Басқару, бизнес және ұйымдастыруға сындық көзқарас
Critical management studies
Сынақтап қарау басқару, бизнес және ұйымдастыру теорияларына. Критикалық басқару зерттеулері (CMS) негіздері, дамуы және маңызы. Басқаруға сын көзбен қарау.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Менеджмент, бизнес және ұйымды басқаруға солшыл көзқарас
Left wing approach to management, business and organization
Критикалық менеджмент зерттеулері (CMS) – бастапқыда сыншыл теориялық көзқарасқа негізделген, теориялық тұрғыдан негізделген менеджмент, бизнес және ұйымды сынап қарастыратын кең, бірақ біртұтас емес жиынтық. Бүгінде ол менеджменттің дәстүрлі теорияларына және осы теорияларды жасаушы бизнес мектептеріне сын тұрғысынан қарайтын алуан түрлі көзқарастарды қамтиды.
Critical management studies (CMS) is a loose but extensive grouping of theoretically informed critiques of management, business and organisation, grounded originally in a critical theory perspective. Today it encompasses a wide range of perspectives that are critical of traditional theories of management and the business schools that generate these theories.
Тарих
CMS-тің бастауы Мац Альвессон мен Хью Уиллмоттың "Критикалық менеджмент зерттеулері" (1992) атты құрастырылған еңбегімен байланыстырылады. Критикалық менеджмент зерттеулері (CMS) бастапқыда сындық теория мен постструктуралистік жазбаларды біріктірді, бірақ содан бері көбірек әртүрлі бағытта дамыды. CMS бизнес мектептерінің әлемдік деңгейде кеңеюімен бірге өркендеді, әсіресе Солтүстік-Батыс Еуропада. 1980 жылдары әлеуметтік ғылымдарға мемлекеттік қаржыландырудың төмендеуі және бизнес мектептеріне түсушілердің санының артуы салдарынан, әлеуметтану, тарих, философия немесе осы салалармен байланысты білім алған көптеген ғалымдар «менеджерлерді даярлау» немесе менеджер болуды қалайтын студенттерді оқыту жұмысына орналасты. Осы ғалымдар бизнес мектептеріне әртүрлі теориялық құралдар мен саяси көзқарастар әкелді. Олар менеджменттің саясатын сұраққа алып, менеджмент техникаларын неолиберализммен байланыстыра бастады. Бұл жаңа дауыстар Франкфурт мектебінің сындық теориясымен, сондай-ақ Мишель Фуко, Жак Деррида және Жиль Делездің еңбектерімен тығыз байланысты болды. Кейін феминизм, квир теориясы, постколониалдық теория, анархизм, экологиялық философиялар және радикалды демократиялық теория да белгілі бір ықпал етті. (Альвессон мен Уиллмоттың 2003 жылғы еңбегіне қараңыз.) CMS-тің тамыры даулы, бірақ ол 1983 жылы басталған Ұлыбританиядағы Еңбек процесі конференциялары сериясымен байланысты, бұл Брейверманның (1974) еңбек ұйымдарын түсіну үшін марксистік категорияларды орталыққа қоюға жасаған әрекетінің нәтижесін көрсетті. АҚШ және Солтүстік-Батыс Еуропадағы еңбек қатынастары және еңбек зерттеулері саласындағы ғалымдар CMS қатарына қосылды, себебі еңбек және кәсіподақтармен байланысты бағдарламалардың саны азайды, осылайша жұмысқа орналасудың жаңа мүмкіндіктерін іздеді. Сонымен қатар, Тони Тинкердің "Кәдеби пайғамбарлар" (1985) еңбегі және "Бухгалтерлік есептің сындық перспективалары" журналының жарық көргенімен белгіленген, бухгалтерлік есептің сындық зерттеулерінің маңызды бағыты дами бастады. Еңбек және ұйымдар социологиясындағы феминистік және марксистік зерттеулер де CMS термині пайда болғанға дейін жүргізілген. Басымдылықпен айтылатын шығу тегі туралы баяндамаға қарсы тұрып, CMS-ке осы жерде анықталған зияткерлік дәстүрлерден үлес қосқандармен қатар, CMS ғалымдары арасында университетке дейін жұмысшы және менеджер ретінде мол тәжірибе алғандардың маңызды және өзара байланысты тобы бар екенін айтуға болады. Осы адамдарды CMS-ке осы тәжірибені кеңірек түсіндіруге және теориялық тұрғыдан байланыстыру ниеті және жұмыс орнындағы тәжірибелері мен бағытты менеджменттің талаптары арасындағы қайшылықтар жетеледі.
