Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
19-ғасырдағы қарулы қақтығыстар Америкалық үндістер соғыстары.
19th century armed conflict of the American Indian Wars
Колорадо соғысы – 1864 және 1865 жылдары Оңтүстік Шайен, Арапахо және одақтас Бруле және Оглала Сиу (немесе Лакота) тайпалары мен АҚШ армиясы, Колорадо жасақтары және Колорадо территориясы мен іргелес аймақтардағы ақ қоныс терушілер арасында болған үнді соғысы. Киова және Команчи тайпалары Арканзас өзенінің бойындағы территорияның оңтүстік бөлігінде болған шайқастарда шағын рөл атқарды. Шайен, Арапахо және Сиу тайпалары Арканзас өзенінің солтүстігінде, Оңтүстік Плат өзенінің бойында, Ұлы Плат өзен жолында және Оверленд жолының шығыс бөлігіндегі шайқастарда басты рөл атқарды. АҚШ үкіметі мен Колорадо территориясы билігі 1-ші Колорадо атқыштар полкі арқылы қатысты, олар көбінесе Колорадо еріктілері деп аталды. Соғыс Колорадоның шығыс жазығында болды және шығысқа қарай Канзас пен Небраскаға дейін созылды. Соғыстың ішінде 1864 жылдың қараша айында Оңтүстік Шайен басшысы Блэк Кетлдің қысталатын лагеріне жасалған шабуыл – Санд Крик қырғыны болды. Бұл шайқас бастапқыда үлкен жеңіс ретінде қабылданса, кейіннен геноцидтік қатыгездік актісі деп айыпталды. Қырғыннан кейін әскери және конгресс тыңдаулары өтті, олар Колорадо еріктілерінің командирі Джон М. Чивингтон мен оның әскерлерінің кінәсін анықтады. Үндістер Санд Крик қырғынына жауап ретінде солтүстікке қарай Вайомингтің оқшауланған жерлеріне көшіп, туыстары – Солтүстік Шайен, Солтүстік Арапахо және Сиу тайпаларының негізгі бөлігімен қосылды. Жолда олар Оңтүстік Плат өзенінің бойында кең ауқымды шабуылдар жасады және АҚШ әскери бекіністеріне және күштеріне шабуылдады, АҚШ армиясының жеңілісінен және тұтқындалуынан сәтті құтылды.
The Colorado War was an Indian War fought in 1864 and 1865 between the Southern Cheyenne, Arapaho, and allied Brulé and Oglala Sioux (or Lakota) peoples versus the U. S. Army, Colorado militia, and white settlers in Colorado Territory and adjacent regions. The Kiowa and the Comanche played a minor role in actions that occurred in the southern part of the Territory along the Arkansas River. The Cheyenne, Arapaho, and Sioux played the major role in actions that occurred north of the Arkansas River and along the South Platte River, the Great Platte River Road, and the eastern portion of the Overland Trail. The United States government and Colorado Territory authorities participated through the 1st Colorado Cavalry Regiment, often called the Colorado volunteers. The war was centered on the Colorado Eastern Plains, extending eastward into Kansas and Nebraska. The war included an attack in November 1864 against the winter camp of the Southern Cheyenne Chief Black Kettle known as the Sand Creek massacre. The engagement, initially hailed as a great victory, was later publicly condemned as an act of genocidal brutality. The massacre resulted in military and congressional hearings which established the culpability of John M. Chivington, the commander of the Colorado Volunteers, and his troops. The Indians' response to the Sand Creek Massacre was a move northward to the more isolated lands of Wyoming to join their relatives, the Northern Cheyenne, the Northern Arapaho, and the main body of the Sioux. En route they carried out extensive raids along the South Platte River and attacked U. S. military forts and forces, successfully eluding defeat and capture by the U. S. army.
