Америка-үндістер соғысындағы Шаяң және Арапахо халқының қаны төгілуі

Кіріспе

1864 жылы американдық-үнді соғыстары кезінде АҚШ әскерлері шайен және арапахо тайпаларын қырғынға ұшыратты.

Форт-Ларами келісім-шарты

1851 жылғы АҚШ пен жеті үнді тайпасы арасындағы Форт-Ларами шартының талаптары бойынша, АҚШ шайендер мен арапахолардың Солтүстік Плат өзені мен Арканзас өзені арасындағы, және шығысқа қарай Роки тауларынан батыс Канзасқа дейінгі кең аумақты иеленгенін мойындады. Бұл аймаққа қазіргі Вайомингтің оңтүстік-шығысы, Небрасканың оңтүстік-батысы, Колорадоның шығыс бөлігінің көп бөлігі және Канзастың батыс бөлігі кірді. Алайда, 1858 жылдың қарашасында, сол кездегі Канзас территориясының бөлігі болған Колорадодағы Роки тауларында алтынның табылуы Пайкс Пик алтын асыруына әкелді. Шайендер мен арапахолардың жеріне иммигранттар ағылып келді. Олар ресурстар үшін бәсекелесті, ал кейбір қоныс терушілер қалуға тырысты, осылайша Форт-Ларами шарты бойынша оларға белгіленген жерлердің көп бөлігінен бас тартты. Арапахо басшылары Кішкентай Қарауыл, Дауыл, Шапалақ, Үлкен ауыз және Нивот, немесе Сол қол болды. Жаңа резервация 1851 жылғы шартта танылған аумақтың 1/13-інен де аз болды. Олар шығыс Колорадо мен батыс Канзастың бизонға толы жерлерінде өмір сүруді және аң аулауды жалғастырды, сонымен қатар олардың жерлері арқылы ақ миграция толқынына наразылық білдірді. Шиеленіс жоғары болды, әсіресе Канзастың Смоки-Хилл өзені бойында, онда ақтар алтын кендеріне жаңа жол ашқан. Шартыға қарсы болған шайендер оның тайпаның көп бөлігінің келісімі мен мақұлдауысыз, аз ғана басшылардың қол қойғанын, қол қойғандар қол қойғандарын түсінбегенін және оларға қол қою үшін көптеген сыйлықтар таратылып, пара берілгенін айтты. Ресми тұлғалар оны орындаудан бас тартқан үндістерді жау деп есептеп, соғыс жоспарлап отырды. Шайендер 1861 жылы ұсақ қылмыстар жасауды бастады. Бұл қылмыстар жазасыз қалды және кейіннен маңыздырақ болды. Шайендермен соғысқа деген құштарлық соншалықты күшті болды, агент Лори губернатор Джон Эвансты шайендерді 1863 жылы қайтадан қабылдауға шақырды. Келісілгендей, губернатор Эванс басшылармен кездесуге барды, бірақ олар белгіленген жерге келмеді. Губернатор өзінің жол көрсетушісі Элбридж Джерриді басшыларды іздеуге жіберді. Екі аптадан кейін Джерри губернатор Эванспен кездеспеуге шешім қабылданған кеңес өткізілгенін хабарлады. Бұқа Аю губернатормен кездесуге келісім білдірді, бірақ оның жауынгерлері оған рұқсат бермеді. 13 сәуірде Ирвинг, Джекман және Компания үшін жұмыс істейтін малшы Шейендер мен арапахолар Денвердің оңтүстігіндегі лагерінен 60 өгіз бен 12 жылқы мен қашырды айдап кеткенін хабарлады. Джордж Бент (жартылай шайен, жартылай ақ адам, Sand Creek қырғынынан отбасымен және тайпасымен бірге аман қалған) оқиғаның бұл нұсқасына қарсы шықты. Бенттің сөзінше, "сәуір айының бір күні осы лагерьлердің бірінен шайендердің бір тобы аң аулауға шығып, құмды төбелер арасында адасқан бірнеше өгіздерді тапты. Олар малдың кімге тиесілі екенін білмегендіктен, оларды кемпингке алып барды, біреу талап еткенше ұстап тұруға ниеттенді. Үндістерге өгіздердің қажеті болмады, сол қыста олардың жотасында бұқалар көп болды, ал үндістер бұқаны ала алса, ешқашан "үйретілген ет" жемейтін". Кларк Данн бастаған шағын отряд малдарды қайтарып алуға жіберілді. Соңынан болған қақтығыста төрт сарбаз қаза тауып, ұрланған мал-мүлік рулардың иелігінде қалды. 16 мамырда, Вашингтонда президент Линкольнмен кездескеннен кейін 15 айдан аспаған соң, Lean Bear, Black Kettle және тайпаның басқа мүшелері Эш-Крикке жақын жерде бизон аулау алаңына орналасты. 1-ші Колорадо полкі лейтенант Джордж Эйрдің басшылығымен топқа жақындады. Бейбіт кездесу болатынына сенімді болған Lean Bear өзінің бейбіт ниеттерін көрсету үшін отаршылдармен кездесуге жалғыз барды. Ол 1863 жылы Вашингтонға сапарында алған бейбітшілік медалін көкірегіне іліп, мақтанышпен жүрді. Ол қолында Линкольннің қолтаңбасымен бекітілген, ақтармен тату, достық қарым-қатынаста екенін растайтын ресми құжатты ұстап тұрды. Lean Bear түсінбеген нәрсе, Эйрдің әскерлері полковник Джон М. Чивингтонның бұйрығы бойынша жұмыс істеді: "Шейендерді кез келген уақытта және кез келген жерде өлтіру". Эйр жігіттеріне Lean Bear аттан түсіріп өлтіруді бұйырды, ол жараланып, атынан құлап түсті. Сол кезде оның денесін аралап өткен сарбаздар оған бірнеше рет оқ атқан. 1861 жылы Америка Азамат соғысының басталуы Колорадо территориясында әскери күштерді ұйымдастыруға әкелді. Алайда, федералды үкіметтің назары Конфедерацияны жеңуге толыққанды аударылған. Нәтижесінде, аймақтағы керуендерге, қоныс терушілерге, елді мекендерге, байланыс желілеріне және жабдықтау керуендеріне ешқандай маңызды әскери қорғау болған жоқ. 1864 жылдың жазына қарай, дерлік әрбір керуен шабуылға ұшырады, көшпенділер тоналанды, ал елді мекендер үнемі шабуылға ұшырады. Нақты саны белгісіз. Бұл сан жоғары болуы мүмкін. Black Kettle лагеріндегі Dog Soldier Джордж Бент Денверге жасалған керуен шабуылдары туралы жазды: "Шайендер Денверге көптеген шабуылдар жасады" (Bent to Hyde 5 3 1905). Sand Creek шайқасында Dog Soldier болған Джордж Бент, шайендердің өмір салты мен Sand Creek шайқасындағы тәжірибесі туралы тарихшыларға хаттар жазды. Ол Sand Creek шайқасын шайқас деп атады. "Мен Black Kettle, Little Robe, Bear Tongue, Red Moon және Sand Creek шайқасында менімен бірге болған достарыммен қош қолдықтасу үшін әртүрлі шатырларға бардым" (George Bent to George Hyde, 1/12/1906). Мен үлкен соғыс басшысы емеспін, бірақ осы елдегі барлық сарбаздар менің қолбасшылығымда. Ақтарға немесе үндістерге қарсы күресу ережесім - олар қаруларын тастап, әскери билікке бағынғанша күресу. Олар майор Винкупқа жақын, және олар оған бағынуға дайын болғанда бара алады." Полковник Джон Милтон Чивингтон, 28 қыркүйек 1864 жылғы Денвердегі бейбітшілік кеңесі.

