Коннектикуттың геологиялық тарихы және жер бедерінің қалыптасуы
Geology of Connecticut
Коннектикут геологиясы: тақталардың қимылы, жанартаулар, мұздықтардың әсерінен пайда болған. Аппалач тауларының қалыптасуы, Pangea суперконтиненті тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Англияның бір бөлігі ретінде Коннектикут, тектоникалық плиталардың қозғалысы, жанартау және мұздық әрекеттердің нәтижесінде көп геологиялық өзгерістерге ұшыраған.
As part of New England, Connecticut has undergone much geologic change shaped by plate tectonics, volcanism, and glacial activity.
Аппалачи таулары
Триас дәуірінің басында Япет мұхиты жабылып, Солтүстік Американың протоконтиненті қазіргі Африканың бөлігі Авалониямен соқтығысқанда Пангея суперконтиненті қалыптасты. Бұл үлкен көтерілуге және Аппалачи тауларының пайда болуына әкелді, ол кезде бұл таулар қазіргі Гималай тауларынан гөрі ірі болған. Апалачи тауларының эрозиясы сол кезде Жердің мантиясының тереңдігінде болған және осы кезеңде көтерілген метаморфтық тау жыныстарын ашыққа шығаруда.
During the early Triassic period, the super continent Pangea was formed as the Iapetus Ocean closed up and the proto North American continent collided with Avalonia, part of modern day Africa. This caused great uplift and the formation of the Appalachian Mountains, which, at the time, were bigger than modern day Himalayas. Erosion of the Appalachian Mountains now exposes metamorphic rocks once very deep in the Earth's mantle and uplifted during this time period.
Шығыс шекарадағы сынық
Бұл соқтығысудан және Пангеяның пайда болуынан кейін шамамен 200 миллион жыл өткен соң, мезозой дәуірінің ортасында Атлант мұхитының түбі кеңейе бастады, соның салдарынан үлкен созу күштері туындады және жарылымдар пайда болды. Коннектикут штатының шығыс шекаралық жарылымы қалыптасты, ол Нью-Хейвен қаласынан басталып, Нью-Гэмпшир штатының Кин қаласына дейін 130 мильге созылады. Осы жарылымның батысындағы жер төмен түсіп, жарықша аңғары пайда болды, ал жер беті шамамен 15-25 градусқа дейін еңкейді. Жарылым қазіргі уақытта белсенді емес. Бұл аңғардың пайда болуы нәтижесінде жұмсақ өзендік және аллювиалды шөгінділермен толықты.
About 200 million years after this collision and the formation of Pangea, during the middle of the Mesozoic Era, the Atlantic Ocean floor started spreading and great extensional forces were experienced, resulting in faulting. Connecticut's Eastern border fault was formed, a fault which begins in New Haven and stretches 130 miles up to Keene, New Hampshire. As a result, the land west of this fault was downset, resulting in a rift valley and causing the land to tilt an average of 15 to 25 degrees. The fault is currently inactive. The formation of this basin eventually refilled with soft fluvial and alluvial sediments.
Мұз дәуірі
Мұз дәуірінде мұздықтардың әрекеті Жаңа Англияның көп бөлігінің ландшафтын қалыптастырды, тауларды тоздырып, мұздық шөгінділерін кеңінен таратып, мұздық көлдерін құрды. Өз ең үлкен аумағында, осы мұздықтардың бірі бүгінгі Лонг-Айлендке айналған моренаны қалдырды. Сол кездегі ең ірі мұздық көлдердің бірі – Хичкок мұздық көлі болды. Ол Лорантид мұз қабаты шегінген кезде, мұздың еріген суы Коннектикут штатындағы Роки-Хиллдегі мұздықтың соңғы моренасында жинала бастап, Коннектикут өзені бойына кері ағылғанда пайда болды. Мұздық көл жұмсақ, қабатталған ландшафтты қалдырды, жазда мұз еріген судың көп түсуінен лай мен құмды, ал қыста көл қатып қалғанда сазды жинады, содан кейін ол кеуілді.
During Ice Ages, glacial activity shaped much of New England’s landscape, eroding mountains, leaving glacial till scattered everywhere, and forming glacial lakes. At its greatest extent, one of these glaciers left behind a moraine which became today's Long Island. One of the biggest glacial lakes of the time was Glacial Lake Hitchcock. It formed when the Laurentide Ice Sheet retreated and glacial meltwater began to accumulate at the glacier's terminal moraine in Rocky Hill, Connecticut and back up into the Connecticut River. The glacial lake left behind a soft, varved landscape, gathering silt and sand in the summertime due to the influx of glacial meltwater and clay in the wintertime as the lake froze until it was later drained.
Өзен аңғары
Бұл жұмсақ беткей Кнектикут өзенінің әсерінен тереңдетіліп, қайтадан шөгінділермен жабылып, жиі су тасқынына ұшыраған. Осының нәтижесінде ол өте жұмсақ, қоректік заттарға толы аймаққа айналып, Кнектикут штатының көп бөлігіндегі егістік топырақтарының пайда болуына себеп болды. Кнектикут өзені аңғарының екі жағындағы жерлер егістікке қолайсыз. Шығыс бөлігінде Солтүстік Американың Proto терені орналасса, батыс бөлігінде Япетос және Авалония терені жатыр. Бұл аймақтарда әлі де мұздық қалдықтары сақталып, Кнектикут өзені аңғарында кең таралған жұмсақ өзендік шөгінділерге ұқсас емес.
This soft surface has since been downcut, resedimented and oft flooded by the Connecticut River, making it a very soft, nutrient replenished area and host to the majority of Connecticut's farmland soils. The land on either side of the Connecticut River Valley is less suitable for farmlands. The eastern section holds the shallow Proto North American Terrane while the western section contains the Iapetos and Avalonian Terranes, which still holds remnants of glacial till and lack the soft fluvial sediments so prominent in the Connecticut River Valley region.