Кіріспе
Олд Сейбрук – АҚШ, Коннектикут штатының Миддлсекс округіндегі қала. Қала Төменгі Коннектикут өзені аймағының жоспарлау аймағының құрамына кіреді. 2020 жылғы халық санауы бойынша халық саны 10 481 адамды құрады. Оның құрамында Фенвик қалалық ауданы, сондай-ақ Олд Сейбрук орталығы және Сейбрук усадьбасы сияқты халық санауына жатқызылған елді мекендер бар.
Тарих
1624 жылы голландтық қоныстанушылар Губернатор аралында алғашқы қоныстарын құрғаннан кейін, қазіргі Олд Сейбрук қаласында қысқа мерзімді зауыт құрды. Сауда бекеті Киевits Hoek, яки «Жылытқыштың бұрышы» деп аталды. Киевits Hoek жаңа Амстердамда голландтықтар біріккеннен кейін көп ұзамай тасталды. 1633 жылы қазіргі Хартфорд қаласында Форт Гуде Хоуп (Huys de Goede Hoop) салынды. Пеквот соғысы кезінде 1636 жылдың қыркүйегінен 1637 жылдың наурызына дейін Сейбрук бекітіне Пеквоттардың қоршауы болды. 1636 жылдың тамызында Массачусетс шығанағы Манисс, Пеквот және Батыс Ниантик ауылдарына шабуыл жасағаннан кейін, Пеквоттардың қарсы шабуылы Сейбруктағы қоныстанушыларға тиді. Сегіз ай ішінде Пеквоттар Сейбрук бекітінің маңында 20-дан астам қоныс аударушыны өлтіріп, жарақаттады. Қоныстанушылар қамалдан алыс кеткенде шабуылға ұшырады, ал Пеквоттар олардың азығын жойып, қоймаларын өртеп, Виндзор, Уэзерсфилд және Хартфордқа өзен арқылы тасымалдауды тоқтатуға тырысты. Сейбрук бекітін қоршау және шайқас кезінде Пеквоттар мен Жаңа Англия отаршылары бір-бірінің әскери қабілеттерін бағалап, қарсы тактиканы түзетті. Екі тараптың да тактикалық өзгерістері жоғары деңгейдегі күрделілік, жоспарлау және тапқырлықты көрсетті. Сейбрук қоршауынан алынған сабақтар Коннектикут колониясындағы Пеквот соғысын күшейтті және Мистик бекітіне шабуыл жасауға және оны қиратуға тікелей себеп болды (1637 жылдың мамыр айы). Сайбрук колониясы 1635 жылдың соңында Коннектикут өзенінің аузында, қазіргі Олд Сейбрук және айналасында құрылды. Массачусетс шығанағы колониясының губернаторының ұлы Джон Уинтроп кіші, Роберт Ричтің, 2-ші Уорвик графынан жерді иелену туралы келісім арқылы жерді иеленген топпен губернатор болып тағайындалды. Уинтропқа полковник Джордж Фенвик пен капитан Лайон Гардинер көмектесті. Колонияны қоныстандыруды жоспарлаған топтың басшылары Оливер Кромвельдің жақтастары болғандықтан және Англияда Азамат соғысы кезінде Англияда қалғандықтан, колония қиындықтарға тап болды. 1644 жылы Фенвик колонияны өзен бойында бірнеше шақырым жоғары орналасқан Коннектикут колониясымен біріктіруге келісті, ол одан жерді және бекітісті сатып алды. Коннектикут штатының туы Сейбрук колониясының мөрінен алынған. Мөрді Англиядан полковник Джордж Фенвик әкелді, онда 15 жүзім бұтағы және жоғарғы сол жақ бұрышта "Qui Transtulit Sustinet", яки "Көшірген сақтайды" деген жазуы бар қол бейнеленген. 