By the terms of the 1851 Treaty of Fort Laramie between the United States and seven Indian nations, including the Cheyenne and Arapaho, the United States recognized that the Cheyenne and Arapaho held a vast territory encompassing the lands between the North Platte River and the Arkansas River, and eastward from the Rocky Mountains to western Kansas. This area included present day southeastern Wyoming, southwestern Nebraska, most of eastern Colorado, and the westernmost portions of Kansas. In November 1858, however, the discovery of gold in the Rocky Mountains in Colorado, then part of the Kansas Territory, brought on the Pikes Peak Gold Rush. Immigrants flooded across Cheyenne and Arapaho lands. They competed for resources, and some settlers tried to stay. in which they ceded most of the lands designated to them by the Fort Laramie treaty. Lean Bear, Little Wolf, and Tall Bear; the Arapaho chiefs included Little Raven, Storm, Shave Head, Big Mouth, and Niwot, or Left Hand. The new reserve, less than 1/13th the size of the territory recognized in the 1851 treaty, They continued to live and hunt in the bison rich lands of eastern Colorado and western Kansas, and became increasingly belligerent over the tide of white migration across their lands. Tensions were high, particularly in the Smoky Hill River country of Kansas, along which whites had opened a new trail to the gold fields. Cheyenne who opposed the treaty said it had been signed by a small minority of the chiefs without the consent or approval of the rest of the tribe, that the signatories had not understood what they signed, and that they had been bribed to sign by a large distribution of gifts. Officials took the position that Indians who refused to abide by it were hostile and planning a war. The Cheyenne started committing minor offenses in 1861. These offenses went unpunished and, subsequently, became more significant. The desire for war was so strong with the Cheyenne that Agent Lorey urged Governor John Evans to treat the Cheyenne anew in 1863. As agreed, Governor Evans went out to meet with the chiefs, but they did not show up to the appointed place. The governor sent his guide, Elbridge Gerry, out to try to find the chiefs. Gerry returned two weeks later saying that a council had been held wherein the chiefs decided not to meet with Governor Evans. Bull Bear offered to meet with the governor, but his warriors would not allow it. On April 13, a herdsman working for Irving, Jackmann & Company reported that Cheyennes and Arapahos had driven off 60 oxen and 12 horses and mules from their camp south of Denver. George Bent (a half Cheyenne, half white man who survived the ensuing Sand Creek Massacre along with other members of his family and tribe) disputes this version of the story. According to Bent, "One day in April some Cheyennes from one of these camps were out hunting and found a number of oxen straying about among the sand hills. As they did not know to whom the animals belonged they drove them to camp, intending to keep them until someone could lay claim to them The Indians had no use for the oxen; there were plenty of buffalo on that range that winter, and the Indians never would eat "tame meat" when they could get buffalo." A small contingent of soldiers, led by Lieutenant Clark Dunn, was sent to repossess the livestock. The ensuing confrontation resulted in the death of four of the soldiers, and the tribes maintained possession of the stolen livestock. On May 16, less than 15 months after meeting President Lincoln in Washington, Lean Bear, Black Kettle, and others in the tribe were camping on their buffalo hunting grounds near Ash Creek. The 1st Colorado Regiment, under the command of Lieutenant George Eayre, approached the group. Positive that this would be a peaceful encounter, Lean Bear went alone to meet the militia to show his peaceful intentions. On his chest, Lean Bear proudly wore his peace medal that he had received on his trip to Washington D. C. in 1863. In his hand, he held an official document signed by Lincoln stating that he was peaceful and friendly with whites. What Lean Bear did not realize was that Eayre's troops were operating under orders from Colonel John M. Chivington to "kill Cheyennes whenever and wherever found." Eayre ordered his men to shoot Lean Bear, who was wounded and fell off his horse. He was then shot repeatedly by the soldiers as they rode past his body on the ground. The beginning of the American Civil War in 1861 led to the organization of military forces in Colorado Territory. However, the attention of the federal government was firmly fixed on defeating the Confederates. As a result, there was no significant military protection of wagon trains, settlers, settlements, communication lines, and supply wagons in the region. By the summer of 1864, nearly every stage was being attacked, emigrants were being cut off, and settlements were being raided continually. An exact number is unknown. It is likely higher. George Bent, a Dog Soldier in Black Kettle’s camp, wrote about going on wagon train raids. “Cheyennes made good many raids towards Denver” (Bent to Hyde 5 3 1905). George Bent, a half Cheyenne, who was a Dog Soldier(Warrior) in Black Kettle’s camp at Sand Creek, wrote letters to historians about the Cheyenne way of life and his experience at Sand Creek. He called Sand Creek a battle. “ I went to different lodges to shake hands with Black Kettle, Little Robe, Bear Tongue, Red Moon and lot of my friends that I was with at battle of Sand Creek that were going back with Black Kettle (George Bent to George Hyde, 1/12/1906). I am not a big war chief, but all the soldiers in this country are at my command. My rule of fighting white men or Indians is to fight them until they lay down their arms and submit to military authority. They are nearer to Major Wynkoop than any one else, and they can go to him when they get ready to do that.| Col. John Milton Chivington, September 28, 1864 peace council in Denver

