Кіріспе

Тирольдегі Санк-Жоханн, жергілікті диалектте Sainihåns деп аталады, Австрияның Тироль аймағындағы Кицбюхель ауданындағы базар қаласы және муниципалитет. Аймақтық акцентте есімнің соңғы буыны "Sankt yo Hahn" деп баса айтылады.

География

Тирольдегі Сент-Жоханн Тирольдің төменгі бөлігіндегі Лейкенталдың ортасында орналасқан. Әкімшілік аудан кең мұздық шарасында жатыр, оны Лейкентал өзені негізінен солтүстік-оңтүстік бағытында кесіп өтеді. Сент-Жоханның солтүстік-батысында Уайлдер Кайзер тауы орналасқан, ол Солтүстік Әктас Альпындағы Кайзергебирдж тау тізбегінің оңтүстік бөлігі. Шығыс жағында Лоферер және Леогангер Штайнберге таулары жатыр. Оңтүстік-шығысқа қарай де өзенінің аңғары созылады. Оңтүстікке қарай Кицбюхель мүйізі орналасқан – Кицбюхель ауданының ортасындағы және Кицбюхель Альпының бір бөлігі болып табылатын биік тау. Аңғарда орналасқандықтан, Тирольдегі Сент-Жоханн шығыс-солтүстік-шығыстағы Инн аңғарын қинаған Альпенфен дауылдарынан сақталады, бірақ Вильдер Кайзердің оңтүстік, жел соғатын беткейінде орналасқандықтан, қар жаууы өте көп болады. Қала орталығы теңіз деңгейінен биіктікте орналасқан. Әкімшілік аумақтың жер көлемі құрайды, ал муниципалитет шегіндегі ең биік нүкте – Уайлдер Кайзердегі Маукшпитце тауы, теңіз деңгейінен биіктікте. Лейкенталдың басты өзені – Гроссахе, Тирольдегі Сент-Жоханнның ортасынан ағып өтеді; Кицбюхельден Сент-Жоханға қарай солтүстікке ағатын бөлігі Кицбюхелер Ахе деп аталады. Бірнеше сала өзендер Гроссахеға Сент-Жоханн муниципалитетінің ішінде қосылады: (жоғарғы ағысында Ашауэр Ахе деп аталады) қаладан оңтүстікке қарай негізгі арнаға қосылады, ал Фибербруннер Ахе қала орталығынан солтүстікке қарай қосылады. Гроссахе ақырында Бавариядағы Чиемзе көліне Тиролер Ашен өзені арқылы құяды. Қаланың теміржол станциясы аймақтық көліктік торап ретінде қызмет етеді және бірнеше федералды тас жолдары (Bundesstraßen) муниципалитет аумағында қиылысады. (B 178) тас жолы батыстан солтүстік-шығысқа қарай муниципалитет арқылы өтеді. Сент-Жоханнан батысқа қарай саяхат ететін Лоферер шрассе Гоинг ам Вильден Кайзер арқылы Соллландл аңғарына және аймағына жетеді, ал солтүстік-шығысқа қарай Лейкентал арқылы Тирольдегі Кирхдорфқа қарай жалғасады. (B 176) тас жолы Лоферер шрасседен бөлініп, Санкт-Йоханнан солтүстікке қарай Хьюберхёе тау асуы арқылы Кольентальға, Швендт қаласына дейін созылады. Фибербруннер Ахе өзенінің бойымен жүріп, Hochkönigstraße (B 164) тас жолы Лоферер шрасседен бөлініп, Сент-Жоханнан Фибербрунн қаласына қарай оңтүстік-шығысқа қарай жүреді.

Қосалқы есеп айырысулар

Тирольдегі Сент-Жохан муниципалитеті Альмдорф, Апфельдорф, Барнстеттен, Берглехен, Фрикинг, Хинтеркайзер, Миттерндорф, Нидерхофен, Оберхофен, Рейтам, Реттенбах, Шеффау, Спертен, Такса, Вайберндорф, Вайтау, Винкл Шаттсейте және Винкл Соннсейте сияқты шағын елді мекендер мен ауылдарды қамтиды.