Өмірбаян
1851 жылғы АҚШ пен бірнеше тайпалардың өкілдері арасындағы Форт-Ларами келісімінің шарттары бойынша, АҚШ бір жақты түрде Шайен және Арапахо тайпаларының аумағын қазіргі Вайоминг және Небраска штаттарындағы Солтүстік Плат өзенінен бастап, қазіргі Колорадо және Канзас штаттарындағы Арканзас өзеніне дейін белгіледі. Келісім сонымен қатар, онда көрсетілген тайпалық аумақтар ең төменгі шек екенін және келісімде айтылмаған қосымша тайпалық аумақтардың болуына кедергі келтірмейтінін мойындады. Келісім, көбінесе қате түсінілетіндей, түрлі тайпаларға "жер бөлуді" қарастырмады, керісінше, АҚШ тек өту құқығын алған, бұрыннан бар егеменді тайпалық жерлердің жария декларациясын жасауға тырысты. Бастапқыда "Ұлы Америка шөлі" деп аталған бұл жер АҚШ-қа және ақ нәсілді қоныс аударушыларға көп қызығушылық тудырмады. Алайда, 1858 жылдың қараша айында Колорадодағы (сол кезде Канзас аймағының батыс бөлігі) Роки тауларында алтынның табылуы алтын асығушылығын және Шайен және Арапахо жеріне ақ нәсілділердің көптеп көшіп келуін әкелді. 1861 жылдың 18 ақпанында Оңтүстік Шайен тайпасының алты және Арапахо тайпасының төрт басшысы АҚШ-пен Колорадо штатының қазіргі Ламар қаласының жанындағы Биг Тимберс маңындағы Бенттің жаңа фортында Форт Уайз келісімін жасады. Олар Форт-Ларами келісімімен оларға белгіленген жерлердің 90 пайыздан астамын берді. Олардың жаңа, айтарлықтай кішірейтілген қорығы Колорадо штатының шығысында орналасқан. Олар бизонға толы шығыс Колорадо және батыс Канзас жерлерінде өмір сүруді және аң аулауды жалғастырды, ал олардың жерлеріне ақ нәсілділердің көшіп келуі күшейген сайын олардың наразылығы арта түсті. Келісімге қарсы болған Шайендер оның тайпаның қалған бөлігінің келісімі немесе мақұлдауысыз, тайпа басшыларының аз ғана бөлігі қол қойғанын, қол қойғандар қол қойғандарын түсінбегенін және оларға қол қою үшін көптеген сыйлықтар таратылып, пара берілгенін мәлімдеді. Алайда, ақтар бұл келісімді "қасиетті міндеттеме" деп есептеп, оған бағынбаған үндістерді жау деп санайды және соғыс жоспарлап отырды.
By the terms of the 1851 Treaty of Fort Laramie between the United States and a few representatives of various tribes including the Cheyenne and Arapaho, the United States unilaterally defined and recognized Cheyenne and Arapaho territory as ranging from the North Platte River in present day Wyoming and Nebraska southward to the Arkansas River in present day Colorado and Kansas. The treaty also acknowledged that the tribal territories defined therein were minimum territories and that it didn't preclude the existence of additional tribal territories not mentioned in the treaty. The treaty did not – as is often falsely assumed – "allocate territory" to various tribes but endeavoured to make declaratory delineations of already existing sovereign tribal lands through which the US merely secured a right of way. Initially, the land, often called "the Great American Desert," was of little interest to the United States and white settlers. However, the discovery in November 1858 of gold in the Rocky Mountains in Colorado (then part of the western Kansas Territory) brought on a gold rush and a consequent flood of white emigration across Cheyenne and Arapaho lands. On February 18, 1861, six chiefs of the Southern Cheyenne and four of the Arapaho signed the Treaty of Fort Wise with the United States at Bent's New Fort at Big Timbers near what is now Lamar, Colorado. They ceded more than 90 percent of the lands designated for them by the Fort Laramie Treaty. Their new, much reduced reserve was located in eastern Colorado. They continued to live and hunt in the bison rich lands of eastern Colorado and western Kansas, becoming increasingly belligerent over the tide of white immigration across their lands. Cheyennes opposed to the treaty said that it had been signed by a small minority of the chiefs without the consent or approval of the rest of the tribe, that the signatories had not understood what they signed, and that they had been bribed to sign by a large distribution of gifts. The whites, however, claimed the treaty was a "solemn obligation" and considered that those Indians who refused to abide by it were hostile and planning a war.