Губернатор Эванс соғыс жариялайды

Колорадода индейлер мен қоныс аударушылар мен әскерлер арасындағы қақтығыс жалғасқанда, тайпалар көктем мен жаз айларында күнкөріс қиынға соққанша соғыс жүргізер еді. Содан кейін тайпалар қыс айларында бейбітшілікке ұмтылып, азық-түлік, қару-жарақ және оқ-дәрі жинап, жақсы ауа-райы келгенше және соғыс қайта басталғанша сақтап қалады. 1864 жылдың шілдесінде Колорадо губернаторы Джон Эванс жазық далалардағы индейлерге хат жолдап, достық қарым-қатынастағыларды шығыс жазығындағы Форт-Лайонға қауіпсіз жерге шақырды, онда АҚШ әскерлері олардың халқына азық-түлік пен қорғауды қамтамасыз етеді. Бұл хат 1864 жылдың 27 маусымында жазылған. Бірақ үш айдан кейін, 28 қыркүйекте ғана шайендер губернатор Эванспен бейбіт келіссөздер жүргізу үшін Денверге келді. 28 қыркүйектегі кездесуде ақ тілшілердің айтқандары өте қайшы болды. Бір жағынан, губернатор Эванс басшыларға: «Сендер соғысты жазда жақсы жасай аласыңдар, ал мен қыста жақсы жасай аламын. Әзірге сендердің үстемдігің бар. Менің уақытым енді келеді», – деді. Біраз уақыттан кейін америкалық индейлерді Форт-Лайоннан солтүстік-батысқа қарай 40 шақырымдай жердегі Биг Сэнди Крикке көшіруді талап етті, олардың қауіпсіздігіне қауіп төндіріп. Ақтарға шабуыл жасаған «Ит әскерлері» бұл лагерьге кірмеді. Көптеген тайпа жауынгерлері өздерінің жерлерін тастап кетуден бас тартты, тек 75 шақты ер адам, сондай-ақ ауылдағы барлық әйелдер мен балалар қалды, олар қауіп төндірілгенін айтты. Қалған ер адамдардың көпшілігі аң аулауға тым қарт немесе тым жас болды. Қара қазан АҚШ туын көтеріп, оның астына ақ ту байлады. Шайендер үшін бейбітшілікке ұмтылған Бейбітшілік басшысы Очини қаза тапқандардың арасында болды. Очини мен тағы 160 адам, олардың көпшілігі балалар мен әйелдер қаза тапты. Атасы Очини (Бір көз) лагерден қашып шықты, бірақ халқының қырғынға ұшырағанын көріп, ол әдейі бір жақты шайқасқа қайта оралып, олармен бірге өлуді таңдады.

As the conflict between the Indians and settlers and soldiers in Colorado continued, the tribes would make war during the spring and summer months until subsistence became difficult to obtain. The tribes would then earnestly seek to make peace during the winter months, when they would stock up on supplies, arms, and munitions, until fairer weather would return and the war could be commenced anew. In July 1864, Colorado Governor John Evans sent a circular to the Plains Indians, inviting those who were friendly to go to a place of safety at Fort Lyon on the eastern plains, where their people would be given provisions and protection by the United States troops. The circular itself was dated June 27, 1864. It wasn't until three months later, September 28, that the Cheyenne came to Denver to have peace talks with Governor Evans. The messages given by the white negotiators at the September 28th meeting were highly contradictory. On the one hand, Governor Evans told the chiefs, "The time when you can make war best is in the summer; when I can make war best is in the winter. You, so far, have had the advantage. My time is just coming." After a while, the American Indians were asked to relocate to Big Sandy Creek, less than 40 miles northwest of Fort Lyon, under the threat of their safety. The Dog Soldiers, who had been responsible for many of the attacks and raids on whites, were not part of this encampment. Most tribal warriors stood their ground, refusing to leave their home under the guise of a threat, leaving only about 75 men, plus all the women and children in the village. The men who remained were mostly too old or too young to hunt. Black Kettle flew a U. S. flag, with a white flag tied beneath it, Peace chief Ochinee, who tried to broker peace for the Cheyenne, was among those who were killed. Ochinee and 160 other people, most of whom were children and women, were killed. text=Grandfather Ochinee (One Eye) escaped from the camp, but seeing all that his people were to be slaughtered, he deliberately chose to go back into the one sided battle and die with them.|author=Mary Prowers Hudnal, daughter of Amache Prowers