Халық саны

2001 жылғы халық санауында (қорытынды нәтиже 2004 жылы) Сент-Жохан қаласында 7 959 адам тұрды. Қала халқының саны тұрақты түрде артып келеді; 2004 жылы ол 1,8 пайызға өсті. 2007 жылдың күзінен бастап Тирольдегі Сент-Жоханн Кицбюхель ауданының ең көп халқы бар муниципалитетіне айналды.

Тарих

Сент-Жоханн Леукентал аймағында орналасқан, ол Йохбергтен Бавария шекарасына жақын Стрейхенге дейін созылады. Бұл аймақты б.з.д. 4 ғасырында кельт тайпасы – Амбисонтерлер қоныстанған, олар айналасындағы тауларда мыс өндірген. Б.з.д. 15 жылы римдіктер Шығыс Альпі аймағын жаулап алды және Лейкентал Рим провинциясы Норикумның бір бөлігіне айналды. 476 жылы Батыс Рим империясы құлағаннан кейін, 7 ғасырда аймақ Бавария герцогтығына қарады, бұл Еуропалық көші-қондардың нәтижесі және Бавария тайпасының қоныстануымен байланысты болды. Келесі ғасырларда Лейкентал өз атын алған Лючингер әулетінің ақсүйектері аңғарда округ құрды. Лючингерлер Лейкенштейн қамалында тұрды, ол Нидеркайзердің етегінде орналасқан. Округ үшін сот орыны болған қамалдың нақты орны бүгінде белгісіз, бірақ ол Burgwiesen ("қамал шалғыны") шаруа қожалығының атымен еске алынады. 1170 жыл шамасында Лючингерлердің әулеті жойылғаннан кейін, олардың округі Фалькенштейндердің қолына өтті, бірақ бұл ақсүйек отбасы да 70 жылдан кейін жойылды, ал Лейкенталдағы округті кейіннен Бавария герцогтарының өкілдері басқарды. 8 ғасырда (вероятно 738 жылға дейін) миссионерлер Сент-Жоханн аймағында католик шіркеуін салған, ол қаланың атын алған Евангелист Иоаннға арналған. Сент-Иоанн шіркеуі туралы алғашқы жазба 1150 жылы құжатта кездеседі. 1446 жылы Чиемзее епископтарына Сент-Жоханн приходінің жауапкершілігі берілді, содан бері ол олардың жазғы резиденциясына айналды. 1540 жылы мыс пен күміс кен орындарының ашылуы Сент-Жоханнның байлығын арттырды. Кен орындары Сент-Жоханнның қарауындағы Оберндорфқа жақын Реробихль төбелерінде орналасқан. 17 ғасырда Heilig Geist Schacht ("Киелі Рух шахтасы") әлемдегі ең терең шахта болды. Мыс пен күміс өндіру 18 ғасырға дейін жалғасты. 1875 жылы Гизела темір жолының салынуы Сент-Жоханнды халықаралық темір жол желісімен байланыстырды, нәтижесінде экономика дамыды және туризм кеңінен тарады.

20 ғасыр

1927 жылы Оберндорф пен Сент-Жохан бөліністі, содан бастап Оберндорф жеке қауымға айналды. 1954 жылы Сент-Жохан өз елтаңбасын алды; 1956 жылы Сент-Жохан базар қаласы мәртебесіне ие болды.

Елтаңба

1954 жылғы 13 мамырда Тироль штаттық үкіметі Тирольдегі Сент-Жохан муниципалитетіне келесі гербті берді: Жасыл және қызыл түске тік бөлінген қалқанда, оң жағында төңкерілген күміс саз мүйізі, ал сол жағында алтын епископтың таяғы бейнеленген. Қалқан соттың ескі туының түстерін мұра еткен, оның алғашқы орны 1271 жылға дейін Сент-Жохан қаласында болған. Саз мүйізі 13-14 ғасырларда Сент-Жоханның жанында тұрған "Велбен ақсүйектері" (Эдлен фон Велбен) еске салады. Епископтың таяғы бұл ауылдың бұрын Чиемзее епископтарының жазғы резиденциясы болғанын көрсетеді.

Коммуналдық мүшелік

1997 жылдың шілдесінен бері Климаттық альянс қауымдастығы.