It is widely suggested that CMS began with Mats Alvesson and Hugh Willmott's edited collection Critical Management Studies (1992). Critical Management Studies (CMS) initially brought together critical theory and post structuralist writings, but has since developed in more diverse directions. CMS grows at the same time as the global expansion of business schools, especially in north western Europe. Decreases in state funding, so the narrative has it, for social sciences and increases in enrolments for business schools during the 1980s resulted in many academics with graduate training in sociology, history, philosophy or related fields of study ending up with jobs "training managers" or training students who wanted to become managers. These academics brought different theoretical tools and political perspectives into business schools. They began to question the politics of managerialism and to link the techniques of management to neo liberalism. These new voices drew on the Frankfurt School of critical theory, and the work of Michel Foucault, Jacques Derrida and Gilles Deleuze. Later Feminism, queer theory, post colonial theory, anarchism, ecological philosophies, and radical democratic theory also had some influence. (See Alvesson and Willmott 2003 for a survey of the field.) The roots of CMS are contested but are connected to the series of UK Labour Process Conferences that began in 1983 and reflected the impact of Braverman's (1974) attempt to make Marxist categories central to understanding work organisations. Industrial relations and labor studies scholars have joined the CMS fold in the US and northwestern Europe, seeking new opportunities for employment as labor and trade union related programs have diminished in number. At the same time a significant strand of critical accounting studies began to develop marked by the publication of Tony Tinker's Paper Prophets (1985) and the appearance of the journal Critical Perspectives on Accounting. Feminist and Marxist work in the sociology of work and organizations also predates the term CMS. Contrasting with the dominant origin narrative is an account which states that, along with the contributors to CMS from the intellectual traditions identified here, there is a significant and overlapping bloc among CMS scholars of those who have had extensive pre University experience as workers and managers. The inconsistencies between their experiences in the workplace and the claims of mainstream managerialism, and an intention to connect those experiences to broader explanations and theorizing leads these people to CMS.
Географиялық негіз
CMS-тің негізгі ортасы британдық, австралиялық және скандинавиялық бизнес мектептерінің ұйымдық теория және мінез-құлқы салаларында қалыптасқан, бірақ социология, білім беру социологиясы және сындық педагогика сияқты туыс салаларда да маңызды үлес қосылған. Бұған қоса, есеп айырудан (accounting) және маркетинг, халықаралық бизнес, операциялық зерттеулер, логистика сияқты басқа да басқару мамандықтарына қызығушылық артып келеді. 1990 жылдардан бері Солтүстік Америка және әлемнің басқа аймақтарынан келген ғалымдар да осы жазбалар мен зерттеулер жиынтығымен айналысып келеді. (Америкалық) Менеджмент академиясының (AoM) құрамындағы CMS бөлімі, шамамен 800 мүшесімен, басқа бөлімдеріне қарағанда ірі және халықаралық деңгейде кең таралған. Әлемнің әртүрлі аймақтарындағы көптеген сындық ғалымдар Ұйымдық символизм жөніндегі тұрақты конференцияның халықаралық қызметінен шабыттанды. Бұл топтастыру қазіргі заманғы ұйымдарды мәдени және антропологиялық тұрғыдан түсіну үшін постструктурализм және символдық интеракционизмді пайдалана отырып жұмыстар жасады. Дегенмен, кейбіреулері кез келген ұйымға мүше болмады және/немесе жаңа құрылымдар мен одақтарды іздеді. 1999 жылдан бері CMS конференциясы Ұлыбританияда екі жылда бір рет, сондай-ақ семинарлар мен АҚШ Менеджмент академиясында екі жылда бір рет өткізіліп келеді. Бүгінде CMS ғалымдарының көптеп шоғырланған орындарына Лондон университетінің Квин Мэри бизнес және менеджмент мектебі, Эссекс университетінің Эссекс бизнес мектебі, Шеффилд университетінің Менеджмент мектебінің Ұйымдық зерттеулер тақырыбы және Роял Холлоуэйдегі Маркетингтік зерттеулер тобы жатады. Бұрын Лестер университетінде және Манчестер университетінің Альянс Манчестер бизнес мектебінде де шоғырланулар болған, бірақ зерттеу стратегиясының күрделі өзгерістері салдарынан бұл жағдай қазірде өзгерді. Басқа жерлерде Копенгаген бизнес мектебі, Лунд университетінің экономика және менеджмент мектебі және Стамбул Билги университеті CMS ғалымдарының кластерлеріне ие. Көптеген CMS ғалымдары өздерінің байланыстары үшін Tamara Journal for Critical Organization Studies, ephemera: theory and politics in organization, Culture and Organization немесе Organization: the critical journal of organization, theory and society сияқты конференциялар мен журналдарға сенеді.