Чивингтон лагерьге шабуыл жасайды

Осы арада Чивингтон мен 3-ші Колорадо ат әскерінің 425 адамы Форт-Лайонға жетіп, 1864 жылдың 28 қарашасында келді. Фортқа жеткеннен кейін Чивингтон 1-ші Колорадо атқышы полкінің 250 адамын және 1-ші Нью-Мексико ерікті жаяу әскер полкінің шамамен 12 адамын қолға алды, содан кейін Қара қазанның лагеріне қарай жолға шықты. Чивингтонға жол көрсетуші ретінде жарты ғасыр бойы үндістермен бірге өмір сүрген белгілі шекарашы Джеймс Бекворт қызмет етті. Осы қырғынға дейін Энтонидің бірнеше офицері шабуылға қатысуға құштар емес еді. Капитан Сайлас Суль, лейтенант Джозеф Крэмер және лейтенант Джеймс Коннор бейбіт лагерьге шабуыл жасау үндістерге берілген қауіпсіздік уәдесін бұзады және армияның киімін қорлайды деп наразылық білдірді. Алайда Чивингтонның қалған адамдары дереу ауылға шабуыл жасады. Олар АҚШ-тың және шабуыл басталғаннан кейін көп ұзамай көтерілген ақ туды елемеді, мүмкіндігінше көптеген үндістерді өлтірді. Мен сонда жатқандардың денелерін көрдім, олар бұрынғыдан да жаман қираған, әйелдер пышақпен қираған, бас терісі алынып, милары сынған, екі-үш айлық балалар, барлық жастағы балалар, нәрестелер мен жауынгерлер сол жерде жатыр. Джон Смит, Джон Смит мырзаның Конгресс куәлігі, 1865 жыл. Мен жағалауда жатқан бір үнді әйелін көрдім, оның аяғы сынған еді. Бір солдат оның қасына семсерімен келді. Әйел өзін қорғау үшін қолын көтерді, ол соқты, оның қолын сындырып алды. Ол айналды, және оның екінші қолын көтерді, ол соқты, бұзып, содан кейін оны өлтірмей қалдырды. Мен бір әйелдің жанына жақындап жатқан баласын кесіп тастағанын көрдім. Роберт Бент, Нью-Йорк Трибьюн, 1879 жыл. Жаратылыстардан жасалған зергерлік бұйымдар үшін саусақтары мен құлақтары кесіліп тасталды. Ақ антилопаның өзеннің түбінде жалғыз жатқан денесі басты мақсат болды. Оның мұрнын, құлағын, ұясын және бас терісін алып тастады, соңғысын темекі қапшығы үшін пайдаланды. Оның адамдары әйелдерді атып, кішкентай балалардың миын шашып өлтірді. Сіздер өздеріңнің сарбаздарыңызды мәсіхшілер дейсіздер ме? Ал үндістерді жабайылар дейсіздер ме? Осыларды жаратқан Көктегі Әкеміз бізге не ойлайды? Мен де сен сияқты қызыл терілі жауыздарды ұнатпаймын. Олар жау болған кезде мен оларға қарсы күрестім, кез келген адамдай қатты. Бірақ мен әлі күнге дейін әйелді немесе бала шағаны атып көрген емеспін, және мұны істеген адамды жек көремін. Кейбір жергілікті тұрғындар лагерьдің мал қорасынан жылқыларды алып, Сэнд-Крикке немесе Смоки-Хилл өзенінің бастауындағы жақын маңдағы шайен лагеріне қашып кетті. Басқалары, соның ішінде жартылай шайен, жартылай ақ саудагер Джордж Бент, өзеннің жоғарғы жағына қашып, өзен жағалауындағы құмға шұңқыр қазып алды. Оларды әскерлер қуып, оқ атқан, бірақ көпшілігі аман қалды. Шейен әскерінің майдангері Морнинг Стар өлген үндістердің көбісі, әсіресе өзеннің оңтүстік жағалауынан кері шегінгендерге оқ атқаннан өлтірілгенін айтты. Чивингтон осы қырғынды тергейтін Конгресс комитетінің алдында куәлік бергенде, 500-ден 600-ға дейін үнді жауынгерлері қаза тапқан деп мәлімдеді. Тарихшы Алан Бринкли 133 үндінің қаза тапқанын, оның 105-і әйелдер мен балалар екенін жазды. Ақ тәндік куәгер Джон Смит 70-тен 80-ге дейін үндістердің, соның ішінде 20-дан 30-ға дейін жауынгерлердің қаза тапқанын хабарлады. Алайда, 1913 жылы 30 сәуірде, ол өте қартайған кезде, "шамамен 53 ер адам" және "110 әйелдер мен балалар" қаза тапқан және көптеген адамдар жарақат алған деді. Алғашқы есептерде 10 сарбаздың қаза тауып, 38-і жараланған болса да, соңғы есеп бойынша 1-ші Колорадо кавалериясында 4 сарбаз қаза тауып, 21-і жараланды, ал 3-ші Колорадо кавалериясында 20-сы қаза тауып, 31 сарбаз жараланды. Бірақ Грегори Ф. Мично мен Стэн Хойг бұл мәлімдемелерді өздерінің қырғынға арналған кітаптарында қолдамайды. Чивингтон мен оның адамдары сол жерден кетер алдында, олар киіз үйлерді тонап, жылқыларын алып кетті. Түтін тарағаннан кейін Чивингтонның адамдары қайта оралып, көптеген жарақаттанғандарды өлтірді. Олар әйелдерді, балаларды және нәрестелерді де бас терісінен айырды. Чивингтон мен оның адамдары қаруларын, бас киімдерін және киімдерін бас сүйегімен және басқа дене мүшелерімен, соның ішінде адам ұрықтарымен және еркек және әйел жыныстық мүшелерімен жамылған. Олар сондай-ақ осы шайқас кубоктарын Денвердің Аполлон театрында және аймақтағы салондарда көпшілік алдында көрсетті. Ауылда қалған үш үнділік қазадан аман қалған: Джордж Бенттің інісі Чарли Бент және кейін Уильям Бентке берілген екі шайен әйелі. Батыс авторы және тарихшы Ларри МакМертридің айтуынша, Чивингтонның скауты Джон Смиттен туған ұлы (үнді анасынан) лагерьде болған, шабуылдан аман қалған және кейін "өлім жазасына" кесілген.

Meanwhile, Chivington and 425 men of the 3rd Colorado Cavalry rode to Fort Lyon arriving on November 28, 1864. Once at the fort, Chivington took command of 250 men of the 1st Colorado Cavalry and maybe as many as 12 men of the 1st Regiment New Mexico Volunteer Infantry, then set out for Black Kettle's encampment. James Beckwourth, a noted frontiersman who had lived with the Indians for half a century, acted as guide for Chivington. Prior to the massacre, several of Anthony's officers were not eager to join in the attack. Captain Silas Soule, Lieutenant Joseph Cramer and Lieutenant James Connor protested that attacking a peaceful camp would violate the pledge of safety provided to the Indians and would dishonor the uniform of the Army. However, the rest of Chivington's men immediately attacked the village. Ignoring the U. S. flag and a white flag that was run up shortly after the attack began, they murdered as many of the Indians as they could. I saw the bodies of those lying there cut all to pieces, worse mutilated than any I ever saw before; the women cut all to pieces With knives; scalped; their brains knocked out; children two or three months old; all ages lying there, from sucking infants up to warriors By whom were they mutilated? By the United States troops | John S. Smith, Congressional Testimony of Mr. John S. Smith, 1865

I saw one squaw lying on the bank, whose leg had been broken. A soldier came up to her with a drawn sabre. She raised her arm to protect herself; he struck, breaking her arm. She rolled over, and raised her other arm; he struck, breaking that, and then left her with out killing her. I saw one squaw cut open, with an unborn child lying by her side.| Robert Bent, New York Tribune, 1879

Fingers and ears were cut off the bodies for the jewelry they carried. The body of White Antelope, lying solitarily in the creek bed, was a prime target. Besides scalping him the soldiers cut off his nose, ears, and testicles the last for a tobacco pouch | Stan Hoig

Jis' to think of that dog Chivington and his dirty hounds, up thar at Sand Creek. His men shot down squaws, and blew the brains out of little innocent children. You call sich soldiers Christians, do ye? And Indians savages? What der yer s'pose our Heavenly Father, who made both them and us, thinks of these things? I tell you what, I don't like a hostile red skin any more than you do. And when they are hostile, I've fought 'em, hard as any man. But I never yet drew a bead on a squaw or papoose, and I despise the man who would.| Kit Carson to Col. James Rusling

