, and volumes of poetry, Morley is probably best known today for his first two novels, Parnassus on Wheels (1917) and The Haunted Bookshop (1919), which remain in print. Barnes & Noble published new editions of these works in 2009 as part of their "Library of Essential Reading" series. In 2018, Dover Publications published a new single volume edition containing both novels. Other well known works include Thunder on the Left (1925) and the 1939 novel Kitty Foyle, which was made into an Academy Award winning movie. From 1928 to 1930, Morley and set designer Cleon Throckmorton co produced theater productions (dramas) at two theaters they purchased and renovated in Hoboken, New Jersey, which they had "deemed the last seacoast in Bohemia". For most of Morley's life, he lived in Roslyn Estates, Nassau County, Long Island, commuting to the city on the Long Island Rail Road, about which he wrote affectionately. In 1961, the 98 acre (40 hectare) Christopher Morley Park on Searingtown Road in Nassau County was named in his honor. This park preserves as a publicly available point of interest his studio, the "Knothole" (which was moved to the site after his death), along with his furniture and bookcases.
Әдеби байланыстар
Морли – Нью-Йорк тарақаны мен мысықтың қызық оқиғалары мен әңгімелерін жазған Архи мен Мехитабель әңгімелерінің авторы Дон Маркиздің жақын досы болды. 1924 жылы Морли мен Маркиз «Пандора қақпақты көтереді» романын бірлесіп жазды, ол заманауи Хэмптонстағы жақсы өмір туралы жеңіл роман еді. Олар кезекпен тараулар жазып, әрқайсысы оқиғаны екіншісі тоқтаған жерден жалғастырған деседі. Морлидің әйелі оның жеке қағаздары мен кітаптарының жинағын оның өлімінен кейін Техас университетінің Гарри Рэнсом орталығына сатты. Морли «Бейкер-стрит детективтері» клубын құруға көмектесті, ол сэр Артур Конан Дойлдың Шерлок Холмс туралы шығармаларын зерттеуге арналған. Морли Бартлетттің «Таныс цитаталар» жинағының екі басылымын редакциялады: 1937 (11-шы) және 1948 (12-шы). Морлидің 1939 жылғы «Китти Фойл» романы сол кездегідей ерекше болды, себебі ол ашық түрде аборт тақырыбын қозғады. Ол бірден бестселлерге айналып, бір миллионнан астам дана сатылды. Морлидің ағалары Феликс пен Франк та Родс стипендиясын жеңіп алған. Феликс Хаверфорд колледжінің президенті болды. 1942 жылы Морли «Екінші жүзжылдық авторлар» атты биографиялық сөздік үшін өзінің некрологын жазды. Морли 1920 жылдардың басында 4 Кристофер-стриттегі досы Франк Шейдің кітап дүкенінде жиналатын Гринвич-Виллидждегі әлеуметтік топтың ортасында болды. Морлидің таңдалған өлеңдері «Bright Cages: Selected Poems And Translations From The Chinese by Christopher Morley, ed. Jon Bracker (University of Pennsylvania Press: 1965)» деген атпен қолжетімді. Қытайдан аудармалардың шын мәнінде әзіл екені, Морлидің оларды қамтитын томдары жарық көрген кезде жұртшылыққа түсіндірілді: олар «қытайлық» сипаттағы, жақсы юмормен жазылған қысқа, дана және көбінесе әзілді әңгімелер. Бірақ олар сөздің толық мағынасында аударма емес.
Morley was a close friend of Don Marquis, author of the Archy and Mehitabel stories featuring the antics and commentary of a New York cockroach and a cat. In 1924 Morley and Marquis co authored Pandora Lifts The Lid, a light novel about the well to do in the contemporary Hamptons. They are said to have written alternating chapters, each taking the plot forward from where the other had left off. Morley's widow sold a collection of his personal papers and books to the Harry Ransom Center at the University of Texas at Austin after his death. Morley helped to found The Baker Street Irregulars, dedicated to the study of Sir Arthur Conan Doyle's Sherlock Holmes. Morley edited two editions of Bartlett's Familiar Quotations: 1937 (11th) and 1948 (12th). Morley's 1939 novel Kitty Foyle was unusual for its time, as it openly discussed abortion. It became an instant best seller, selling over one million copies. Morley's brothers Felix and Frank were also Rhodes Scholars. Felix became President of Haverford College. In 1942, Morley wrote his own obituary for the biographical dictionary Twentieth Century Authors. Morley was at the center of a social group in Greenwich Village that hung out at his friend Frank Shay's bookshop at 4 Christopher Street in the early 1920s. Morley's selected poems are available as Bright Cages: Selected Poems And Translations From The Chinese by Christopher Morley, ed. Jon Bracker (University of Pennsylvania Press: 1965). The translations from the Chinese are actually a joke, explained to the public when the volumes by Morley containing them appeared: they are "Chinese" in nature, good humored accounts: short, wise, often humorous. But they are not in any strict sense of the word, translations.