Ирак соғысы құпия хаттамасы (2002)

Кіріспе

Ирак соғысы туралы құпия кездесудің жазбасы (2002)

Даунинг-стрит меморандумы (немесе Даунинг-стрит хаттамасы), кейде Ирак соғысын сынағандар оны «шешімді дәлелдейтін» құжат деп атайды, 2002 жылдың 23 шілдесінде Ұлыбритания үкіметінің, қорғаныс және барлау органдарының жоғары лауазымды өкілдерінің өткізген құпия кездесуінің тізімі. Меморандум соғысқа дайындық мәселелерін талқылаған және сол кездегі құпия АҚШ саясатына тікелей сілтеме жасаған. Атауы Ұлыбритания премьер-министрінің резиденциясы – 10 Даунинг-стриттен алынған. Даунинг-стриттің сыртқы саясат жөніндегі кеңесшісі Мэтью Райкрофт жазған меморандумда құпия барлау қызметінің (MI6) басшысының Вашингтондағы соңғы сапарынан кейін: «[Джордж Буш] Саддам Хусейнді әскери шаралар арқылы жоюды қалайды, бұл терроризм мен жаппай қырып-жою қаруының үйлесуімен негізделген. Бірақ барлау мәліметтері мен фактілер саясатқа сәйкес келтіріліп бұрмаланды», - деген пікірін білдіргені жазылған. Сондай-ақ, сыртқы істер министрі Джек Строудың Буш әскери шаралар қабылдау туралы «шешімін қабылдағанын», бірақ «жағдайдың әлі де нашар екенін» айтқан сөздері келтірілген. Стро Ирактың «жаппай қырып-жою қаруын жасауға қабілеттілігін» сақтап қалғанын және «Саддам БҰҰ-мен келісімге келмейтінін» де атап өткен. Әскерилер Саддамның «алғашқы күні жаппай қырып-жою қаруын қолданған жағдайда» қандай салдар боларын сұрағанда, Кувейт пен Израильді ықтимал нысандар ретінде атады. Бас прокурор Лорд Голдсмит соғысты заңдық тұрғыдан ақтау қиын болатынын ескертті. Алайда, бұл кездесу Біріккен Ұлттар Ұйымының Қауіпсіздік Кеңесінің 1441 қаулысын қабылдаудан бірнеше ай бұрын өтті, аталған қаулыс Иракқа басып кірудің заңдық негізі ретінде пайдаланылды. UNR687 де бұрыннан бар негізді ұсынды, себебі ол Ирактан барлық жаппай қырып-жою қаруының «100%» бөлігін алып тастауды талап еткен, және меморандумда бұл талап орындалмағаны айтылған. Меморандумның көшірмесін британдық журналист Майкл Смит 2005 жылдың мамыр айында, британ сайлауының алдында The Sunday Times газетінде жариялады. Смит бұл меморандумның Вьетнам соғысындағы АҚШ-тың ниеттерін ашып көрсеткен Пентагон құжаттарымен тең екенін және американдық БАҚ соғысты қолдауға бейімділігіне байланысты бұл туралы көбірек хабарламағанын мәлімдеді. Оның шынайылығы күмән тудырмаса да, британдық және американдық үкіметтер оның мазмұны сол кездегі ресми саясатын дәл бейнелемейді деп мәлімдеді.