The natives, lacking artillery, could not make much resistance. Some of the natives cut horses from the camp's herd and fled up Sand Creek or to a nearby Cheyenne camp on the headwaters of the Smoky Hill River. Others, including the half Cheyenne, half white trader George Bent, fled upstream and dug holes in the sand beneath the banks of the stream. They were pursued by the troops and fired on, but many survived. Cheyenne warrior Morning Star said that most of the Indian dead were killed by cannon fire, especially those firing from the south bank of the river at the people retreating up the creek. In testimony before a Congressional committee investigating the massacre, Chivington claimed that as many as 500 to 600 Indian warriors were killed. Historian Alan Brinkley wrote that 133 Indians were killed, 105 of whom were women and children. White eyewitness John S. Smith reported that 70 to 80 Indians were killed, including 20 to 30 warriors, However, on April 30, 1913, when he was very old, he wrote that "about 53 men" and "110 women and children" were killed and many people wounded. Although initial reports indicated 10 soldiers killed and 38 wounded, the final tally was 4 killed and 21 wounded in the 1st Colorado Cavalry and 20 killed or mortally wounded and 31 other wounded in the 3rd Colorado Cavalry; adding up to 24 killed and 52 wounded. but neither of these claims is supported by Gregory F. Michno or Stan Hoig in their books devoted to the massacre. Before Chivington and his men left the area, they plundered the teepees and took the horses. After the smoke cleared, Chivington's men came back and killed many of the wounded. They also scalped many of the dead, regardless of whether they were women, children, or infants. Chivington and his men dressed their weapons, hats, and gear with scalps and other body parts, including human fetuses and male and female genitalia. They also publicly displayed these battle trophies in Denver's Apollo Theater and area saloons. Three Indians who remained in the village are known to have survived the massacre: George Bent's brother Charlie Bent, and two Cheyenne women who were later turned over to William Bent. According to western author and historian Larry McMurtry, the son of Chivington's scout John Smith (by an Indian mother) was in the camp, survived the attack and was "executed" afterward.

Салдары

Sand Creek қырғынының нәтижесінде көптеген адам қаза тапты, олардың көп бөлігі шайен және арапахо әйелдері мен балалары болды. Қырғыннан ең көп зардап шеккендер – Вутапиу тобы еді. Хевеитанияның шамамен жартысы жоғалды, соның ішінде басшылар Сары қасқыр мен Үлкен адам. Соғыс басқаратын Капот басқарған Оивимана тобы өздерінің жартысына жуығын жоғалтты. Ақ антилопаның қол астындағы Хизиометанио (Қыялық адамдар) да көп шығынға ұшырады. Біркөз бас және оның тобының көпшілігі қаза тапты. Сутай тайпасы мен Сэнд Хилл басшылығымен Хевикснипахис тайпасы салыстырмалы түрде аз шығынға ұшырады. Сол кезде одақтасқан Ит солдаттары мен Масикоталар Sand Creek-ке келген жоқ. Арапахоның бас қолбасшысы Левхендтің қол астындағы 50-60 адамнан тұратын шамамен 10 киіз үйдің тек бірқанағы ғана аман қалды. Олар күні бойы лагерь үстінде, Sand Creek өзенінің жағасындағы шұңқырларда жасырынғаннан кейін, көптеген жаралыларымен бірге өзен жоғары қарай жылжып, түнді далада өткізді. Лагерь орнына сапарлар жасалды, бірақ онда тірі қалғандар өте аз табылған. Суық түнді қамқорлықсыз өткізгеннен кейін аман қалғандар Смоки-Хилл өзенінің бастауындағы шайен лагеріне қарай жолға шықты. Олар жақында жылқы қорасының бір бөлігімен қашып келген және шабуыл кезінде Смоки-Хилл лагеріне қашқан басқа да аман қалғандармен кездесті. Содан кейін олар көмекке мұқтаж лагерьге барды. Бұл қырғын Шайендердің дәстүрлі билік құрылымын бұзды, себебі "Қырқ төрт" кеңесінің сегіз мүшесі қаза тапты. Ақ антилопа, Бір көз, Сары қасқыр, Үлкен адам, Айыу адам, Соғыс басқаратын, Дақты құрғақ және Айыу киімдері, сондай-ақ шайендік әскери қоғамдардың басшылары қаза тапты. Құрбан болған басшылардың арасында ақтармен және АҚШ үкіметімен бейбітшілік орнатуды жақтағандардың көпшілігі болды. Осы қазалардың нәтижесінде бейбітшілік фракциясының әлсіреуі әлеуметтік және саяси жарылысты күшейтті. Келісімге қол жеткізуге тырысқан, халықтарының болашағын ойлаған дәстүрлі кеңес басшылары мен олардың ізбасарлары, жас және әскеришіл Ит солдаттарымен қарсылас болды. 1830 жылдардан бастап Ит солдаттары шайендік әскери қоғамнан шайен және лакота жауынгерлерінің жеке тобына айналды. Олар өздерінің аумағы ретінде Небрасканың оңтүстігінде, Канзастың солтүстігінде және Колорадоның солтүстік-шығысында орналасқан Республика және Смоки-Хилл өзендерінің бастауындағы аймақты алды. 1860 жылдары үндістер мен басып кіретін ақтар арасындағы қақтығыстар күшейген кезде, Ит солдаттары мен басқа шайен тайпаларындағы әскери қоғамдар дәстүрлі "Қырқ төрт" кеңесінің басшыларының ықпалына қарсы шықты. Олар ақтармен бейбітшілік орнатуға көбірек бейімділікті көрсетті. Ит солдаттары үшін Sand Creek қырғыны бейбітшілік басшыларының ақтарды бірінші Форт-Ларами және Форт-Уайз келісімдері сияқты келісімдер арқылы орналастыру саясатының ақымақтығын көрсетті. Бұл жеке "Ит солдаттары" тобының пайда болуымен одан әрі әлсіреді.

The Sand Creek Massacre resulted in a heavy loss of life, mostly among Cheyenne and Arapaho women and children. The hardest hit by the massacre were the Wutapiu, Black Kettle's band. Perhaps half of the Hevhaitaniu were lost, including the chiefs Yellow Wolf and Big Man. The Oivimana, led by War Bonnet, lost about half their number. There were heavy losses to the Hisiometanio (Ridge Men) under White Antelope. Chief One Eye was also killed, along with many of his band. The Suhtai clan and the Heviqxnipahis clan under chief Sand Hill experienced relatively few losses. The Dog Soldiers and the Masikota, who by that time had allied, were not present at Sand Creek. Of about 10 lodges of Arapaho under Chief Left Hand, representing about 50 or 60 people, only a handful escaped with their lives. After hiding all day above the camp in holes dug beneath the bank of Sand Creek, the survivors there, many of whom were wounded, moved up the stream and spent the night on the prairie. Trips were made to the site of the camp but very few survivors were found there. After a cold night without shelter, the survivors set out toward the Cheyenne camp on the headwaters of the Smoky Hill River. They soon met up with other survivors who had escaped with part of the horse herd, some returning from the Smoky Hill camp where they had fled during the attack. They then proceeded to the camp, where they received assistance. The massacre disrupted the traditional Cheyenne power structure, because of the deaths of eight members of the Council of Forty Four. White Antelope, One Eye, Yellow Wolf, Big Man, Bear Man, War Bonnet, Spotted Crow, and Bear Robe were all killed, as were the headmen of some of the Cheyenne military societies. Among the chiefs killed were most of those who had advocated peace with white settlers and the U. S. government. The net effect of the murders and ensuing weakening of the peace faction exacerbated the developing social and political rift. Traditional council chiefs, mature men who sought consensus and looked to the future of their people, and their followers, were opposed by the younger and more militaristic Dog Soldiers. Beginning in the 1830s, the Dog Soldiers had evolved from a Cheyenne military society of that name into a separate band of Cheyenne and Lakota warriors. They took as their territory the area around the headwaters of the Republican and Smoky Hill rivers in southern Nebraska, northern Kansas, and the northeastern Colorado Territory. By the 1860s, as the conflict between Indians and encroaching whites intensified, the Dog Soldiers and military societies within other Cheyenne bands countered the influence of the traditional Council of Forty Four chiefs who, as more mature men, took a larger view and were more likely to favor peace with the whites. To the Dog Soldiers, the Sand Creek massacre illustrated the folly of the peace chiefs' policy of accommodating the whites through treaties such as the first Treaty of Fort Laramie and the Treaty of Fort Wise. It was further weakened by the emergence of the separate Dog Soldiers band.

