Кіріспе

Ояпок немесе Ояпок (французша: Oyapock немесе Oiapoque; flœv ojapɔk; Rio Oiapoque ˈʁiu ɔjɐˈpɔki) – Оңтүстік Америкадағы ұзын өзен, Францияның теңізасты департаменті – Француз Гвианасы мен Бразилияның Амапа штатының арасындағы шекараның көп бөлігін құрайды.

Курс

Ояпок Гвиананың ылғалды ормандар аймағынан өтеді. Ол Тумук Хумак (Tumucumaque) тауларынан басталып, Атлант мұхитына құяды, онда оның уағы үлкен шығанақты құрап, Оранж мүйісімен шектеседі. Ояпоктың уағы – Бразилияның жағалауының ең солтүстік нүктесі, өйткені Бразилия мен Француз Гвианасы арасындағы шекара осы жерде мұхитпен кездеседі. Бірақ Ояпок шығанағын Атлант мұхитынан бөліп тұратын Оранж мүйісі Бразилия жағалауының ең солтүстік нүктесі болып табылады. Бразилияда мүйіс де, Ояпок уағы да жиі бүкіл елдің ең солтүстік нүктесі деп қате түсініледі (тек жағалау сызығы емес), және бұрын бұл ақпарат география оқулықтарында кездесетін. Дегенмен, Бразилияның нақты ең солтүстік нүктесі ішкі аймақта, Рорайма штатындағы Монте Кабураи тауында орналасқан, Ояпоктан жүздеген шақырым қашықтықта және солтүстікке қарай шамамен бір градусқа жуық. Оны Жапок, Япок, Япоко, Виапоко деп те атаған, тіпті Висенте Пинсон өзені деп те атаған. Еуропалық отарлаушылар бұл өзенді алғаш Уиапоко деп атады, және 1608 жылы Роберт Харкорт (ағылшын) пен 1627 жылы Ян ван Райен (голландиялық) осы жерде алғашқы қоныстарын құрды. Ояпоке атауы 1900 жылдан бастап ресми түрде қолданыла бастады, ол кезде Бразилия мен Франция арасындағы аумақтық дау швейцариялық дипломатиялық арбитраж арқылы шешілді.

Елді мекендер

Ояпок (Амапа) және Сент-Жорж де-л-Ояпок (Француз Гвианасы) кішкентай қалаларынан өзге, Ояпок өзенінің жағасында Кампопи және Клевеландия-ду-Норте сияқты шағын ауылдар да шашырап жатыр.

Көпір

Ояпок өзені арқылы салынған көпір Бразилияның Ояпоке қаласын және Францияның Сент-Жорж де-л'Ояпок қаласын қосып тұр. Бұл Француз Гвианасының халықаралық құрлық шекарасындағы алғашқы байланыс. Көпір 2011 жылдан бері салынып біткенімен, 2017 жылдың ақпанына дейін құрылысшылар мен құрылыс бригадаларына төлемдердің кешігуі, Бразилия кеденінің жұмыскерлермен қамтамасыз етілу мәселесі, сондай-ақ Бразилия мен Франция үкіметтері арасындағы шағын келіспеушіліктерге байланысты қозғалыс үшін жабық болып келді. Көпірдің салтанатты ашылуы 2017 жылдың 18 наурызында өтті. 2017 жылдың 20 наурызында сағат 08:00-ден бастап көпір жалпы жұртқа ашылды.

Танымал мәдениетте

Бразилиялық португал тілінде кең таралған "do Oiapoque ao Chuí" ("Ояпоктан Чуиге дейін [өзендер]") деген тіркес бүкіл елді білдіру үшін қолданылады, Бразилия жағалауының солтүстік және оңтүстік шектерін көрсететін су жолдары арқылы (жоғарыда айтылғандай, олар жиі бүкіл елдің солтүстік және оңтүстік нүктелері деп қателестіріледі). Осылайша, бұл мақал американдықтардың "теңізден теңізге дейін" деген сөз тіркесімен ұқсас қолданылады.