Ашылу кадрлары
1864 жылдың наурыз айында Колорадода үндістер соғысы басталатынына ешқандай белгі болмады. АҚШ армиясы Ұлы жазықтан көптеген бөлімшелерін Азамат соғысында Конфедерацияға қарсы күресу үшін қайтаруды жоспарлап отырды. Бірақ 9 сәуірде Колорадо еріктілерінің командирі полковник Джон Чивингтон үндістердің ақ адамдардан 175 бас ірі қара мал ұрлағанын хабарлады. Шайендер кейіннен малдың жазықта еркін жүріп, оларды өз лагерьлеріне алып келгенін мәлімдеді. Сол себепті лейтенант Жорж Эйр солдаттармен және гаубицамен малды қайтарып алуға жіберілді. 12 сәуірде Эйр шайендердің бір тобымен кездесті. Соққан шайқаста бір солдат қаза тапты. Эйр жақын жердегі лагердегі жетпіс киіз үйді өртеп, 20 бас ірі қарамен Денверге қайтып келді. Бұл шайқас Республика өзенінің бастауында болды. Шамамен сол күні он төрт "Ит-жауынгер" тобы Оңтүстік Платт өзенінен солтүстікке қарай он бес-жиырма солдатпен кездесті. Солдаттар "Ит-жауынгерлерден" қаруларын тастауды талап етті. Олардың ақ иесінен төрт есекті ұрлағанын күдіктенді. Соққан шайқаста екі солдат қаза тауып, үш "Ит-жауынгер" жараланды. Араласқан қанды шайен жауынгері Джордж Бент үндістердің солдаттардың себепсіз шабуылдарына таңырқағанын айтты. Бент полковник Чивингтон мен Колорадо еріктілерінің Канзасқа Конфедерациямен күресу үшін бару туралы бұйрықтан қашу үшін, үнді соғысының қажеттілігін құрып, Колорадода қалуды қадағалауға тырысқанын болжады.
In March 1864, there was little indication that an Indian War in Colorado was about to begin. The U. S. army was planning to withdraw many of its units from the Great Plains to fight the Confederacy in the Civil War. On April 9, however, Colonel John Chivington, commander of the Colorado volunteers, reported that Indians had stolen 175 head of cattle from whites. The Cheyenne later stated that they found cattle wandering freely on the plains and took them to their camps. Lt. George Eayre with soldiers and a howitzer was despatched to recover the cattle. On April 12, Eayre encountered a band of Cheyenne. A fight ensued in which a soldier was killed. Eayre burned the seventy tipis of a nearby encampment and returned to Denver with 20 head of cattle. This fight took place near the headwaters of the Republican River. On about the same date, a band of fourteen Dog Soldiers encountered a group of fifteen to twenty soldiers just north of the South Platte River. The soldiers demanded that the Dog Soldiers throw down their weapons. The soldiers suspected the Dog Soldiers had stolen four mules from a white owner. A fight ensued and two soldiers were killed and three Dog Soldiers wounded. The mixed blood Cheyenne warrior, George Bent, said that the Indians were puzzled by what they regarded as unprovoked attacks by soldiers. Bent speculated that the altercations between soldiers and Indians were an effort by Colonel Chivington and the Colorado Volunteers to avoid being ordered to go to Kansas to fight the Confederates by establishing a need for them to remain in Colorado because of an Indian war.
Соғыс кеңінен жайылады
Оқиғалар үнемі болып тұрады, оларды үндістер де, АҚШ әскері мен жасақтары да тудырады. Мамыр айында лейтенант Эйр тағы да 100 адаммен және 2 гаубицамен далаға шықты. Канзастағы Смоки Хилл өзенінің жанында Эйр Ит сарбаздарымен шайқасты. Ол үндістер шайқасты бастады деп мәлімдеді, ал үндістер әскер оларға шабуыл жасады деп мәлімдеді. Эйр өзінің төрт адамынан айырылып, 28 үндіні өлтіргенін айтты. Бент тек үш үнді өлтірілгенін, бірақ өлген үндістердің арасында Ит сарбаздарының белгілі басшысы Лиан Беар болды деп мәлімдеді. Эйр өзінің шабуылын қазіргі Ларнедке жақын Форт Ларнедте аяқтады, Канзас штаты, онда оның 240 жылқысы мен есегін киова тайпасы ұрлады. Ұрланған жылқыны қайтаруға көмектесуге келген арапахо тайпасының өкілдерін әскер атып тастады, содан кейін олар жау болып кетті. Сондай-ақ, мамыр айында майор Джейкоб Даунинг пен Колорадо штатының еріктілері Оңтүстік Плат өзенінің солтүстігіндегі Седар каньонындағы шайендер ауылына шабуыл жасады. Ауылдағы адамдардың көп бөлігі қарт әйелдер мен балалар болды. Даунинг 26 үндіні өлтіргенін хабарлады. Бір әскер қаза тапты. 11 маусымда Денверден төрт арапахо Хунгате отбасының төрт мүшесін өлтіріп, қалада соғыс есік алдында деген қорқыныш тудырды. 12 шілдеде Миниконжу сиу тайпасының тобы Орегон жолындағы вагон тізбегіне шабуыл жасап, 4 адамды өлтірді. Әскер шабуыл жасағандарды қуды, бірақ олардың қолынан бір адам қаза тапты. 20 тамызда Небраска штатында үндістер бір отбасының 5 мүшесін өлтірді. Канзас және Небраска штаттарындағы Кіші Көк өзен бойында үндістердің қолынан барлығы 51 адам қаза тапты. 15 тамыздан 24 қыркүйекке дейін Ұлы жазық арқылы Денверге баратын жолдар жабылды. Канзас штатынан келген әскер де соғысқа қатысты. 25 қыркүйекте генерал-майор Джеймс Г. Блант 400 әскермен және Делавэр үнділерінің барлаушыларымен Арканзас өзенінің Пауни саласында шайендерге кездесті. Блант 9 үндіні өлтіріп, екі әскердің қаза болғанын мәлімдеді.