The Downing Street memo (or the Downing Street Minutes), sometimes described by critics of the Iraq War as the smoking gun memo, is the note of a 23 July 2002 secret meeting of senior British government, defence and intelligence figures discussing the build up to the war, which included direct reference to classified United States policy of the time. The name refers to 10 Downing Street, the residence of the British prime minister. The memo, written by Downing Street foreign policy aide Matthew Rycroft, recorded the head of the Secret Intelligence Service (MI6) as expressing the view following his recent visit to Washington that "[George W.] Bush wanted to remove Saddam Hussein, through military action, justified by the conjunction of terrorism and WMD. But the intelligence and facts were being fixed around the policy." It quoted Foreign Secretary Jack Straw as saying it was clear that Bush had "made up his mind" to take military action but that "the case was thin." Straw also noted that Iraq retained "WMD capability" and that "Saddam would continue to play hard ball with the UN." The military asked about the consequences "if Saddam used WMD on day one," posing Kuwait or Israel as potential targets. Attorney General Lord Goldsmith warned that justifying the invasion on legal grounds would be difficult. However, the meeting took place several months before the adoption of United Nations Security Council Resolution 1441, the resolution eventually used as the legal basis for the invasion of Iraq. UNR687 also provided a pre existing basis, as it required Iraq to divest itself of "100%" of all WMD capacity, which the Memo agreed it had not. A copy of the memo was obtained by British journalist Michael Smith and published in The Sunday Times in May 2005, on the eve of British elections. Smith stated that the memo was equivalent to the Pentagon Papers which exposed American intentions in the Vietnam War and alleged the American media did not report more about it due to a perceived bias towards support for the war. Though its authenticity has never been seriously challenged, the British and American governments have stated that the contents do not accurately reflect their official policy positions at the time.

Кіріспе

Бұл меморандум алғаш рет 2005 жылдың 1 мамырында Ұлыбританиядағы жалпы сайлау науқанының соңғы күндері "The Sunday Times" газетінде жарияланды. Алғашқыда ол АҚШ баспасөзінде көп назарсыз қалды, бірақ Ричард Дирлоувтың (сол кезде MI6 басшысы) "АҚШ [тарапынан] ақпарат пен фактілер Саддам Хусейнді биліктен қуғызу саясатына сәйкес түзетілген" деген мәлімдемесіне байланысты Daily Kos сияқты прогрессивті блогтарда кеңінен талданды. Бұл, АҚШ-тың соғысқа дейінгі Ирак туралы ақпараты жай ғана қателік емес, мақсатты түрде бұрмаланған деген тұжырымға әкелді. Бұл мәселе американдық БАҚ-та жариялана бастағанда (2005 жылдың 12 мамырында "Los Angeles Times", 2005 жылдың 13 мамырында "The Washington Post"), меморандумнан туындаған тағы екі маңызды айыптама көтерілді: БҰҰ қару-жарақ тексеру процесі соғысқа заңдық негіз беру үшін манипуляцияланды және соғысқа дайындық мақсатында Ирак инфрақұрылымын әлсірету үшін соғысқа дейінгі әуе шабуылдары қасақана күшейтілді. АҚШ БАҚ-ының бір бөлігі құжатты жалған немесе алаяқтық деп көрсетті, ал Дана Перино 2008 жылдың 4 желтоқсанындағы Ақ үйдің баспасөз брифингінде Буш әкімшілігінің бұл құжатты бұрын "нақылға шығарғанын" мәлімдеді. Британдық тарап оның түпнұсқалығын жасырын түрде мойындады (Тони Блэр баспасөз конференциясындағы сұраққа "Бұл меморандум Біріккен Ұлттар Ұйымына барғанға дейін жазылған" деп жауап берген кезде). Джон Конирс басқаруымен 131 конгрессмен президент Джордж У. Буштан құжаттың мазмұнына жауап беруді бірнеше рет талап етті. Өкіл Барбара Ли президент пен Мемлекеттік департаменттен АҚШ-тың Ирак саясатына қатысты барлық ақпаратты ұсынуды сұраған қарар ұсынды. Бұл қарарға 70 қолдаушы жиналды.