1647 жылы майор Джон Мейсон Сейбрук (Колония) бекітінің басшылығын қабылдады, ол жоғарғы өзен аңғарына негізгі сауда және жабдықтау жолын бақылады. Бекіт бірден және түсініксіз жағдайда өртеніп кетті, бірақ жақын маңдағы Батарея төбесінде жақсартылған жаңа бекіт тез салынды. Ол сондағы келесі 12 жылды өткізді және Біріккен колониялардың комиссары, бас әскери офицері, судья және бейбітшілік сақтаушы болып қызмет етті. 1659 жылы Мейсон басшылығымен Сейбруктан келген қоныстанушылардың көп бөлігі Могеган тайпасының сахемы Ункастан жер сатып алып, Коннектикут штатының Норвич қаласын құрды. Бұл екінші бекіт 200 жылдан кейін тасталды, ал батарея төбесі 1871 жылға дейін сақталды, ол кезде аңғар темір жолы солтүстік және оңтүстік шығанақтардағы жолдарына қажетті толтыру үшін оны және басқа төбелерді тегістеді. 1661 жылы Сейбрук тұрғындары Маргарет Дженнингс пен оның күйеуі Николасты сиқыршылыққа қатысты сотқа тартысты, олар Мари Марвиннің және басқалардың өліміне себепкер болды деп айыпталды. Сотта олардың сиқыршы болуы мүмкін деген қорытынды шығарылды, бірақ оларды өлім жазасына кесуге жеткілікті дәлелдер болған жоқ. 1701 жылы 9 қазанда Олд Сейбрук қаласында Коннектикут колледжіне құқық берілді. Ол 1716 жылы Нью-Хейвенге көшірілді, кейін Йель университеті деп аталды. 1775 жылы Коннектикут штатының Вестбрук қаласында Дэвид Бушнелл алғашқы американдық су асты кемесін ойлап тапты. Оның көшірмесі Коннектикут өзенінің мұражайында сақталады. Бас Ассамблея 1852 жылы Сейбруктан Олд Сейбруктың жеке қаласын құрды. Олд Сейбрук 1854 жылы қайтадан бөлінді, солтүстік бөлігі Эссекс қаласы болды. 1964 жылы Олд Сейбрук қаласында өткен Гуманистік психология жөніндегі бірінші шақыру конференциясы гуманистік психологияның дамуына үлкен үлес қосты. 1971 жылы құрылған Калифорниядағы Сайбрук университеті осы конференцияның құрметіне аталды.
Кейінгі дамуы
2007 жылдың басында бұрынғы қалалық әкімшілік ғимаратын бастапқы мақсаты бойынша – театр ретінде пайдалану жоспары жасалды. Театр 2009 жылы құрылысы аяқталды және «Кетарин Хепберн мәдени-көркем орталығы мен театры» деп аталды. Қала жөндеу жұмыстарына шамамен 2 миллион доллар жұмсады, ал мемлекет кем дегенде 810 мың доллар көмектесуге міндеттенді. Бір комитет тағы 2,5 миллион доллар жинауға тырысты, оның бір бөлігі жөндеуге және екі жаңа бөлім салуға, ал қалғаны – театрдың материалдық-техникалық базасын нығайтуға бағытталды. Бұл ғимарат 1901 жылы салынған, және 1940 жылға дейін театр болып келген. Жөндеуден кейін театр 250 орындық болады, сондай-ақ онда Кетарин Хепбернге қатысты естелік заттар қойылмақ.
География
АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 21,6 шаршы миль (56,0 км), ал оның 6,6 шаршы милі (17,0 км) (30,45%) су жамылған.