Incidents continue to happen regularly, sparked by both the Indians and U. S. soldiers and militia. In May Lt. Eayre was in the field again with 100 men and 2 howitzers. Near the Smoky Hill River in Kansas Eayre had a battle with the Dog Soldiers. He claimed the Indians started the battle; the Indians claimed the soldiers attacked them. Eayre claimed that he killed 28 Indians at a loss of four men of his own. Bent claimed that only three Indians were killed, but among the Indian dead was Lean Bear, a prominent Dog Soldier leader. Eayre finished his raid at Fort Larned, near present Larned, Kansas, where 240 of his horses and mules were stolen by the Kiowa. Arapahoes offering assistance to recover the stolen horses were fired on by soldiers and thereafter turned hostile. Also, in May, Major Jacob Downing and a force of Colorado volunteers attacked a Cheyenne village in Cedar Canyon north of the South Platte River. The people in the village were mainly old women and children. Downing reported killing 26 Indians. One soldier was killed. On June 11, only from Denver, four Arapaho killed the four members of the Hungate family, creating fear in the city that the war was on their doorstep. On July 12, a band of Miniconjou Sioux attacked a wagon train on the Oregon Trail, killing 4 men. Soldiers pursued the raiders but were ambushed and had one man killed. On August 20, the Indians killed 5 members of a family in Nebraska. A total of 51 people were reported killed by Indians along the Little Blue River in Kansas and Nebraska. The roads to Denver across the Great Plains were closed from August 15 to September 24. Soldiers from Kansas also got involved in the war. On September 25, Major General James G. Blunt with 400 soldiers and Delaware Indian scouts encountered Cheyennes on the Pawnee Fork of the Arkansas River. Blunt claimed to have killed 9 Indians at the cost of two dead soldiers.
Бейбітшілік сезімталдар
1864 жылдың шілдесінде Колорадо губернаторы Джон Эванс жазық далалардағы үндістерге айналым хат жіберіп, бейбітшілікке ұмтылғандарды шығыс жазығындағы Форт-Лайонға (қазіргі Ламар, Колорадо маңында) қауіпсіз жерге шақырды. Онда АҚШ әскерлері олардың халқына азық-түлік пен қорғау ұсынар еді. Үндістердің көп бөлігі бейбітшілік қаласа, "Ит сарбаздары" соғыс жолын ұстанды. 1864 жылдың 29 тамызында екі араласқан шайендер – Джордж Бент пен Эдмунд Герриер "Қара қазан және басқа басшылар" атынан хат жазып, ақтар ұстаған үнді тұтқындары үшін жеті ақ тұтқынды қайтаруға және бейбітшілік орнатуға келісім білдірді. Жауап ретінде Форт-Лайон (қазіргі Ламар, Колорадо маңында) қолбасшысы майор Эдвард У. Уинкоп 130 сарбаздан тұратын отрядты тұтқындарды қайтарып алу үшін жіберді. Оларды Смоки-Хилл өзенінде 600-дан астам шайен жауынгерлері күтіп алды. Қара қазан және басқаларымен келіссөздер жүргізгенде, Уинкоп басшыларды губернатор Джон Эванс пен полковник Чивингтонмен кездесу үшін Денверге шақырды. Кэмп-Уэлдте өткен кездесулерде Қара қазан мен басқа басшылар ақтармен бейбіт келісімге келгендерін сезінгендей болды. Форт-Лайонға оралғаннан кейін Уинкоп бейбіт үндістерге, егер олар Форт-Вайз шарты бойынша шайендер мен арапахоларға бөлінген аумақта, Форт-Лайонның солтүстік-шығысындағы Сэнд-Крикке ауыл салса, қорғауға уәде берді. Қара қазан мен оның ізбасарлары Сэнд-Крикке көшіп кетті. Бірақ 17 қазанда Чивингтон Уинкопты қызметінен босатып, соғысты бейбіт жолмен шешуге тырысқаны үшін кінәлады. Қара қазан және басқалардың бейбітшілікке деген ниетіне қарамастан, "Ит сарбаздары" мен басқа да жауынгер үндістер күзде, әсіресе Канзас пен Небраскада, ранчоларға және керуендерге шабуыл жасауды және әскерлермен қақтығысуды жалғастырды. АҚШ армиясының бірнеше шабуылдары тиімсіз болды.