Интернет

Smintheus Daily Kos сайтында және MYDD 2005 жылдың 30 сәуірінде алғаш рет осы меморандумды талқылады. Келесі күні таңертең бұл құжат Daily Kos сайтында маңызды жаңалық ретінде жарияланды, сол жерде демократ конгрессмен Джон Кониерс оның бар екенін білді. 13 мамырда www.downingstreetmemo.com сайты "Америкалық басты ақпарат құралдарының қалдырған бос орынын толтыру үшін" құрылды және оның басты мақсаты "Бұш әкімшілігінің соғысқа қатысты дәлелдерін түсінгісі келетін кез келген адамға осы құжаттардың мағынасы мен контекстін ұсыну" болып табылады. 2005 жылдың 30 мамырында меморандумға байланысты "блогтар легі" пайда болды, нәтижесінде жүздеген блогтар бірігіп, After Downing Street жобасын қолдау үшін Big Brass Alliance (Үлкен мыс альянсы) құрды. 2005 жылдың 1 маусымында Daily Kos және downingstreetmemo.com бірлесіп "Басты ақпарат құралдарын ояту" атты мақсатты медиа-кампанияны бастады. Әр күні үш жаңалық агенттігінің жаңа байланыс ақпараты жарияланып, оқырмандар оларға хабарласып, Даунинг-стрит меморандумы және басқа да жарияланған құжаттарға қатысты мәселелерді жақсырақ жабуға шақыруға мүмкіндік алды.

Ақылдылар

18 мамырда консервативті сарапшы және Рейган әкімшілігінің бұрынғы кеңесшісі Пол Крейг Робертс соғыс себептері туралы Конгреске жалған мәлімдеме жасағаны үшін Бушты импичментке шақыратын мақала жазды. 31 мамырда либералды тұтынушылардың қорғаушысы және бұрынғы президенттік үміткер Ральф Надер ZNet сайтында Буш пен Чейниді АҚШ Конституциясының II бабының 4-тармағы бойынша импичментке шақыратын мақала жазды. Сол күні ол Кевин Зизбен бірге "Бостон глобус" газетінде Бушты импичментке шақыруды қолдап, осы әкімшіліктің қасақана алдауы мүмкін екенін тергеуге қатысты дәлел ретінде меморандумды келтірді. 2006 жылдың 30 қаңтарында Элизабет Холцман ("The Impeachment of George W. Bush" мақаласын жазған, 1973–1981 жылдары Нью-Йорк штатынан өкіл, Президент Ричард Никсонның импичмент процесін өткізген Палатаның Сот комитетінің мүшесі) солшыл басылым The Nation журналында жариялады. Мақалада Даунинг-стрит меморандумына нақты сілтеме жасалған.

Саяси топтар

Америкалық топтардың «Даунинг-стриттен кейін» деп аталатын коалициясы, ұзақ жылдар бойы прогрессивті және/немесе Демократиялық партия белсенділерінің тобымен бірлесіп құрылған, Конгреске Президент Буш импичментке ұшырауы мүмкін қылмыстар жасады ма, жоқ па, оны анықтау үшін қажетті бірінші заңдық қадам – тергеу туралы резолюция ұсынуға шақырды. Тергеу туралы ресми өтінішті Бостонның конституциялық адвокаты Джон С. Бонифаз жазды. Өтініште импичмент үшін конституциялық негіздер көрсетілген:

Democrats.com Джордж Бушқа келесі сұраққа «Иә» немесе «Жоқ» деп жауап беруге мүмкіндік берген адамға 1000 доллар сыйлық ретінде ұсынды:

Сонымен қатар, Бушқа сұрақты нақты қойғандары үшін 100 долларға дейін кіші сыйлықтар да ұсынылды.