Жазалау

Бейбітшілікті қолдайтындарды қатыгездікпен қырғаннан кейін, шайендердің көп бөлігі, соның ішінде ұлы батыр Роман Мұрын және көптеген арапахолар "Ит сарбаздарына" қосылды. Олар Платт аңғарындағы қоныс салушыларға кек қайтарды, оның ішінде 1865 жылы Вайоминг штатындағы болашақ Форт-Каспарға шабуыл жасады. Қырғыннан кейін аман қалғандар Смоки-Хилл және Республика өзендеріндегі шайендердің лагерлеріне жетті. Соғыс құбыры шылымталды, және сол аймақтағы сиу, шайен және арапахо батырлары арасында лагерден лагерге таратылды. 1865 жылдың қаңтар айында олар 1000 батырдан тұратын жасақпен, қазіргі Колорадо штатындағы Жюльсбург қаласында орналасқан, сол кездегі Кемп Рэнкин деп аталған пошта станциясына және фортқа шабуыл жасауды жоспарлап, орындады. Бұдан кейін Жюльсбургтің шығысы мен батысында Оңтүстік Платте бойында көптеген шабуылдар жасалды, ал ақпан айының басында Жюльсбург қаласына екінші шабуыл жасалды. Шабуылға қатысқан топтар көптеген олжаны тартып алып, еркек, әйел және балаларды қоса алғанда, көптеген ақ қоныс салушыларды өлтірді. Үлкен бөлігі халық солтүстікке, Небраскаға қарай, Блэк Хиллз және Паудер Ривер аймағына жол тартты. Қара қазандық бейбітшілік туралы айтуын жалғастырды және екінші шабуылға немесе Паудер Ривер аймағына саяхатқа қатыспады. Ол лагерьден шығып, 80 киіз үймен Арканзас өзеніне оралып, колорадолықтармен бейбітшілік орнатуға тырысты.

Ресми тергеулер

Бастапқыда Сэнд-Крик қақтығысы батыл және көп санды қарсыластарға қарсы жеңіс ретінде хабарланды. Бірақ бірнеше апта ішінде куәгерлер мен аман қалғандар мүмкін болған қырғын туралы әңгімелеуге кірісті. Бірнеше тергеу жүргізілді – екеуі әскерилер тарапынан, ал біреуі Соғыс жүргізу жөніндегі Бірлескен комитет тарапынан. Комиссия мәлімдеді:

«Полковник Чивингтонға қатысты, комитетіңіз оның әрекетін сипаттауға лайықты сөздерді табу қиын. АҚШ әскерінің формасын киіп, ол әділдік пен адамгершілік белгісі болуы керек; әскери округтің командирінің маңызды лауазымын атқарып, сол арқылы үкіметтің беделін сақтап, ол қасақана зұлым және қараңғы қырғынды жоспарлап, оны жүзеге асырды. Бұл оның құрбандары болған ең жабайы адамдардың өзіне де ұят келтіретін іс еді. Олардың достық қарым-қатынасын толық білгендіктен, тіпті оларды қауіпсіздікке орналастыруға белсенді қатысқаннан кейін, ол олардың қорқыныш пен қорғанышсыздығынан пайдаланып, адам баласының жүрегін қарғаған ең жаман құштарлықтарды қанағаттандыруға тырысты. Соңында, комитетіңіз әділдікті қорғау және ұлттың абыройын сақтау үшін, олар жұмыс істейтін үкіметке ұят келтіргендерді дереу қызметтен босату және олардың қылмыстарына лайық жазалау үшін жедел және тиімді шаралар қабылдануы керек деп санайды». Майоры Эдвард У. Винкоп пен оның адъютанты берген мәлімдемелер аман қалғандардың кейінгі есептерін растады. Бұл мәлімдемелер оның есептеріне қоса берілді және оларды Көтеріліс соғысының ресми құжаттарынан табуға болады. Олардың көшірмелері Соғыс жүргізу жөніндегі Бірлескен комитетте және Денвердегі әскерилер жүргізген жеке тыңдауларда дәлел ретінде ұсынылды. Лейтенант Джеймс Д. Кэннон солдаттардың адамның жыныс мүшелерін қиып тастауын сипаттады: «еркектердің, әйелдердің және балалардың жыныс мүшелері кесілді. Бір адам әйелдің жыныс мүшесін кесіп алып, оны таяққа іліп, көрмеге қойғанын естідім. Бірнеше айлық бала арбаның азық қорабына лақтырылып, біршама уақыттан кейін жерге тасталып, өліп қалғанын естідім. Сондай-ақ, ер адамдардың әйелдердің жыныс мүшелерін кесіп алып, оларды аттың жабдықтарына, ал кейбіреулері шапандарына жайып тастағанын естідім». Тергеу барысында көптеген куәгерлер айыптау куәліктерін берді, олардың барлығы басқа куәгерлермен расталды. Бір куәгер, капитан Сайлас Суль, өзінің қол астындағы адамдарға оқ атуға тыйым салған, куәлігін бергеннен кейін бірнеше аптадан кейін Денверде өлтірілді. «Мен арыққа кірмес бұрын, екі жақта да әскерлер оқ атып жатты. Мен үшін арық бойымен басқару қауіпсіз емес еді», - деді Суль. Ол тек өрескел атысқа қатысты алаңдаушылығы туралы айтты, бірақ соғысудан бас тартқанын ешқашан айтпады. Алайда, Соғыс жүргізу жөніндегі Бірлескен комитеттің ұсынысына қарамастан, қырғынға қатысқандарға қарсы ешқандай айып тағылмады. Чивингтон әскер әділетінің қол жетімділігінен тыс болды, өйткені ол қызметтен кеткен еді. Оның саяси амбицияларының тоқтауы оның жазасы болды. 1909 жылы Колорадо штатының Капитолий аумағында орнатылған ескерткіште Сэнд-Крик АҚШ Азаматтық соғысындағы Колорадо әскерлері қатысқан «шайқастар мен қақтығыстардың» бірі ретінде тізімделген. 2002 жылы Колорадо тарихи қоғамы (қазіргі History Colorado), Колорадо Бас Ассамблеясының рұқсатымен, ескерткішке қосымша тақташа қосты, онда ескерткіштің бастапқы авторлары Сэнд-Крик-ті «шайқас» деп атап, оны қате сипаттады деп жазылған.