In July 1864, Colorado governor John Evans sent a circular to the Plains Indians, inviting those who were friendly to go to a place of safety at Fort Lyon (near present Lamar, Colorado) on the eastern plains, where their people would be given provisions and protection by the United States troops. A substantial number of the Indians desired peace, while the Dog Soldiers pursued war. On August 29, 1864, the two mixed blood Cheyennes, George Bent and Edmund Guerrier, wrote letters on behalf of "Black Kettle and Other Chiefs" offering to make peace and return seven white prisoners in exchange for Indian prisoners held by the whites. In response, Major Edward W. Wynkoop, the commander of Fort Lyon (near present day Lamar, Colorado) led a force of 130 men to try to recover the prisoners. They were met by a band of 600 or more Cheyenne warriors on the Smoky Hill River. In talks with Black Kettle and others, Wynkoop invited the chiefs to visit Denver to meet with the governor, John Evans, and Colonel Chivington. The meetings at Camp Weld ended with Black Kettle and the other chiefs apparently believing that they had made peace with the whites. On their return to Fort Lyon, Wynkoop promised the peaceful Indians protection if they established a village on Sand Creek, northeast of Fort Lyon, and within the area allocated to the Cheyenne and Arapaho by the Treaty of Fort Wise. Black Kettle and his followers moved to Sand Creek. On October 17, however, Wynkoop was relieved of his command by Chivington, apparently because of his advocacy for a peaceful settlement of the war. The desire for peace by Black Kettle and others to the contrary, the Dog Soldiers and other hostile Indians continued to raid ranches and wagon trains and to clash with soldiers during the fall, especially in Kansas and Nebraska. Several offensives by the U. S. army were ineffective.
Сэнд-Крик қазасы
1864 жылғы 29 қарашада полковник Джон М. Чивингтон басқаратын Колорадо еріктілерінің 675 адамы, Форт-Уайз шарты бойынша шайен және арапахо тайпаларына бөлінген жерлерге, шайен және арапахо аумағына кірді. Әскерлер Америка және бітім туралы ақ тудың көтерілгенімен Қара қазан ауылын тонап, көбінесе қарусыз әйелдер, балалар мен қарттар болған шамамен 150 үндіні өлтірді. Чивингтон шабуыл жасаған кезде ауылда "ит әскерлері" де, басқа да жауынгер үндістер де болған жоқ.
On November 29, 1864, 675 men mostly belonging to the Colorado Volunteers led by Colonel John M. Chivington, crossed into Cheyenne and Arapaho territory in lands allocated to the Cheyenne and Arapaho by the Treaty of Fort Wise. The soldiers sacked the village of Black Kettle, over which flew both an American flag and a white flag of truce, and killed about 150 Indians, mostly unarmed women, children, and the elderly. There were no Dog Soldiers nor other hostile Indians in the village at the time of Chivington's attack.
Үндістанның жазалау әрекеті
