Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Dewan Rakyat-та өкілдік етілген федералды сайлау округі
the federal constituency represented in the Dewan Rakyat
Танжонг Малим немесе Tanjung Malim – Малайзияның Перак штатындағы Муалим ауданындағы қала. Ол Куала-Лумпурдың солтүстігінде және Ипохтың оңтүстігінде, Солтүстік-Оңтүстік тас жолы арқылы 120 км қашықтықта орналасқан. Қала Перак және Селангор штаттарының шекарасында жатыр, ал Сунгай-Бернам табиғи бөліс қызметін атқарады. Бүгінде "Танжонг Малим" термині көбінесе Танжонг Малим аудандық кеңесі немесе Majlis Daerah Tanjong Malim (MDTM) басқаруындағы аумақты, сондай-ақ қалаға жақын орналасқан кішірек қалаларды – Протон қаласы, Бехранг, Бехранг 2020, Сунгкай және Слим Риверді қамтиды. Соңғы кезде "Танжонг Малим" атауы қаланың ортасынан өтетін KTM Komuter теміржолымен бөлінген Ескі қала мен Жаңа қалаға да қатысты қолданылады, осы қаланың өсуі осы жерден басталған. Танжонг Малимнен қалалық пойыз қызметі 2009 жылдың 1 маусымында басталды. Танжонг Малим – студенттік қала, Сұлтан Идрис білім беру университетінің (UPSI) бас кампусы осы қалада орналасқан.
Tanjong Malim, or Tanjung Malim, is a town in Muallim District, Perak, Malaysia. It is approximately north of Kuala Lumpur and 120 km south of Ipoh via the North–South Expressway. It lies on the Perak Selangor state border, with Sungai Bernam serving as the natural divider. Today, "Tanjong Malim" usually refers to the territory under administration of Tanjong Malim District Council or Majlis Daerah Tanjong Malim (MDTM), which includes the smaller towns adjacent to the town such as Proton City, Behrang, Behrang 2020, Sungkai and Slim River. "Tanjong Malim" is lately also referred to the Old Town and New Town divided by the KTM Komuter rail at its heart, from which the town grew. Commuter train services from Tanjong Malim started on 1 June 2009. Tanjong Malim is also a college town, being home to the main campus of the Sultan Idris Education University (UPSI).
Атауы
Сунгай Бернамға жақын жердегі алғашқы қоныс Кампунг Кубу (Безең ауылы) деп аталған. Буги тайпасы өзен жағасына джамбу жемісінің ағаштарын отырғызған. Халық саны артуымен, аймақ Кампунг Джамбу деп атала бастады. Мұсылман халқының қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін мешіт салынды. Британдық Малакка тіласының шенеунігі Сэр Лист келген кезде, Раджа Итам бастаған штат қызметкерлері жергілікті ғалым Туан Хажи Мустафа бин Раджа Кемаланың айтуынша, бұл жерді Танджонг деп атады. Бірақ, бұл жергілікті жерде Kg. Кубу, Kg. Буги, Kg. Джамбу және Tg. Джамбу деп те белгілі. Сондықтан, Сэр Лист оны шатасуды болдырмау үшін ресми түрде Танджонг Малим деп атады. (Малим немесе муалим – ізгі, діндар жергілікті мұсылман қауымы).