Экономика

Туризм және қосымша қызмет көрсету салалары аймақтың экономикасындағы ең маңызды салалардың бірі болып табылады. Жыл сайын шамамен 520 000 түнгі тұруға тіркелгендердің саны, жаз бен қыс маусымдары арасында шамамен тең бөлінеді, Сент-Жохан Тирольдегі маңызды туристік курорттардың бірі болып есептеледі. Оның демалыс инфрақұрылымы қонақүйлерден кемпингтерге, мейрамханалардан дискотекаларға дейін алуан түрлі. Соңғы онжылдықтарда Санкт-Иоганн сауда, қызмет көрсету және жеңіл өнеркәсіп салаларында экономикалық өркендеуді басынан өткерді және Кицбюхель ауданының сауда орталығына айналды. Көптеген жаңа компаниялар осы жерге, әсіресе B 178 федералдық тас жолы бойында орналасты, олардың орталық орналасқан жеріне байланысты тиімді пайдасын көріп отыр. Сонымен қатар, 1990 жылдары жаяу жүргіншілерге арналған аймақтың ашылуы қала орталығын жақсартты, ол күніне орташа есеппен 20 000 келушіні қабылдайды. Сент-Жохан қаласында бірнеше компания орналасқан, мысалы, Еуропадағы ең танымал жоғары сапалы ағаш тақталарын өндіруші Fritz Egger GmbH & Co компаниясының бас кеңсесі. Бүгінде Тирольдегі Сент-Жохан аймағы қатал климатына және мол жауын-шашынына қарамастан, Тирольдің маңызды ауыл шаруашылығы орталықтарының бірі болып табылады. Сент-Жохан ойпатының кең алабында ауыл шаруашылығының бай дәстүрі бар, бұл Тирольдің бұрынғы астық қоймасы болған және бүгінгі күнге дейін шаруашылық маңызды рөл атқарады. Тироль үшін салыстырмалы түрде көптеген шаруашылықтар кең, тегіс алапта және оның көбінесе жұмсақ (кейбір ерекшеліктермен) беткейлерінде орналасқан. Statistik Austria мәліметтері бойынша, шаруашылықтардың шамамен үштен бірі негізгі табыс көзі болып табылады. Бұл негізгі табыс көзі болып табылатын шаруашылықтар муниципалитеттегі ауыл шаруашылығы және орман жерлерінің жартысынан астамын пайдаланады. Тирольдегі Сент-Жохан – әсерлі шаңғы трассалары мен оларға байланысты инфрақұрылымдары бар маңызды туристік орталық. Шаңғы курорттары әсіресе Рождестводан қаңтардың басына дейін көп адамға толы болады. Жазда да танымал, әсіресе британдық, ирландтық және неміс туристері арасында. Уайлдер Кайзер (Жабайы Император) тауларына жақын орналасқан Кицбюлер мүйізі қалаға көрініс береді. Онда шаңғы көтергіштері мен канат жолдары жақсы дамыған.

Көлік

Сент-Жоханн – маңызды көлік түйіні, оған келесі жолдар қосылған: B 178 Лоферер Штрассе; B 164 Хохкониг Штрассе; B 176 Кёссенер Штрассе; B 161 Пасс Турн Штрассе. Вёргльді Зальцбургпен байланыстыратын Е641 Еуропалық бағыты Тирольдегі Сент-Жоханн арқылы өтеді және Миттерсиллге дейінгі B161 тас жолымен мұнда қиылысады. Бұл сауда қалашығында Гизелабан бағытындағы жылдам пойыз станциясы да бар, ол Зальцбург-Тироль темір жолы деп те аталады және Вёргль арқылы Зальцбург, Инсбрук және Мюнхенге халықаралық теміржол желісіне қол жеткізеді. Сонымен қатар, жеңіл ұшақтар мен планеристерге арналған әуежай, аэродром (ICAO коды LOIJ) бар, оны жеңіл ұшақтар, парашютшілер және планеристер пайдаланады: ұшу-қону жолағының ұзындығы, радиожиілігі 120,350 МГц, биіктігі. Бұл Тирольдегі екінші ірі әуежай. Сент-Жоханн мен Зальцбург арасындағы қашықтық, Сент-Жоханн мен Инсбрук арасындағы қашықтық және Сент-Жоханн мен Мюнхен арасындағы қашықтық .