Джордж Бенттің айтуынша, Сэнд Крик қырғынынан кейін, шайен, солтүстік арапахо және лакота тайпаларының бруле және оглала рулары 1865 жылдың 1 қаңтарында қазіргі Чейен округіндегі Черри Крикке жиналды. Олар ақтармен соғысқа келісіп, Рейкин лагеріне және жақын маңдағы Колорадо штатындағы Жюльсбургке шабуыл жасауға шешім қабылдады. Соғысқа бірінші болып келіскен сиуктар 1000-ға жуық жауынгерден және 3000 әйел мен баладан тұратын колоннаны басқару құрметіне ие болды. Жюльсбургке шабуылдан кейін үндістер солтүстікке қарай жорықтап, Вайомингтегі туыстарымен қосылуды жоспарлады. Жюльсбургте пошта станциясы, ат қоралары, экспресс және телеграф кеңсесі, қойма және Оңтүстік Платте өзені бойындағы Денверге саяхаттайтын адамдарға қызмет көрсететін үлкен дүкен болды. Онда шамамен 50 қарулы адам тұрды. Бір шақырым батыста Ранкин лагері орналасқан, онда 60 сарбаздан тұратын бір рота атты әскері бар еді. Екі елді мекен де биік топырақ қабырғалармен қоршалған. 7 қаңтарда 1000 жауынгер Жюльсбург пен Ранкин лагеріне шабуыл жасап, 14 сарбаз бен 4 қарулы азаматты өлтірді, ал өздерінен аз шығын көрді. Аман қалған сарбаздар мен азаматтар Ранкин лагеріне тығылып, үндістер елді мекенді тонады. Барлық үндістер де соғысқа белсенді қатысқан жоқ. Шабуылдан кейін, Black Kettle және оның 80 шаңырағындағы (шамамен 100 ер адам мен олардың отбасылары) ізбасарлары негізгі топтан бөлініп, Арканзас өзенінің оңтүстігінде киова және команч тайпаларына қосылды. Оңтүстік арапахо тайпаларының көпшілігі де Арканзастың оңтүстігіне көшті. 28 қаңтардан 2 ақпанға дейін үндістер Оңтүстік Плат өзенінің аңғарында үлкен шабуыл жасады. Шайендер Жюльсбургтің батысында, солтүстік арапахо Жюльсбургке жақын, ал сиуктар Жюльсбургтің шығысында шабуылдап, өзен аңғары бойындағы оннан астам ранчо мен пошта станцияларын қиратты және көптеген малдарды тонады. Валли Станциясына (қазіргі Стерлинг, Колорадо) жақын жерде шайендер сарбаздармен кездесті. Солдаттар мен үндістердің баяндамаларындағы айырмашылықты көрсете отырып, лейтенант Дж. Дж. Кеннеди өз күштерінің шабуылшылармен шайқасып, 10-20 үндіні өлтіргенін және 400 ұрланған малды қайтарып алғанын айтты. Джордж Бент бұл ұрыс-керіс шағын болғанын, онда үндістер өлтірілмеген немесе жараланбаған, ал сарбаздар тек үндістердің ұрлауға жарамсыз деп тастап кеткен малдарын ғана жинап алғанын мәлімдеді. Шабуыл кезінде шайендер тоғыз бұрынғы сарбаздан тұратын топқа кездесті. Олар тоғызын да өлтірді және олардың мүлкінен Сэнд Крик қырғынынан алынған екі шайен бас сүйегін тапты. Солдаттар мен малшылар шабуылшыларға ауыр зиян келтіргендерін мәлімдесе де, Бент шабуылдар кезінде тек төрт үнді өлгенін білетінін айтты. Үшеуі сиуктар болды, олар керуенге шабуыл жасағанда қаза тапты, ал біреуі арапахо болды, ол шайендердің қасақана жасаған қателігінен қаза тапты. 2 ақпанда үндістер Оңтүстік Плат өзеніндегі үлкен лагерін тастап, Вайоминг штатындағы Паудер өзеніне қарай солтүстікке жорықтап, ондағы туыстарымен қосылуға бет бұрды. Сиуктар бұл аймақты жақсы білгендіктен, жол бастады. Жолда үндістер Небраскада АҚШ әскерімен Mud Springs және Rush Creek шайқастарында қақтығысты. Келесі айларда үндістер Вайомингтегі Орегон жолы бойындағы керуендер мен әскери бекеттерге жиі шабуыл жасады. 1865 жылдың жазында үндістер Platte Bridge шайқасында (қазіргі Каспер, Вайоминг) ірі шабуыл ұйымдастырып, шағын жеңіске жетті. Сол жазда АҚШ әскері Вайомингтегі үнді аумағына 2000-нан астам сарбазбен басып кірді, бірақ Паудер өзені экспедициясы тиімсіз болды.