An early settlement nearby Sungai Bernam is named Kampung Kubu (Fort Village). The Bugis community planted jambu fruit trees along the river bank. As population grew over time, the area is referred to as Kampung Jambu. A mosque is also built to cater its Muslim community. During a visit by a British Straits of Settlements official, Sir List, the state officials headed by Raja Itam referred the area as Tanjong, as quoted by its local ulama Tuan Haji Mustafa bin Raja Kemala. However, it is also known locally as Kg. Kubu, Kg. Bugis, Kg. Jambu and Tg. Jambu. Hence, Sir List 'officially' named it as Tanjong Malim to avoid confusion. (Malim or mualim refers to the pious local Muslim community)
Тарих
1700 жылдың басында Буги тайпасының қонысы Сунгай Бернам өзенінің жағасында құрылды. Бұл Раджа Кечилдің өзен бойындағы кубу бекінісін салу жоспарының бір бөлігі болды, мақсаты солтүстік Перак сұлтандығының қаупінен қорғану еді. Жохор сұлтандығындағы билік күресінде Раджа Кечилдің құлауымен жоспар орындалмады. Осы ғасыр ішінде Кампунг Кубу/Бугис деп аталған шағын ауыл тоқтап, немесе оқшауланған күйінде қалып қойды. 1766 жылы Перак сұлтаны Махмуд Шах Бугис ханзадасы Лумуды Сұлтан Салахуддин Шах етіп тағайындап, Селангор сұлтандығын құрды. Сунгай Бернам табиғи шекара ретінде қабылданды және осы кішкентай ауыл осы өзенмен екіге бөлінді. Бүгінде Селангор жағы Улу Бернам, ал Перак жағы Танжонг Малим деп аталады. 1875 жылы Селангордағы Кланг соғысы малай қауымын осы тыныш ауылға қоныстануға мәжбүр етті. Ипохтағы Ги Хин Хай Сан үштігінің қақтығысы қытай қауымын да осы жерге әкелді. 1900 жылдардың басында қытай Хоккиен тайпасы қаланың негізін құрайтын екі қатар дүкен салды. Бұл ескі дүкендер бүгінге дейін Танжонг Малимдегі Джалан Бесар бойында сақталған. Соңғы кезде ол "ескі қала" деп аталады, себебі қазіргі даму солтүстік аймаққа шоғырланған. Британдықтар сонымен қатар индиялық қауымды резеңке плантацияларында жұмыс істеу үшін шақырды, ол отарлық кезеңде қаланың ең маңызды табыс көзі болды. Мога қауымы да қала шетінде шағын саудамен айналысты. Инфрақұрылым жаңартылып, даму қарқыны артты: теміржол станциясы, автобус станциясы, асфальтталған жолдар, федералды магистральдық жол, мектептер, аудандық аурухана және т.б. салынды. 1922 жылы Сұлтан Идрис оқу-тәрбие колледжі құрылды (Малайзиядағы алғашқы білім беру оқу орны). SITC ондаған жылдар бойы кеңейіп (MPSI, IPSI, UPSI), қазір мемлекеттік Сұлтан Идрис білім беру университетіне айналды. Жақында политехникалық институт та ашылып, қалаға "Білім беру қаласы" деген лақап ат берілді. Екінші дүниежүзілік соғыс қаланың дамуын тоқтатты. Малайзияны басып алу кезіндегі ең қатыгез шайқас Слим өзенінде, осы жерге жақын өтті. Жапон басқыншылары келгеннен кейін SITC алаңы тұтқындарды жазалау орнына айналды. Соғыстан кейін қала халқы Малайзиядағы төтенше жағдай кезінде одан әрі азайды. Британдық отаршылдық үкіметі Танжонг Малимді "қара қала" деп жариялады, бұл Малайзия Коммунистік партиясы басқаратын МНЛА тәуелсіздік күрескерлеріне қарсы күрес шарасы болды. Сонымен қатар, 30 км радиустағы жақын елді мекендерді басқаратын жергілікті округтік кеңсе де салынды. Бірақ сэр Корднердің қазасы британдықтарды кеңсесін Слим-Риверге көшіруге мәжбүр етті. 1957 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін Танжонг Малим тыныш қала болып қалды. Көптеген малайзиялықтар бұл қаланы Ипох пен Куала-Лумпур арасындағы ұзақ сапардағы демалыс орны ретінде ғана еске алады. 1970 жылғы су тасқыны қаланың дамуын одан әрі тежеді. 1990 жылдары Танжонг Малимді Протон қаласы және Даймонд Крикс сияқты мегажобалармен буферлік қалаға айналдыру жоспарланды. Алайда 1997 жылғы әлемдік экономикалық дағдарыс осы жоспарға толық нүкте қойды. Соңғы кезде Танжонг Малим қайтадан даму жолына түсті. Протон қаласы жобасы іске қосылды, Бернам Джая жобаларымен бірге қала статусына ие болуы мүмкін.