Мемлекеттік қызметтер

Сент-Жохан қаласында аудандық аурухана, Винтерстеллер әскер казармасы және Австрияның батысында дислокацияланған Қарулы Күштерге қарасты Батыс әскери-жабдықтау орталығы сияқты маңызды мемлекеттік қызметтер орналасқан. Бұдан өзге, Сент-Жохан қаласында мынадай мекемелерді табуға болады: аудандық орман инспекторы, аудандық ауыл шаруашылығы басқармасы, жолдарды күтіп ұстау бөлімі, Сент-Жохан қарттар үйі, денсаулық сақтау және әлеуметтік қызмет, сондай-ақ полиция бөлімі.

Сумен жабдықтау және қалдықтарды жою

Базар қалашығында сумен жабдықтау, кәріз және қалдықтарды жою жүйелері бар, оларды еншілес кеңес ұйымдастырады. Электр энергиясы мен табиғи газға қоса, 2008 жылдың соңынан бастап ауылдағы ең үлкен ғимараттарды қамтитын экологиялық таза аудандық жылу жүйесі де жұмыс істейді. 2007 жылдың желтоқсанынан бері «Сент-Жохан ауылдық жылу компаниясы» (Ortswärme St. Johann in Tirol GmbH) Сент-Жохан қаласының тұрғын үйлерін, кәсіпорындарын және мемлекеттік мекемелерін аудандық жылумен қамтамасыз етеді. Компанияның 74% үлесі Тирольдегі Сент-Жохан шіркеуіне, ал 26% үлесі Фриц Эггер компаниясына тиесілі. Бас кеңсесі Бахнхофштрассе 5 мекенжайында, шіркеу кеңсесінде орналасқан. Жылу компаниясының ауыл орталығында резервтік және шыңдық жүктемелі қазандықтардан басқа өз энергиясын өндіру мүмкіндігі жоқ. Энергия Egger зауытында қалдық жылу мен биомассадан, сондай-ақ жылу сорғысын пайдалану арқылы өндіріледі және зауыт аумағының шекарасында аудандық жылу желісіне беріледі. 2009 жылдың соңында Сент-Жохан қаласындағы шамамен 400 ғимарат пен 1300 үй шаруашылығы аудандық жылу жүйесімен жылытылды. Олардың ішінде аудандық аурухана, казарма, мектептер, сауда орындары, жеке және көппәтерлі үйлер бар. Жалпы, 150 мың метрлік құбырлар төселді. 2009 жылы сатып алынған жылу мөлшері, шамамен жылына тонна мұнайды тұтынуға тең. Орта мерзімді перспективада Сент-Жохан қаласында аудандық жылу жүйесін енгізу ауыл орталығында жылына 12 000 тонна көмірқышқыл газын үнемдеуге мүмкіндік береді. Жылу есептегіштерін оқу және жеке үй жүйелерін визуализациялау үшін жылу желісін орнату барысында оптикалық талшық кабельдері төселді.

Мұражайлар

Қалалық мұражай (Санкт-Иоганн-ин-Тироль қалалық мұражайы) Санкт-Иоганнның жергілікті тарихын көрсетеді. Мұражайда заманауи өнер галереясы (Galerie für zeitgenössische Kunst) да бар. Альпі мұражайы (Alpinmuseum der Heeresversorgungsanstalt) Oberhofenweg көшесінде орналасқан.

Адамдар

Эдмунд Ангер (туған. 24 мамыр 1740 жылы Тирольдегі Сент-Жоханн қаласында; қайтыс болған 1774 жылы Фейхта), балалар симфониясының композиторы.
Андреа Фишер (туған. 1973 жылы Тирольдегі Сент-Жоханнда), мұзтанушы.
Эмма Хеленстайнер (туған. 23 сәуір 1817 жылы Тирольдегі Сент-Жоханнда; қайтыс болған 9 наурыз 1904 жылы Меранда), Тирольдің қонақжайлылық саласының негізін қалаушысы.
Аксель Теймер (туған. 10 наурыз 1946 жылы Тирольдегі Сент-Жоханн қаласында), хор дирижері, композитор, әнші және Миннесота штатында тұратын профессор.
DJ Ötzi (нағыз аты: Герхард Фридле, туған. 7 қаңтар 1971 жылы Тирольдегі Сент-Жоханн қаласында), австриялық әнші және ойын-сауық шебері.
Андреас Видхольцль (туған. 14 қазан 1976 жылы Тирольдегі Сент-Жоханн қаласында), австриялық шаңғымен секіруші.