Флора
Коннектикут жағалауы (Олд Сейбрукты қоса алғанда) – "субтропикалық индикатор" деп аталатын өсімдіктер мен басқа да кең жапырақты мәңгі жасыл өсімдіктерді сәтті өсіруге мүмкіндік беретін кең ауысу аймағы болып табылады. Олд Сейбрукта жылына шамамен 90 күн температура 32°F/0°C төмендейді (мұз қату байқалады) – бұл көрсеткіш Балтимор, Мэриленд немесе Альбукерки, Нью-Мексико қалаларымен шамалас. Осы себепті, оңтүстік магнолиялары, инелі пальмалар, жел айлағы пальмалары, лоблолли қарағайлары және крап миртлдері жеке және қоғамдық бақшаларда өсіріледі.
Білім
Ескі Сайбрук аудандық білім беру жүйесіне ие. Кэтлин Э. Гудвин мектебі балабақшадан 4-сыныпқа дейін, Олд Сайбрук орта мектебі 5-тен 8-сыныпқа дейін, ал Олд Сайбрук жоғары мектебі 9-дан 12-сыныпқа дейін білім береді. Жоғары мектеп Шорлайн конференциясында бақсылыстар өткізеді. 2018 және 2019 жылдары ұлдардың футбол командасы қатарынан екі штаттық чемпионатты жеңіп алды. Олд Сайбрук сонымен қатар Санкт-Джон католик мектебінде балабақшадан 8-сыныпқа дейін, ал Балалар ағашы Монтессори мектебінде кішкентай балалар бағынан 6-сыныпқа дейін білім беру ұйымдастырылған. Қалада сондай-ақ, Xavier High School және Mercy High School сияқты жақын жердегі діни мектептерге қатысатын бірқатар студенттер бар.
2010 жылғы АҚШ халық санағы
2010 жылғы халық санауы бойынша қалада 10 242 адам, 4 247 шаңырақ және 2 923 отбасы тұрды; 1108 шаңырақта 18 жасқа дейінгі балалар бар еді. Халық тығыздығы – адамға шаққанда, ал 5602 тұрғын үйдің орташа тығыздығы – бір тұрғын үйге шаққанда. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 93,9% ақ нәсілді, 0,9% афроамерикалық, 0,1% американдық үндістер, 2,4% азиялық, 1,2% басқа нәсілдерден және 1,5% екі немесе одан көп нәсілді. Кез келген нәсілдегі испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 3,3% құрады. 4 247 шаңырақтың 23,7% 18 жасқа дейінгі балаларымен бірге тұрады, 56,2% заңды некеде тұратын жұбайлар, 7,5% күйеуі жоқ әйелдер басқарады, ал 33,2% отбасы емес. Шаңырақтың шамамен 28,9% бір адамнан тұрады, ал 14,6% 65 жасқа жоғары адамдардан тұрады. Шаңырақтың орташа мүше саны 2,21 адам, ал отбасының орташа мүше саны 2,71 адам. Жас құрамы: 21,4% 20 жасқа дейінгілер, 3,4% 20-дан 24 жасқа дейінгілер, 16,4% 25-тен 44 жасқа дейінгілер, 33,5% 45-тен 64 жасқа дейінгілер және 25,3% 65 жасқа жоғары адамдар. Орташа жас 50,1 жас. Халықтың 4852-сі (47,4%) ер адамдар, ал 5390-ы (52,6%) әйелдер. Шаңырақтың орташа табысы 80 347 доллар, ал отбасының орташа табысы 97 399 доллар. Ер адамдардың орташа табысы 74 298 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 49 913 доллар. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 43 266 доллар. Шаңырақтың 4,5% және халықтың 5,9% кедейлік шегінен төмен өмір сүреді, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 6,0% және 65 жасқа жоғары адамдардың 4,3% кіреді.