The main home of CMS has been in the organisation theory and behaviour parts of British, Australian and Scandinavian business schools, though there are strong contributions in related fields such as sociology, sociology of education, and critical pedagogy. Further, contributions stem from accounting with growing interest in other management specialisms, such as marketing, international business, operational research, logistics etc. Since the 1990s academics from North America and other parts of the world are also engaging with this body of writing and research. The CMS Division within the (American) Academy of Management (AoM), with a membership of around 800, is larger and more international than some of its other divisions. Many heterodox scholars in various parts of the world had been inspired by the international activities of the Standing Conference on Organisational Symbolism. This latter grouping developed work which drew variously on post structuralism and symbolic interactionism in order to develop a cultural and anthropological understanding of contemporary organizations. Others, though, were without affiliation and/or seeking new formations and alliances. Since 1999, there has been a bi annual CMS conference held in the UK as well as workshops and a bi annual conference held at US Academy of Management. Today there are significant concentrations of CMS scholars in the UK at the School of Business and Management at Queen Mary, University of London, the Essex Business School at the University of Essex, the Organization Studies's research themes of Sheffield University Management School at the University of Sheffield, and the Marketing Research Group at Royal Holloway. There were concentrations at the University of Leicester, and the Alliance Manchester Business School at the University of Manchester, but this is no longer the case as a result of controversial changes in research strategy. Elsewhere, Copenhagen Business School, Lund School of Economics and Management at Lund University and Istanbul Bilgi University have clusters of CMS scholars. Many CMS scholars globally rely on conferences and journals like Tamara Journal for Critical Organization Studies, ephemera: theory and politics in organization, Culture and Organization, or Organization: the critical journal of organization, theory and society for their affiliations.
Пікірталас және пікірталас
Талқылаудың негізгі мәселелері CMS-тің марксизмнің дәстүрлі формаларымен байланысына, CMS-тің сипаты мен мақсаттарына, қатысу және шеттету мәселелеріне (Fournier and Grey 2000), бизнес мектептеріндегі әлеуметтік өзгерістер мүмкіндіктеріне (Parker 2002) және жаһанданудың баламалы үлгілерін әзірлеуге қатысты болды. CMS-тегі бір бағыт – Майкл Харт пен Антонио Негридің (2000) еңбектері арқылы ағылшын тілді әлемге таныстырылған автономистік марксистік теорияны қабылдау. Осы теорияларды қолданатын жаңа CMS ғалымдары жұмыс және өмірді ұйымдастырудың капиталистік емес баламалы формаларын ұсынуға қызығушылық танытады, көбінесе ортақ мүлікке жауапкершілік принципіне негізделген. Басқа дамылыстардың арасында постколониалдық теория және сындық нәсіл теориясымен айналысу, менеджмент және бизнес мектептерінің Седрик Робинсонның (1983) «жарыс капитализмі» деп атаған құбылысқа қалай үлес қосатынын зерттеу бар. Жақындағы сындық еңбектерде, әсіресе басқару білімінде, элиталық және әлеуметтік теңсіздік қаупіне назар аудару үшін Бурдиудың теориясы (құрылымдық конструктивізм) қолданылды. Манчестер Метрополитен университетінің Майкл Лофлин басқару теориясының кейбір аспектілерін «псевдоғылым» деп сипаттады. Нарықтық басқарушылық ұйымдық формаларға наразылық бизнес мектептерінен тыс жерлерде жиі кездеседі, корпорацияға қарсы наразылықтардан бастап менеджерлердің бұқаралық ақпарат құралдарындағы бейнелеуіне дейін. CMS осы дауыстарды бизнес мектептерінде жеткізуге тырысады және ұйымдардың қазіргі басым теориялары мен тәжірибесінен тысқары ойлау жолдарын ұсынады.
Major points of debate have focused on CMS's relationship with more orthodox forms of Marxism, on the nature and purposes of CMS critique, on questions of inclusion and exclusion (Fournier and Grey 2000), on the possibilities of social transformation from within business schools (Parker 2002), and on the development of alternative models of globalisation. One trend in CMS has seen the incorporation of autonomist Marxist theory, first introduced to the English speaking world by the work of Michael Hardt and Antonio Negri (2000). New CMS scholars using these theories have interests in proposing alternative non capitalist forms of organizing work and life often built around the notion of collective responsibility for the commons. Other developments include engagements with post colonial theory and critical race theory to investigate the way management and business schools contribute to what Cedric Robinson (1983) has called "racial capitalism". Recent critical works have referred to Bourdieusian theory (structuralist constructivism) to point to the risks of elitism and social inequality,
particularly in management education. Michael Loughlin of Manchester Metropolitan University has discussed aspects of management theory as "pseudo science". Wider impatience with market managerial forms of organization occur commonly enough outside the business school, from anti corporate protests to popular media presentations of managers. CMS attempts to articulate these voices within the business school, and to provide ways of thinking beyond current dominant theories and practices of organizations.