Жаңалықтар

Даунинг-стрит хаттамасы 2005 жылғы сайлау науқанының соңғы күндері британдық баспасөздегі маңызды жаңалық болды және басқа елдерде де жарияланды. Бастапқыда АҚШ-та оқиғаға аз көңіл бөлінді, бірақ кейіннен американдық баспасөзде көбірек назар аударылды. Fairness and Accuracy in Reporting ұйымы АҚШ басылымдарын сынап, олардың «оқиғаны әлсірете беруін» айтты. Media Matters for America мәліметінше, The New York Times, San Francisco Chronicle, New York Sun және The Washington Post газеттерінде бұл туралы ертерек хабарланған, бірақ жарияланымдар аз болды (Post-тың алғашқы мақаласы «Стиль» бөлімінде жарық көрді) және оның Буш әкімшілігіне емес, британдық сайлауға тигізер әсеріне бағытталған. Knight Ridder жаңалықтар агенттігі сол кезде бірнеше репортаж жариялады, бірақ тәуелсіз мақалалар шектеулі болды. Los Angeles Times және Star Tribune газеттері жергілікті тілшілерді оқиғаға тартты және 12 мамыр мен 13 мамырда алғашқы мақалаларын жариялады. Star Tribune газетінде оқырман интернеттен көрген ақпаратты газеттің омбудсменіне жіберді, ол оны жаңалықтар бөліміндегі басқа да қызметкерлерге жіберді. Лондоннан қашықтықта болғандықтан, редакторлар сымды қызметтер арқылы мақалалардың келуін күтті. Көптеген баспасөздердің де осылай әрекет еткені сөзсіз. Бірақ бірнеше күннен кейін жаңалық келмеген соң, жергілікті тілші тағайындалды. Мақала алғашқыда 11 мамырда жариялануға жоспарланған, бірақ аптаның соңында жаңалықтар ағыны баяу болған күні оны көбірек көрсету үшін кейінге жылдырылды. Сол кезде бастап, меморандум туралы көптеген жарияланымдар оның жарияланбауына қатысты болды. Бұл тақырыпты қамтыған алғашқы есептердің бірі 17 мамырдағы The Christian Science Monitor газетінде жарық көрді. Бұл есеп сол уақытқа дейін жалпыұлттық басылымдарда жарияланған ең толық есептердің бірі болды. 2005 жылдың 20 мамырында The New York Times газетінің сол кездегі редакторы Дэниел Окрент газеттегі хаттаманы қамтуын NYT веб-сайтындағы форумда бағалады. Ол сондай-ақ, оқырмандардың үнемі қызығушылығын ескере отырып, газет меморандумды толық жариялауға ниеттеніп отырғанын мәлімдеді. Окрет мамыр айының соңында (өкілеттігінің аяқталуымен) қызметтен кеткенімен, 8 маусымда NewsHour бағдарламасында АҚШ БАҚ-тарының осы маңызды оқиғаны жариялауда баяу болған себептерін айтты. Ол бұл жаңалық «шетелдік жаңалықтар» тілшілеріне берілген болуы мүмкін және Бушқа қатысты жаңалық ретінде қарастырылмаған, немесе АҚШ БАҚ-тары оны зерттеуді жалғастырып жатқан болуы мүмкін (бірақ ол мұндай себепке ие екенін мойындады). Сондай-ақ 8 маусымда USA Today газетінде шетелдік жаңалықтар редакторы Джим Кокстың мақаласы жарияланды. Онда меморандумға қатысты: «Біз меморандумның немесе оның көшірмесін сенімді дереккөзден ала алмадық. (Блэр кеңсесінен) оның шынайылығын нақты растау болған жоқ. Сонымен қатар, ол британдық сайлауға төрт күн қалғанда жарияланды, бұл уақытты шешу туралы алаңдаушылық тудырды», делінген. Star Tribune газеті естелік күні шыққан редакциондық мақаласында Даунинг-стрит хаттамасын дәлел ретінде қарастырды. Онда нақтылап айтылғандай, The New York Times газеті 2006 жылдың 27 наурызында осы жаңалықты жариялады. MSNBC 2006 жылдың 28 наурызында меморандумдар туралы хабарлады. MSNBC телеарнасында Брайан Уильямспен бірге NBC Nightly News телеарнасының мақаласы мен видеосы көрсетілді. Колумбиялық El Tiempo газеті 2007 жылдың 9 мамырында премьер-министрдің Ирак соғысындағы рөлін және Даунинг-стрит меморандумын «Ұлыбританияның Тони Блэрге деген наразылығының басты себебі» деп атады. Чилидің La Segunda газеті 2007 жылдың 11 мамырында Даунинг-стрит меморандумын «Тони Блэрдің премьер-министр болған он жылдық кезеңіндегі ең жақсы сақталған құпиялардың бірі» деп сипаттады. АҚШ БАҚ-тарында бұл меморандум туралы алғашқы мақалалардың бірі «АҚШ-тың бұрынғы жоғары лауазымды шенеунігінің» сөзін келтірді. Ол атын жариялаудан бас тартып, меморандумның «британдық баржота шенеунігінің Вашингтонға сапары кезінде болған оқиғаларды толыққанды және дәл сипаттағанын» айтты. Ұлыбритания Премьер-Министрі Тони Блэр меморандумдағы ештеңе де бұзылуды көрсетпейтінін мәлімдеді және ол британдық Ирак саясатының қалай дамығаны туралы бұрыннан белгілі болғандарға көп қоспайтынын айтты, сондай-ақ «бұл меморандум Біріккен Ұлттар Ұйымына барғанға дейін жазылған» деп түсіндірді. Ақ үйдің өкілі Скотт Макклеллан, АҚШ Мемлекеттік хатшысы Кондолиза Райс және Ұлыбритания Сыртқы істер министрі Джек Стро осы жайында сұрақтарға жауап бергенде, меморандумның дұрыстығын растаған да, жоққа шығарған да жоқ. Джордж Буш Конгресс тарапынан меморандумның дұрыстығына қатысты сұрақтарға жауап бермеді. 2005 жылдың 29 маусымында Ұлыбритания парламентінің Төменгі палатасының депутаты Адам Прайс Блэрден меморандумның мазмұны туралы сұрақ қойғанда, Блэр құжаттың шынайылығын жоққа шығармады, тек «Бұл меморандум және сол кездегі басқа да құжаттар Батлер комиссиясының қарауында болды. Сонымен қатар, бұл Біріккен Ұлттар Ұйымына барғанға дейін және 1441 нөміріндегі бірауыздан қолдау тапқан екінші резолюцияны қабылдағанға дейін болды» деді. CNN мәліметінше, қазіргі кезде құпия құжаттар, Даунинг-стрит меморандумымен бірдей айда (2002 жылдың наурызы) дабылданған Ирактағы оқиғалар туралы мәліметтерді қамтиды және Ресей барлау қызметінің АҚШ пен Ұлыбританияның әскери қимылдарды бастау туралы шешімі туралы Иракты ескерткенін көрсетеді.