2000 жылғы АҚШ халық санағы
2000 жылғы халық санағы бойынша қалада 10 367 адам, 4 184 шаруашылық және 2 920 отбасы тұрды. Халық тығыздығы, 5 357 тұрғын үйдің орташа тығыздығы есептелді. Қала тұрғындарының этникалық құрамы: 95,75% ақ нәсілді, 1,01% афроамерикалық, 0,08% американдық үндістер, 1,72% азиялық, 0,07% Тынық мұхиты аралдарынан, 0,45% басқа нәсілдерден және 0,93% екі немесе одан көп нәсілділер. Кез келген нәсілге жататын испандар немесе латиноамерикандықтар халықтың 1,87% құрады. 4 184 шаруашылықтың 27,2%-ында 18 жасқа дейінгі балалар тұрды, 59,4%-ы бірге тұратын некедегі жұбайлар, 7,6%-ы күйеуі жоқ әйелдер басқарды, ал 30,2%-ы отбасы емес. Шаруашылықтың шамамен 25,4%-ы бір адамнан тұрды, ал 12,9%-ы 65 жасқа толған бір адамнан тұрды. Шаруашылықтың орташа мүше саны 2,41 адамды, ал отбасының орташа мүше саны 2,90 адамды құрады. Жасы бойынша бөлінісі: 18 жасқа дейінгілер 21,7%, 18-ден 24 жасқа дейінгілер 4,1%, 25-тен 44 жасқа дейінгілер 25,2%, 45-тен 64 жасқа дейінгілер 27,6% және 65 жастан асқандар 21,5% құрады. Орташа жас 44 жасқа тең. Әр 100 әйелге 89,5 еркек шақ келді. 18 және одан жоғары жастағы әр 100 әйелге 86,3 еркек шақ келді. Шаруашылықтың орташа табысы 62 742 доллар, ал отбасының орташа табысы 72 868 доллар болды. Ер адамдардың орташа табысы 48 527 доллар, ал әйелдердің орташа табысы 36 426 долларды құрады. Қаланың жан басына шаққандағы орташа табысы 30 720 доллар болды. Отбасылардың 1,5%-ы және халықтың 4,5%-ы кедейлік шегінен төмен тұрды, оның ішінде 18 жасқа дейінгілердің 1,9%-ы және 65 жастан асқандардың 9,7%-ы.
Көлік
Ескі Сайбруктың теміржол станциясы 1873 жылы ашылып, 2002 жылы қайта жаңартылды. Амтрак, ұлттық теміржол жолаушылар жүйесі, Солтүстік-шығыс дәлізінде Бостон, Нью-Йорк және оңтүстікке қарай күнделікті қызмет көрсетеді. Жоғары жылдамдықты Acela Express Олд Сайбрук арқылы өтеді, бірақ тоқтамайды; қызмет әдеттегі Солтүстік-шығыс аймақтық пойызы арқылы жүзеге асырылады. Коннектикут көлік департаменті Shore Line East арқылы Нью-Хейвен, Нью-Лондон және Стэмфорд қалаларына тұрақты қалалық қызмет көрсетеді, сондай-ақ Манхэттендегі Гранд-Централь терминалына дейін қатынайтын MetroNorth теміржолымен байланысқан қызметтер ұсынады. Estuary Transit District өзінің 9 Town Transit қызметі арқылы Олд Сайбрук және айналасындағы қалаларда қоғамдық көлік қызметін қамтамасыз етеді. Ескі Сайбрук қала шекарасында қиылысатын екі магистральдық жолмен байланысты. Interstate 95 қала арқылы батыстан шығысқа қарай өтеді (бағыты солтүстік-оңтүстік деп көрсетілгенімен) және Олд Сайбрукты Коннектикут жағалауындағы Нью-Хейвен мен Нью-Лондонға жалғастырады. Коннектикут 9-шы бағыты I 95-те оңтүстік терминалында басталып, солтүстік-батысқа қарай Миддлтаун және Хартфорд қалаларына дейін созылады.
Медиа
Бір радиостанция Олд Сейбрук қаласына лицензияланған: WLIS AM 1420 (әртүрлі форматта). Бұл қала сонымен қатар "Shore Publishing" баспасымен және жергілікті "Harbor News" газетімен қамтамасыз етіледі.