As to Colonel Chivington, your committee can hardly find fitting terms to describe his conduct. Wearing the uniform of the United States, which should be the emblem of justice and humanity; holding the important position of commander of a military district, and therefore having the honor of the government to that extent in his keeping, he deliberately planned and executed a foul and dastardly massacre which would have disgraced the veriest savage among those who were the victims of his cruelty. Having full knowledge of their friendly character, having himself been instrumental to some extent in placing them in their position of fancied security, he took advantage of their in apprehension and defenceless condition to gratify the worst passions that ever cursed the heart of man. In conclusion, your committee are of the opinion that for the purpose of vindicating the cause of justice and upholding the honor of the nation, prompt and energetic measures should be at once taken to remove from office those who have thus disgraced the government by whom they are employed, and to punish, as their crimes deserve, those who have been guilty of these brutal and cowardly acts. Statements taken by Major Edward W. Wynkoop and his adjutant substantiated the later accounts of survivors. These statements were filed with his reports and can be found in the Official Records of the War of the Rebellion, copies of which were submitted as evidence in the Joint Committee of the Conduct of the War and in separate hearings conducted by the military in Denver. Lieutenant James D. Cannon describes the mutilation of human genitalia by the soldiers, "men, women, and children's privates cut out. I heard one man say that he had cut a woman's private parts out and had them for exhibition on a stick. I heard of one instance of a child, a few months old, being thrown into the feed box of a wagon, and after being carried some distance, left on the ground to perish; I also heard of numerous instances in which men had cut out the private parts of females and stretched them over their saddle bows, and some of them over their hats." During these investigations, numerous witnesses came forward with damning testimony, almost all of which was corroborated by other witnesses. One witness, Captain Silas Soule, who had ordered the men under his command not to fire their weapons, was murdered in Denver just weeks after offering his testimony. “Before I got into the creek there were troops upon both sides firing across. It was unsafe for me to take my command up the creek,” Soule testified. He only testified about his concern for crossfire; he never testified that he refused to fight. However, despite the Joint Committee on the Conduct of the Wars' recommendation, no charges were brought against those who committed the massacre. Chivington was beyond the reach of army justice because he'd already resigned his commission. The closest thing to a punishment he suffered was the effective end of his political aspirations. A monument installed on the Colorado State Capitol grounds in 1909 lists Sand Creek as one of the "battles and engagements" fought by Colorado troops in the American Civil War. In 2002, the Colorado Historical Society (now History Colorado), authorized by the Colorado General Assembly, added an additional plaque to the monument, which states that the original designers of the monument "mischaracterized" Sand Creek by calling it a battle.

Кіші Арканзас келісімі

Қырғынның нақты мән-жайлары кеңінен белгілі болғаннан кейін, АҚШ федералды үкіметі индейлердің құрметіне лайық мүшелері бар "көк лента" комиссиясын жіберді, және 1865 жылы Кіші Арканзас шартына қол қойылды. Ол индейлерге Арканзас өзенінің оңтүстігіндегі жерлерге еркін қол жеткізуді уәде етті, оларды Арканзас өзенінен солтүстікке қарай Платт өзеніне дейін шығарды және Sand Creek құрбандарының тірі қалған ұрпақтарына жер және ақшалай өтемақы беруге міндеттенді. Алайда, Вашингтон бұл шартты екі жылдан кейін бұзды, барлық маңызды шарттары орындалмады, және оның орнына Медицин Лодж шарты резервациялық жерлерді 90 пайызға қысқартып, Оклахомадағы нашаррақ жерлерге орналастырды. Кейінірек үкімет қабылдаған шаралар резервациялардың аумағын одан әрі азайтты.

Есте сақтау

Киова округінің Биг Сэнди-Криктегі бір аймақ қазір Ұлттық саябақтар қызметімен сақталды. Sand Creek Massacre National Historic Site 2007 жылдың 28 сәуірінде, қырғыннан кейін шамамен 142 жыл өткен соң ашылды. Американдық Battlefield Trust және оның серіктестері Sand Creek аймағын сақтап, оны ұлттық тарихи орынға берді. Ұлттық саябақтар қызметінің тарихи орынының дұрыстығы Чак пен Майк Боуэн өздері жариялаған кітабында күмәндануға себеп болып отыр. Ұлттық саябақтар қызметінің мәліметінше, үндістер қазіргі тарихи орынның тіктеуінен төмен орналасқан және әскерлердің келе жатқанын көрмеген. Бірақ сол тіктеуден төменде ешқандай зат табылмаған, ал Боуэн отбасына тиесілі жеке меншіктегі, Ұлттық саябақтар қызметінен шамамен 3 километрдей қашықтықтағы өзен бойынан 4000-нан астам заттар табылған. Сол жерде Қара қазан мен үндістер орналасқан. Джордж Бенттің айтуынша, үндістер әскерлерді шақырымдар алыстан көріп білген. Кішкентай аю таңертең ерте тұрып, құрғақ арнаны кесіп өтіп, атын алып келген. Биік төбеден оңтүстікке қарай Форт-Лайон жолына қарағанда, көкжиектегі ұзын қара сызық сияқты жақындап келе жатқан әскерлерді көрген (Bent to Hyde 4 14 1906). Sand Creek тақырыбындағы «Соқтығысу: Sand Creek қырғыны 1860-жылдар – бүгінге дейін» атты көрме 2012 жылы Денвердегі жаңа History Colorado Center-де ашылды. Көрмеге Солтүстік шайен тайпасының өкілдері бірден қарсылық білдірді. 2013 жылдың сәуірінде History Colorado көрмені жабылуға келісіп, Солтүстік шайендермен кеңесулер жүргізілді. 2014 жылдың 3 желтоқсанында Колорадоның губернаторы Джон Хиккенлупер оқиғаның 150 жылдығын атап өту үшін Денверде жиналған Sand Creek қырғынының құрбандарының ұрпақтарынан ресми түрде кешірім сұрады. Хиккенлупер: «Кешірілмейтін нәрсені сынаудан және айыптаудан қорқуға болмайды. Колорадо штатының атынан кешірім сұраймын. Біз осы тарихтан қашпаймыз». 2015 жылы Колорадо Капитолиясының аумағында Sand Creek қырғынының құрбандарына арналған ескерткіш құрылысы басталды. 2022 жылдың қазан айында рулардың мүддесін қорғау үшін Ұлттық тарихи орынға шамамен 3478 акр жер қосылатыны туралы хабарланды. «Шайен және Арапахо тайпалары біздің қасиетті жерімізді қорғауға мүмкіндік беретін Sand Creek Massacre National Historic Site-қа қосымша 3478 акр жерді қосуға қуанышты», - деді Шайен және Арапахо тайпаларының губернаторы Реджи Вассана мәлімдемесінде. Президент Байденнің ішкі істер министрі Деб Хааланд сақтау туралы хабарлап: «Американың ұлттық қазыналарын сақтаушы ретінде, Ішкі істер министрлігінде біздің міндетіміз – біздің елдің тарихын айту. Бұл жерде болған оқиғалар Солтүстік шайен, Солтүстік арапахо және шайен-арапахо тайпаларының тағдырын мәңгілікке өзгертті».