The Downing Street Minutes was a major story in the British press during the last few days of the 2005 general election campaign and was also covered in other countries. The story initially had limited coverage in the US but later recently received greater attention in the American press. The organisation Fairness and Accuracy in Reporting has been among those that have criticised the US print media, saying they "continue to downplay [the] story." According to Media Matters for America, there were some early mentions in The New York Times, the San Francisco Chronicle, the New York Sun, and The Washington Post, though coverage was slight (the Post's first article appeared in the "Style" section) and primarily aimed at the impact it would have on the British elections, rather than how it affected the Bush administration. The Knight Ridder news service produced some reportage at the time, but independent articles were limited. The Los Angeles Times and Star Tribune put local reporters on the story, and produced early articles on 12 May and 13 May, respectively. At the Star Tribune, initial interest had been piqued after a reader e mailed information he had seen on the Internet to the paper's ombudsman, who forwarded it to others in the news department. Being quite a distance from London, editors first waited for articles to come across on wire services. Undoubtedly, many other newspapers across the country reacted similarly. After a few days of no news, however, a local reporter was assigned. The article was initially scheduled to run on 11 May, but was pushed back so that it could have greater prominence on a slower news day later in the week. Since that time, much of the coverage about the memo has discussed the lack of coverage. One of the first reports include that topic was a 17 May article in The Christian Science Monitor. The report was one of the most extensive for a nationwide publication up until that time. On 20 May 2005, Daniel Okrent, the Public Editor at the time for The New York Times, publicly assessed the coverage of the minutes in the paper in a forum on the NYT's website. He also stated that, due to continuing reader interest, the paper intends to give fuller coverage to the memo. Although Okrent stepped down at the end of May (the routine end of his term), on NewsHour on 8 June he suggested some possible reasons that the US media had been so slow to cover what he considered a very important story. He said it may have been assigned to 'foreign news' correspondents and wasn't seen as a Bush story, or it may be the US media was still working on researching it (although he then admitted he had no reason to believe that). Also on 8 June, USA Today printed an article by their senior assignment editor for foreign news, Jim Cox, saying with respect to the memo, "We could not obtain the memo or a copy of it from a reliable source. There was no explicit confirmation of its authenticity from (Blair's office). And it was disclosed four days before the British elections, raising concerns about the timing." The Star Tribune revisited the Downing Street Minutes as part of the evidence in a Memorial Day editorial. It stated explicitly,

