Кіріспе

Суға, әсіресе Оңтүстік Азиядағы қасиетті өзенге төмен қарай басатын сатылардан тұратын қатар.

Гхат, бұл термин Үнді субконтинентінде су қоймасына немесе кемежайға, мысалы, өзен немесе көл жағасындағы жуу немесе өртеу орнына төмен қарай басатын сатырлардан тұратын қатарды білдіреді, мысалы, Варанасидегі гхаттар, Дхоби Гхат немесе Ааправаси Гхат.

Этимология

Ағылшын тіліндегі "ghat" сөзінің шығу тегі ghaṭṭa болып табылады және әдетте ghaṭ, порт, қону орны немесе шомылуға арналған жер, сондай-ақ өзен жағасындағы баспақыштар деп аударылады. "Ghat" сөзі тамил және каннада тілдеріндегі kaadu (காடு/ಕಾಡು; орман, тау беткейі, қырқа) немесе телугу тіліндегі katta және gattu (бөгет және насип) сияқты дравидтік түбірлерден де шыққан болуы мүмкін.

Өзен сағалары

Бұл өзендегі шомылу арналары. Ганг өзені бойындағы көптеген маңызды гаттар – Варанаси гаттары (Варанаси қаласында 88 гат бар) және жалпылама «Ганг гаттары» деп аталады. Олардың көпшілігі 18 ғасырда Ахильябай Холкар (1767-1795 жылдар аралығында Мальва патшалығының ханымы) сияқты түрлі маратха билеушілерінің демеуімен салынған. Орталық Үндістанның Мадхья-Прадеш штатында Нармада өзені бойында да маңызды гаттар бар. Гаттың сатыларында тұратын адамдар да «гат» деп аталады.

Шмашана, кремация орындары

Мұндай ғибадатханалар күнделікті тұрмыстық мақсаттарға (мысалы, тазалау) және діни қағидаларға (яғни, рәсімдік шомылу немесе тазару) пайдалы; сонымен қатар, денелерді су жағасында өртетін, күлін өзен суымен шаюға мүмкіндік беретін "шмашана" немесе "кремация" ғибадатханалары да бар. Ең танымал мысалдардың бірі – Делидегі Нигамбод Гат және Ямуна өзенінің жағасында орналасқан Радж Гат. Атап айтқанда, Радж Гат Мохандас Карамчанд Ганди және одан кейінгі көптеген саяси лидерлердің кремациясы өткен орын, ал Варанасидегі Ганг өзеніндегі Маникарника Гат.

Үндістан субконтинентінен тыс жерлерде

Бұл сөз Үндістан субконтинентінен тыс жерлерде де қолданылады. Мысалы, Малайзиядағы Пенанг штатының Джордж Таун қаласында "Гаут" аталымы бұрын қайысты қалпына келтіруге дейін гаттармен аяқталатын көшелердің созылмаларын көрсету үшін пайдаланылады (мысалы, Чёрч Сент Гаут, малай тілінде Гат Лебух Gereja – бұл Чёрч Сент көшесінің гатқа дейін созылған бөлігінің атауы). Пенанг және Сингапурдың екеуінде де Дхоби Гаут деп аталатын аудандар бар (дхоби сөзі "кір жуушы" немесе "кір жуу орын" мағынасын береді, бұл адамға, немесе кәсіпке қатыстылығына байланысты). Ааправаси Гат немесе Иммиграциялық депо – Үнді мұхитындағы Маврикий аралындағы Порт-Луи қаласында орналасқан ғимарат кешені. Бұл Индиядан келісімшарт бойынша жұмыс күшін алған алғашқы британдық колониясы. 1849 жылдан 1923 жылға дейін жарты миллион үнділік келісімшарт бойынша жұмысшы Иммиграциялық депо арқылы өтіп, Британ империясының плантацияларына жіберілді. Жұмысшылардың кең ауқымды көші-қоны көптеген бұрынғы британдық колониялардың қоғамында өшпес із қалдырды, үндістер олардың ұлттық құрамының маңызды бөлігін құрайды. Маврикийде ғана қазіргі халықтың 68 пайызы үнді тегінен. Сондықтан Иммиграциялық депо Маврикий тарихы мен мәдени сәйкестігінің маңызды көрсеткішіне айналды.