A site, on Big Sandy Creek in Kiowa County, is now preserved by the National Park Service. The Sand Creek Massacre National Historic Site was dedicated on April 28, 2007, almost 142 years after the massacre. The American Battlefield Trust and its partners preserved of Sand Creek and deeded it to the national historic site. The accuracy of the National Park Service historic site is disputed by Chuck and Mike Bowen in their self published book. According to National Park Service, the Indians were camped below the bluff of today's historic site and they did not see the soldiers coming. Yet no period artifacts have been found below that bluff, whereas over 4,000 artifacts have been found starting about two miles up the creek from the NPS site on private property belonging to the Bowen family. It is there where Black Kettle and the Indians were camped. According to George Bent, the Indians saw the soldiers coming from miles away. Little Bear got up early in the morning and crossed the dry creek bed to get his horse. From a high hill, he looked south toward the Fort Lyon Trail and saw approaching soldiers that looked like a long black line on the horizon, (Bent to Hyde 4 14 1906). An exhibit about Sand Creek, titled Collision: The Sand Creek Massacre 1860s–Today, opened in 2012 with the new History Colorado Center in Denver. The exhibit immediately drew criticism from members of the Northern Cheyenne tribe. In April 2013, History Colorado agreed to close the exhibit to public view while consultations were made with the Northern Cheyenne. On December 3, 2014, Colorado Governor John Hickenlooper formally apologized to descendants of Sand Creek massacre victims gathered in Denver to commemorate the 150th anniversary of the event. Hickenlooper stated, "We should not be afraid to criticize and condemn that which is inexcusable. On behalf of the State of Colorado, I want to apologize. We will not run from this history." In 2015, construction of a memorial to the Sand Creek Massacre victims began on the Colorado Capitol grounds. In October 2022, it was announced that almost would be added to the National Historic Site to preserve for the tribes. "The Cheyenne and Arapaho Tribes are excited to see the additional 3,478 acres to the Sand Creek Massacre National Historic Site which is providing security for the protection of our Sacred site," said Cheyenne and Arapaho Tribes Governor Reggie Wassana in a statement. President Biden's Secretary of the Interior Deb Haaland announced of the preservation, "It is our solemn responsibility at the Department of the Interior, as caretakers of America's national treasures, to tell the story of our nation. The events that took place here forever changed the course of the Northern Cheyenne, Northern Arapaho, and Cheyenne and Arapaho Tribes."

Комикстер

Немезис - 2000 А.Д. №504 (1986) комиксінде қырғын суреттеледі. Джинно Д'Антонио жазған «Storia del West» итальяндық комикс сагасының 30-тарауы қырғын тақырыбын көрсетеді.

Фильмдер

Бұл қырғын бірнеше батыс фильмдерінде көрсетілген, соның ішінде "Томагавк" (1951), "Сэнд-Криктегі қырғын" ("Playhouse 90") (1956), "Форт Петтикоттың мылтықтары" (1957), "Солдат Блю" (1970), "Соңғы жауынгер" (1970), "Жас қарулылар" (1988) және "Соңғы иттілер" (1995). "Little Big Man" (1970) фильмінде Сэнд-Крик қырғынының басындағы сахнасы бар. Дастин Хоффманның кейіпкері күйеуі ақ сарбаздардың қолынан өлтірілгенін көргеннен кейін бала туып жатқан шайен әйелін құтқарады. Одан кейін ол оны бұрынғы тайпасына алып, әйелі ретінде қабылдайды. Тревор Слэттери "Темір адам 3" (2013) фильмінде осы оқиғаға сілтеме жасайды.

Музыка

Sand Creek туралы әндерге Dreadzone-нің "Scalplock", Gila-ның "Black Kettle's Ballad", Five Iron Frenzy-нің "Banner Year", Peter La Farge-дің "The Crimson Parson" және Fabrizio De André-дің "Fiume Sand Creek" әндері, сондай-ақ JD Blackfoot-тың осы аттас LP-сіндегі "The Song of Crazy Horse" балладасы кіреді. "Psalm of Sand Creek" – country gothic стиліндегі Sons of Perdition тобының осы қырғын туралы тағы бір әні.

Теледидар

Gunsmoke эпизодындағы "Драммер", 1972 жылдың 9 қазанында көрсетілген, Rock Creek қырғыны деп аталатын осыған ұқсас оқиғаның сипаттамалары мен бейнелеуін қамтиды. 1978 жылғы "Жүз жылдық" мини-сериалының 5-ші эпизоды "Қырғын" бөлімінде Sand Creek қырғыны туралы айтылады. 1993 жылдың 20 ақпанында көрсетілген "Др. Куинн, Medicine Woman" эпизоды "Каубойдың жұбаны" жергілікті шайен тайпасының аралас нәсілді сәбиді қабылдамауының себебі ретінде Sand Creek қырғынына сілтеме жасайды. The West (1996) (1 маусым, 4-ші эпизод) Sand Creek қырғынын бейнелейді. 2005 жылғы "Батысқа" мини-сериалының 4-ші эпизоды "Дөңгелектен шыққан тозақ" бөлімінде Sand Creek қырғыны туралы мәліметтер бар.