The New York Times reported on the memos on 27 March 2006. MSNBC reported on the memos on 28 March 2006. MSNBC has an article and a video clip from NBC Nightly News with Brian Williams. The Colombian newspaper El Tiempo implicated the Prime Minister's role in the Iraq War on 9 May 2007 – and the Downing Street memo specifically – as "the principal reason for the UK's disillusionment with Tony Blair." The Chilean newspaper La Segunda on 11 May 2007 called the Downing Street memo "one of the best kept secrets in Tony Blair's ten years as prime minister." One of the first articles on the memo to appear in the US media quoted "a former senior US official", who, speaking on condition of anonymity, called the memo's account "an absolutely accurate description of what transpired" during the senior British intelligence officer's visit to Washington. UK Prime Minister Tony Blair denied that anything in the memo demonstrated misconduct and said that it added little to what was already known about how British policy on Iraq developed, also commenting that "that memorandum was written before we went to the United Nations". White House spokesman Scott McClellan, US Secretary of State Condoleezza Rice and UK Foreign Secretary Jack Straw did not confirm or deny the accuracy of the memo when questioned about it. George W. Bush has not responded to questions from Congress regarding the memo's accuracy. When asked about the contents of the memo by Plaid Cymru MP Adam Price in the House of Commons on 29 June 2005, Blair again refrained from disputing the document's authenticity, saying only "[ ]that memo and other documents of the time were covered by the Butler review. In addition, that was before we went to the United Nations and secured the second resolution, 1441, which had unanimous support." According to CNN, currently classified documents which were dated at the same month as the Downing Street memo, March 2002, were uncovered in Iraq, and contained evidence that Russian intelligence notified Iraq about the "determination of the United States and Britain to launch military action."

АҚШ президенті Джордж Буш

2005 жылғы 7 маусымда Джордж Буш пен Тони Блэрдің Ақ үйінде өткен бірлескен баспасөз брифингінде Рейтер агенттігінің тілшісі Стив Холланд сұрақ қойды: "Ирак туралы, 2002 жылғы шілдедегі «Даунинг-стрит меморандумы» деп аталатын құжатта барлау мәліметтері мен фактілер Саддамды әскери қимыл арқылы құлату саясатына сәйкес түзетуге ұшырағаны айтылады. Бұл оқиғаның шындығын көрсете ме? Екеуіңіз де жауап бере аласыз ба?" Президент Буш соғысқа бару туралы шешім қабылдау кезінде барлау мәліметтері мен фактілердің «түзетуге» ұшырағаны туралы мәселеге тоқталған жоқ, бірақ ол меморандум жарияланған кезде Саддам Хусейнге қарсы әскери күш қолдану туралы шешім қабылдағанын жоққа шығарды, "Бұл шындықтан мүлдем алыс" деді. Буш сондай-ақ британ сайлау кезінде меморандумды жариялаған адамдардың ниеттерін күдікпен қарады, "Жарайды, мен, білесіздер, меморандумның сипаттамаларын оқыдым, әсіресе оны сайлау ортасында жариялаған кезде. «Олар» кім екенін білмеймін, бірақ сіздердің ешқайсыларыңның жариялағанын айтпаймын".