After the Sand Creek massacre, according to George Bent, the Cheyenne, Northern Arapaho, and the Brulé and Oglala sub tribes of the Lakota met about January 1, 1865 on Cherry Creek in present day Cheyenne County, Kansas. They agreed on war with the whites and decided to attack Camp Rankin and the nearby settlement of Julesburg, Colorado. The Sioux, the first to agree to war, had the honor of leading a column of possibly 1,000 warriors and an additional 3,000 women and children. After the attack on Julesburg, the Indians planned to march northward and join their relatives in Wyoming. Julesburg consisted of a stagecoach station, stables, an express and telegraph office, a warehouse, and a large store that catered to travelers going to Denver along the South Platte. Its population was about 50 armed men. One mile west was Camp Rankin, with one company, about 60 men, of cavalry. High sod walls surrounded both settlements. On January 7, 1,000 warriors attacked Julesburg and Camp Rankin killing 14 soldiers and four armed civilians at little or no loss to themselves. The surviving soldiers and civilians took refuge inside Camp Rankin while the Indians plundered the settlement. Not all the Indians were committed to war. After the raid, Black Kettle and 80 lodges of his followers (perhaps 100 men and their families) left the main body and joined the Kiowa and Comanche south of the Arkansas River. Many of the Southern Arapaho likewise had moved south of the Arkansas. From January 28 to February 2, the Indians embarked on a great raid along the valley of the South Platte River. The Cheyenne raided west of Julesburg, the Northern Arapaho near Julesburg, and the Sioux east of Julesburg, destroying a dozen or more ranches and stagecoach stations along of the river valley and accumulating a large herd of captured cattle. Near Valley Station (present day Sterling, Colorado), the Cheyenne had a brush with soldiers. Illustrating the difference in accounts between soldiers and Indians, Lt. J. J. Kennedy said that his force had a battle with the raiders and killed 10 to 20 Indians and recovered 400 stolen cattle. George Bent said it was a minor skirmish in which no Indians were killed or wounded and the only cattle the soldiers recovered were the ones the Indians had abandoned as too poor to steal. During the raid, the Cheyenne encountered a group of nine former soldiers. They killed all nine of them and discovered two Cheyenne scalps in their luggage from the Sand Creek massacre. Although soldiers and ranchers claimed to have inflicted heavy casualties on the raiders, Bent said he knew of only four Indians who were killed during the raids. Three were Sioux who were killed while attacking a wagon train and one was an Arapaho who was killed accidentally by a Cheyenne. On February 2, the Indians left their large camp on the South Platte River and continued north toward the Powder River country of Wyoming to join their relatives there. The Sioux led the way as they were most familiar with the territory. En route the Indians had two more skirmishes in Nebraska with the U. S. army at Mud Springs and Rush Creek. In subsequent months, the Indians frequently raided wagon trains and military establishments along the Oregon Trail in Wyoming. In the summer of 1865, the Indians launched a large scale offensive in the Battle of Platte Bridge (present day Casper, Wyoming) achieving a minor victory. Later that summer, the U. S. army invaded Indian territory in Wyoming with more than 2,000 soldiers in the ineffective Powder River Expedition.
Салдары
Тарихшы Джон Д. Макдермот Колорадо соғысы Солтүстік және Оңтүстік шайендер мен арапахолар, сондай-ақ Бруле сиуктарының ақтардың қоныс аударуы мен әскерлерінің шабуылына қарсы біріккен соңғы мүмкіндігі болғанын айтты, олар бұрынғы жерлеріне еніп, қоныстанды. "Сиу және олардың одақтастары Жюльсбург, Мад Спрингс, Раш Спрингс шайқастарындағыдай қайтадан шабуылға өтпеді" және Колорадо соғысының басқа да шайқастары. Одан кейін үндістер мен ақтар арасындағы шайқастар "қорғануға бағытталды, ал емес шабуылға, жазалау үшін емес, өз отанын қорғау үшін" болды, Sand Creek қырғынына үндістердің реакциясы осылай болуы тиіс еді. 1865 жылдың желтоқсанына қарай Колорадо соғысы тоқырады. Солтүстік Вайомингке барған Оңтүстік шайендер мен арапахолардың көпшілігі Оңтүстік Ұлы жазықтарға оралды. Шайендер мен арапахолардың одақтасы болған Бруле сиуктары Споттед Тейл басшылығымен Ларами форты маңында бейбіт орнықты. Блэк Кеттл әрқашан бейбітшілік іздеп, 1865 жылдың қазан айында Кіші Арканзас шартын жасады, ол оның Оңтүстік шайен тобын Үндістан аумағына (қазіргі Оклахома штаты) көшіруге міндеттеді. Роман Нос және Ит әскерлері жауынгерлікке бейімділігін сақтап, Канзас және Колорадода АҚШ армиясына шабуыл жасап, соғыс жүргізуді жалғастырды. Екі араласқан қанды шайендер, Джордж Бент және Эдмунд Герриер де Оңтүстік жазықтарға оралды. Бент шайендер мен ақтар арасында аудармашы болды, сондай-ақ Колорадо соғысы мен шайендер тарихшысы Джордж Хайдқа жазған хаттар арқылы. Герриер біраз уақыт бойы Джордж Армстронг Кастердің шайендік туыстарына қарсы жорықтарында барлаушы ретінде және тайпа мен АҚШ арасындағы көптеген келісімдерде аудармашы ретінде жұмыс істеді. Герриер Джордж Бенттің қарындасы Джулия Бентке үйленді, ол да Sand Creek қырғынынан аман қалған.