In the early AD 1700, a Bugis settlement was established along the riverbank of Sungai Bernam, as part of Raja Kecil's plan to set up one of its kubu, fort along the river to fend off the northern Perak Sultanate threat. The plan fell apart with the fall of Raja Kecil in Johor Sultanate power struggle. Over the century, the small village known as Kampung Kubu/Bugis remained idle or rather isolated. Around 1766, Perak Sultan Mahmud Shah crowned the Bugis prince Lumu as Sultan Salahuddin Shah to establish the Selangor Sultanate. Sungai Bernam is agreed as the natural border and this tiny village happens to be divided by it. Today, the Selangor side is known as Ulu Bernam while the Perak side is Tanjong Malim. The 1875, Klang War in Selangor drove the Malay community to reside at this rather peaceful village. The Gee Hin Hai San triads conflict in Ipoh also drew the Chinese community to this village. In the early 1900s, the Chinese Hokkien clan built two rows of shop houses which formed the pillar of the town. These old shop houses still exist today along Jalan Besar in Tanjong Malim. Lately, it is referred to as the "old town" as current development concentrates more on the northern area. The British also brought in the Indian community to work in the rubber plantation, which is the town's most important agriculture sector income during the colonial rule. The Mogah community also set up its petty trade in the outskirt of the town. Major development took place as infrastructures were upgraded. e. g. railway station, bus station, tarred roads, a federal trunk road, schools, district hospital, etc. In 1922, the Sultan Idris Training College was built there, (first education training institution in Malaysia). The SITC expanded over decades (to MPSI, IPSI, UPSI) and is now a public university, Sultan Idris Education University. A polytechnic was also established recently, granting the town the nickname Town of Education. The Second World War put a halt to the town's development. The most intensely fought gun battle during the Malaya conquest took place at Slim River, nearby here. The Japanese invaders took over and SITC field became a gruesome POW execution site. After the war, the town population was further diminished during the Malayan Emergency. The British colonial government declared Tanjong Malim as a "black town" in an effort to combat the pro independence guerrillas of the MNLA, led by the Malayan Communist Party. A local district office is also built here, governing the nearby settlements within 30 km radius. But the assassination of Sir Cordner promptly forced the British to move the office to Slim River. After the 1957 independence, Tanjong Malim is a rather sleepy town. Most Malaysian would only recall this town as a stop over rest area during long haul travels between Ipoh and Kuala Lumpur. The great flood in 1970 further dampened the town development. In the 1990s, there were plan to push Tanjong Malim to become a buffer city with mega projects such as Proton City and Diamond Creeks. However, the 1997 worldwide economy meltdown put a big comma to it. Recently, Tanjong Malim is back on track. The Proton City project is turned on, and coupled with the Bernam Jaya projects, a City status could be foreseen in a matter of time.
Қосымша ескертулер
Бірінші дүкен 1901 жылы салынған. Бірінші асфальтталған жол – 1920 жылы салынған Джалан Бесар. Бірінші светофор Джалан Бесар және Route1 тоғысында орналасқан. Ол 1985 жылы орнатылған. Бірінші эстакада 2000 жылы салынған ПЛЮС қиылысы.
The 1st shop lot was built in 1901. The 1st tar road was Jalan Besar, built in 1920. The 1st traffic light is at the Route1 Jln Besar junction. It was set up in 1985. The 1st fly over is the PLUS interchange built in 2000.
Демография
2020 жылғы санақ бойынша халқы 66 103 адамды құрайтын Танжонг Малим. Танжонг Малимдегі этникалық топтар, 2004 жылғы санақ бойынша:
Tanjong Malim, with a population of 66,103 according to the 2020 census. Ethnic groups in Tanjong Malim, 2004 census Ethnicity Population Percentage Chinese 25,125 41.33% Malay 24,850 40.88% Indian 9,583 15.76% Others 1233 2.0%
Tanjong Malim, with a population of 66,103 according to the 2020 census. Ethnic groups in Tanjong Malim, 2004 census Ethnicity Population Percentage Chinese 25,125 41.33% Malay 24,850 40.88% Indian 9,583 15.76% Others 1233 2.0%