Ұлыбритания Премьер-Министрі Тони Блэр

Құжат жарияланғанда Ұлыбритания Премьер-Министрі Тони Блэр, есепте қандай да бір қателік көрсетілмегенін айтып, оның Ұлыбританияның Ирак саясатының қалай қалыптасқаны туралы бұрыннан белгілі мәліметтерге көп қосымша ақпарат қосқан жоқ екенін мәлімдеді. Блэр Бушпен өткізген бірлескен баспасөз конференциясында Стив Холландтың сұрағына: "Жоқ, фактілер ешқандай жағдайда түзетілген жоқ" деп жауап берді. Ол сондай-ақ, ол және Буш соғыстың алдын алу жолын табуға тырысып, "Алайда, Саддам Хусейннің жұмыс істеу және әрекет ету жолын өзгертуге мүмкіндік болмағандықтан, біз мұны істей алмадық" деді. Ол 2005 жылдың 7 маусымында Джим Лерермен бірге шығарылған The NewsHour бағдарламасында Гвен Ифиллмен берген сұхбатында да осы пікірін қайталады.

АҚШ-тың Мемлекеттік хатшысы Райс пен Ұлыбританияның Сыртқы істер министрі Стро

2005 жылдың 1 мамырында АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Кондолиза Райс және Ұлыбританияның сыртқы істер министрі Джек Стро осы меморандум туралы сұрақтарға жауап берді, бірақ екеуі де толыққанды жауап бере алмады. Стро бұл сұрақ қойылатынын күтпегенін мәлімдеді.

Ескертпелердің дұрыстығы

Компанияның заңгерлерінің кеңесіне сәйкес, Даунинг-стрит меморандумы туралы алғаш хабарлаған журналист Майкл Смит өзінің дереккөзін қорғау үшін барлық құжаттарды көшіріп, "түпнұсқаларын" дереккөзге қайтарғанын мәлімдеді. Кейбір жағдайларда құжат фотокөшірмеден қайта терілген, ал фотокөшірме жойылған. Бұл факті құжаттың нақтылығына күмән тудырды, бірақ ешбір ресми орган оның нақтылығын жоққа шығармады, ал The Washington Post, NBC, The Sunday Times және Los Angeles Times сияқты бірнеше жаңалықтар агенттігіне ресми емес жолмен расталды. Смит алған тағы бірнеше құжаттар да осылай өңделді (төменде қараңыз), олардың нақтылығын Ұлыбритания Сыртқы істер министрлігі растады.

"Қалпына келтірілген"