Historian John D. McDermott said that the Colorado War was the last time the Northern and Southern Cheyennes and Arapahos and the Brulé Sioux were united to effectively resist the tide of white settlers and soldiers traveling through and settling on what had formerly been their lands. "Never again would the Sioux and their allies take the offensive as they did at Julesburg, Mud Springs, Rush Springs," and other battles of the Colorado War. Thereafter, the battles between Indians and whites "would become more reactive, rather than active, meant to defend a homeland rather than punish a perpetrator" as the Indian reaction to the Sand Creek massacre was intended to be. By December 1865, the Colorado War had fizzled out. Most of the Southern Cheyenne and Arapaho who had journeyed north to Wyoming had returned to the southern Great Plains. The Brulé Sioux under Spotted Tail who had been allies of the Cheyenne and Arapaho had peacefully settled near Fort Laramie. Black Kettle, always seeking peace, signed the Little Arkansas Treaty in October 1865 obligating his band of Southern Cheyenne to move to Indian Territory (present day Oklahoma). Roman Nose and the Dog Soldiers continued to be hostile and to raid and fight the U. S. army in Kansas and Colorado. The two mixed blood Cheyennes, George Bent and Edmund Guerrier, also returned to the southern plains. Bent became an interpreter between the Cheyenne and the whites and, through a series of letters to scholar George Hyde, a historian of the Colorado War and the Cheyenne. Guerrier worked for a time as a scout for George Armstrong Custer in campaigns against his Cheyenne relatives and as an interpreter for many interactions between the tribe and the United States. Guerrier married Julia Bent, sister of George Bent and also a survivor of the Sand Creek massacre.
Sand Creek қазасын тергеу
1865 жылы Соғысты жүргізу жөніндегі бірлескен комитет Сэнд-Крик қырғынын тергеп, мына қорытындыға келді: «Шындық мынада: ол [полковник Чивингтон] Сэнд-Крикте күмәнсіз ерлер, әйелдер мен балаларды, олардың АҚШ үкіметінің қорғауында екеніне сенуге толық негіздері болғанда, жасырын шабуыл жасап, қанды қырғынға ұшыратты, содан кейін Денверге оралып, өзі мен қол астындағы әскерлері жасаған «батылдығымен» мақтанды». Конгрестің тағы бір комитеті, Үнді тайпаларының жағдайы жөніндегі арнайы бірлескен комитет, 1865 жылы АҚШ-тың ел және аумақтарындағы үндістер мәселелерін қарау барысында Сэнд-Крик қырғынын да тергеді. Олардың есебіндегі бес қорытындының біріншісі, үнді халықтарымен үздірілмей келе жатқан қақтығыстарды тікелей «заңсыз ақтардың» әрекеттерімен байланыстырды. Комитет өкілдері 1865 жылы Форт-Лайонға сапар шегіп, жергілікті тайпа мүшелеріне үкімет Чивингтонның іс-әрекетін бекілемейтінін жеткізді. Чивингтон бұған дейін әскери қызметтен кеткендіктен, қырғын үшін жазаланбады. Сэнд-Крик оқиғасынан кейін Чивингтон жиі мекенжайын ауыстырып, бірнеше даулы жағдайларға қатысты. Ол 1894 жылы өмірінің соңына дейін Сэнд-Криктегі іс-әрекеттерін қорғады. Оның діни қауымдастығы болған методист шіркеуі 1996 жылы оның жасағандары үшін кешірім сұрады, ал 2005 жылы Колорадо штатының Лонгмонт қаласындағы оның атымен аталған көше жаңа атымен аталып қайта аталды.
In 1865, the Joint Committee on the Conduct of the War investigated the Sand Creek massacre and concluded the following: "the truth is that he [Col. Chivington] surprised and murdered, in cold blood, the unsuspecting men, women, and children on Sand creek, who had every reason to believe they were under the protection of the United States authorities, and then returned to Denver and boasted of the brave deed he and the men under his command had performed." Another congressional committee, the Joint Special Committee on Conditions of Indian Tribes, also investigated the Sand Creek massacre in 1865 as part of a larger review of U. S. Native American affairs across the country and territories. Of the five conclusions outlined in their report, the first linked the ongoing conflicts with Indigenous Peoples directly to the actions of "lawless white men." A group of legislators from the committee visited Fort Lyon in 1865 and told tribe members there that the government disapproved of Chivington's actions. Chivington had already resigned his military commission and thus was not prosecuted for the massacre. After Sand Creek, Chivington changed residences frequently and was involved in several scandals. He defended his actions at Sand Creek until the end of his life in 1894. The Methodist Church, of which he was a lay preacher, apologized for his actions in 1996 and a street named after him in Longmont, Colorado was renamed in 2005.