"Бірақ барлау мәліметтері мен фактілер саясатқа бейімделіп жатты" деген мәлімдеме пікірталас тудырды. Вашингтондық Стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығының мүшесі Робин Ниблет американдықтардың "Ирак саясаты" туралы барлау мәліметтеріне қатысты түсініспеушілікке ұшырауы мүмкін екенін айтты. "Британ тілінде 'fixed around' дегені 'қосымша жабыстырылған' дегенді білдіреді, саясатқа сәйкес өзгертілгенді емес", - деді ол. Бұл пікірді Кристофер Хиченс пен Фред Каплан қолдады. Басқалар "fixed around" тіркесінің британ тіліндегі әртүрлі мағыналарын ұсынды (мысалы, сөйлеу тілінде "келісу" мағынасында), олар қылмыстық жаргоннан (американдық және британдық екевінде де) алынған мағынадан – "алдап өзгертілген" – ерекшеленеді. Меморандум авторы Мэтью Райкрофт электрондық хатта тағайындау туралы сөйлескен кезде бұл мағынаны қолданды: "Бұл кездесу сағат 08:00-ге бекітілді". Меморандумды сынағандардың кейбіреуі "fixed" сөзінің "алдап өзгертілген" мағынасы американдыққа тән және британ тілінде жоқ деген ойды білдірді немесе сондай әсер қалдырды, бірақ бұл рас емес. Басқа сарапшылар бұл пікірге қарсы шығып, контекст "fixed around" сөзін "нәтижені алаяқтықпен реттеу" мағынасында қолданғанын көрсетеді, бұл британ тілінде жиі қолданылады (Concise Oxford English Dictionary-де 12(b) нұсқасы, онлайн Compact OED нұсқасында 7-мағынасы – "нәтижеге жасырын түрде әсер ету"). Сондай-ақ, "Бірақ" сөзінің басында болуы теріс мағынаны білдіреді деген пікір де айтылды: "Бірақ барлау мәліметтері мен фактілер саясат бойынша келісілді" деген сөздің өзінде ешқандай жағымсыз жайт жоқ, ал "Бірақ барлау мәліметтері мен фактілер алаяқтықпен ұйымдастырылды" деген сөз "бірақ" сөзімен тудырған күдіктің орнын толтырады. Фред Каплан "Бұш пен оның кеңесшілері саясаттың барлау мәліметтерін қалыптастыруына жол берді, керісінше емес; олар барлау мәліметтерін саясаттастырды" деп атап өтті. Ақ үй өкілі Скотт Макклеллан меморандумның Ирак барлау мәліметтері "реттелгені" туралы айтуына жауап беріп, "Бұл әбден жалған" деді. Бірақ кейін Макклеллан жариялаған кітабында барлау мәліметтері саясатқа бейімделгенін мойындады. 2002 жылғы 8 наурыздағы Ирактың "мәселелер жөніндегі құжатында": "Санкцияларға қарамастан, Ирак жаппай қырып-жою қаруларын әзірлеуді жалғастыруда" делінген (бірақ бұл мәселеге қатысты барлау мәліметтері "нақты емес" екені де қосылды).

The interpretation of the sentence: "But the intelligence and facts were being fixed around the policy." has caused debate. Robin Niblett, a member of the Center for Strategic and International Studies, a Washington think tank, has said it would be easy for Americans to misunderstand the reference to intelligence being "fixed around" Iraq policy. " 'Fixed around' in British English means 'bolted on' rather than altered to fit the policy," he says. This view was seconded by Christopher Hitchens and Fred Kaplan. Others have suggested various British English usages of the phrase "were being fixed" (for example as a colloquialism meaning "to agree upon,") which are distinct from the usage (both American and British) derived from criminal argot, meaning "fraudulently altered or changed." The author of the memo, Matthew Rycroft, employed the former usage in an e mail when talking about an appointment, This is now fixed for 0800. Some detractors from the memo have appeared to make the argument or give the impression that the "fraudulently altered" sense of "fix" is uniquely American and does not exist in British English, but this is false. Other commentators have dismissed this, saying that context makes it clear that "being fixed around" used "fix" in the sense of "fraudulently arrange the result", a common British usage (sense 12(b) of "fix" in the printed Concise Oxford English Dictionary, given as sense 7, "deviously influence the outcome of" in the Compact OED online version.) The argument has also been made that this view is supported by negative qualification implied by the presence of the word "But" at the start of the relevant sentence: "But the intelligence and facts were being (innocently) agreed upon around the policy" is, it is said, an implausible reading because there is nothing negative, per se, about agreement, whereas "But the intelligence and facts were being fraudulently arranged ", it is argued, appears to make perfect sense, because it fulfills the negative expectation set up by the word "but". Fred Kaplan noted that "Either way—'fixed' or 'fixed around'—Bush and his aides had decided to let policy shape intelligence, not the other way around; they were explicitly politicising intelligence." When asked about the memo's implication that Iraq intelligence was being "fixed", White House spokesman Scott McClellan said, "The suggestion is just flat out wrong." But McClellan would later admit that intelligence was suited to fit the policy in a tell all book. An Iraq "options paper", dated 8 March 2002, stated: "Despite sanctions, Iraq continues to develop WMD" (though it adds that intelligence on the matter is "poor").